Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
103 результатів

Словник букмола 59 oppslagsord

fast

прикметник

Походження

norrønt fastr

Значення та вживання

  1. som ikke kan flyttes
    Приклад
    • fast inventar
    • brukt som adverb
      • det står fast;
      • være fast forankret;
      • holde seg fast i karmen
  2. som holder formen;
    hard, kompakt
    Приклад
    • faste muskler;
    • fast grunn;
    • faste stoffer;
    • gi noe fastere konsistens
  3. Приклад
    • en fast overbevisning;
    • med fast hånd;
    • et fast grep
    • brukt som adverb
      • tro fullt og fast på noe;
      • være fast bestemt på noe
  4. Приклад
    • fast arbeid;
    • et fast holdepunkt i tilværelsen;
    • ha fast følge;
    • ha faste utgifter;
    • spise til faste tider;
    • ha faste vaner;
    • ha fast plass på bussen
    • brukt som adverb
      • stå fast ved det en har sagt;
      • være fast ansatt

Фіксовані вирази

  • fast eiendom
    jord, skog, hus og lignende;
    til forskjell fra løsøre
    • ta pant i fast eiendom
  • fast føde
    mat en må tygge
    • spise grønnsaker, kjøtt eller annen fast føde
  • fast i fisken
    1. spenstig, stø
      • jeg trener for å bli fast i fisken
    2. som ikke gir etter for press
      • være fast i fisken når det gjelder de beslutningene som blir tatt
  • fast ordstilling
    plassering av ledd i en setning etter regler i språket
    • moderne norsk har relativt fast ordstilling til forskjell fra kasusspråk
  • fast uttrykk
    ord som ofte blir brukt sammen;
    frase (1), idiom (1)
    • ‘å hoppe etter Wirkola’ har blitt et fast uttrykk
  • holde fast ved
    være tro mot
  • i fast form
    ikke flytende eller i gassform
    • grunnstoffer kan være i fast form
  • løst og fast
    likt og ulikt
    • en prat om løst og fast
  • slå fast
    konstatere
    • retten har slått fast at forklaringen er troverdig
Сторінка статті

urikkelig

прикметник

Значення та вживання

som ikke lar seg rikke;
Приклад
  • holde noe i et urikkelig grep
Сторінка статті

praktikk

іменник чоловічий

Походження

fra middelalderlatin; jamfør praktisk

Значення та вживання

praktisk virksomhet, framgangsmåte eller grep
Сторінка статті

vikle

дієслово

Походження

fra tysk

Значення та вживання

  1. surre en tråd eller et tøystykke rundt noe (eller av noe);
    Приклад
    • vikle et lommetørkle rundt dørhåndtaket;
    • vikle tråden på snella;
    • vikle tauet rundt et tre;
    • ha et skjerf viklet rundt hodet;
    • han vikler et håndkle rundt kroppen;
    • legen vikler forsiktig av bandasjen
  2. feste ved at noe blir filtret eller flettet sammen
    Приклад
    • trådene viklet seg sammen;
    • han vikler fingrene inn i håret sitt;
    • vikle beina rundt en stolpe;
    • vikle hendene inn i hverandre
  3. pakke inn eller ut noe
    Приклад
    • vikle noen inn i et teppe

Фіксовані вирази

  • vikle seg inn i
    1. sette seg fast i
      • fisken viklet seg inn i garnet
    2. havne i en situasjon det er vanskelig å komme seg ut av
      • vikle seg inn i problemer;
      • de viklet seg inn i lange diskusjoner om merkelige temaer
  • vikle seg ut av
    1. komme seg ut av noe en sitter fast i
      • vikle seg ut av noens grep
    2. komme seg ut av en knipe
      • det blir vanskelig å vikle seg ut av dette problemet
  • vikle ut
    ta en gjenstand eller lignende ut av noe som omgir den, eller som den er sammenfiltret med
    • jeg prøver å vikle sjokoladen ut av papiret;
    • hun vikler et lite smykke ut av et klede
Сторінка статті

vikle seg ut av

Значення та вживання

Se: vikle
  1. komme seg ut av noe en sitter fast i
    Приклад
    • vikle seg ut av noens grep
  2. komme seg ut av en knipe
    Приклад
    • det blir vanskelig å vikle seg ut av dette problemet
Сторінка статті

stråmann

іменник чоловічий

Значення та вживання

  1. utstoppet figur av halm, særlig brukt som fugleskremsel
  2. person som mot betaling påtar seg det formelle ansvar for en transaksjon, tvilsom spekulasjon eller lignende;
    jamfør stråkvinne
  3. retorisk grep der en vrir på motstanderens synspunkter for deretter å argumentere mot disse
    Приклад
    • politikeren setter opp en stråmann som avledningsmanøver
Сторінка статті

uløselig, uløyselig

прикметник

Значення та вживання

  1. som en ikke kan løsne (fra hverandre)
    Приклад
    • holde rattet med et uløselig grep
    • brukt som adverb:
      • være uløselig knyttet til hverandre
  2. som det ikke fins noen løsning på;
    Приклад
    • et uløselig problem
  3. som ikke lar seg oppløse;
    Приклад
    • pulveret er uløselig i kaldt vann
Сторінка статті

tommeltott

іменник чоловічий

Походження

av norrønt tuttr ‘stubb, stabbe’

Значення та вживання

toleddet, tykk finger som kan stilles mot de andre fingrene og gi grep;

Фіксовані вирази

  • ha ti tommeltotter
    være svært klossete
Сторінка статті

tommel

іменник чоловічий

Походження

av norrønt þumall i sammensetning

Значення та вживання

toleddet, tykk finger som kan stilles mot de andre fingrene og gi grep;

Фіксовані вирази

  • reise på tommelen
    haike
  • tommelen ned
    negativt svar;
    avslag
    • de folkevalgte vendte tommelen ned
  • tommelen opp
    1. tommelfingeren rettet oppover og med resten av neven knyttet som tegn på at noe er positivt
      • flere gir tommelen opp til arbeiderne
    2. positivt svar;
      klarsignal, godkjenning
      • kommunen har fått tommelen opp fra Statsforvalteren;
      • gi tommelen opp for investeringen;
      • flertallet vendte tommelen opp for byggeplanene
Сторінка статті

teknikk

іменник чоловічий

Вимова

teknikˊk

Походження

gjennom fransk og tysk; fra gresk av tekhne ‘kunst, ferdighet’

Значення та вживання

  1. måte å gå fram på når en skal lage noe eller få maskiner til å virke;
    arbeidsmetode;
    framgangsmåte
    Приклад
    • utvikle nye teknikker for å bygge mer miljøvennlig;
    • den moderne teknikken
  2. praktisk ferdighet eller framgangsmåte i håndverk, sport eller lignende;
    håndlag, ferdighet, grep (4)
    Приклад
    • det mangler noe ved spillernes teknikk;
    • lære en ny teknikk

Фіксовані вирази

  • fri teknikk
    konkurranse i langrenn der deltakerne kan velge om de vil skøyte (3, 2) eller bruke klassisk stil
Сторінка статті

Словник нюношка 44 oppslagsord

fast

прикметник

Походження

norrønt fastr

Значення та вживання

  1. som ikkje kan flyttast
    Приклад
    • fast innbu
    • brukt som adverb
      • sitje fast i fella;
      • binde noko fast;
      • gå seg fast i fjellet;
      • halde seg fast i karmen
  2. som held forma;
    hard, kompakt
    Приклад
    • fast grunn;
    • grauten vart for fast;
    • trene for å få fastare musklar
  3. Приклад
    • fast grep;
    • med fast hand;
    • fast overtyding
    • brukt som adverb
      • tru fullt og fast på noko;
      • vere fast bestemt på noko
  4. Приклад
    • ha faste vanar;
    • ete til faste tider;
    • faste utgifter;
    • gå i fast rute;
    • ha fast følgje;
    • fast kunde;
    • fast takst;
    • eit fast haldepunkt;
    • ha fast plass på laget
    • brukt som adverb
      • vere fast tilsett;
      • dette står fast

Фіксовані вирази

  • fast eigedom
    jord, hus og liknande;
    til skilnad frå lausøyre
    • overta ein fast eigedom
  • fast føde
    mat ein må tyggje
    • ete grønsaker, kjøt eller anna fast føde
  • fast i fisken
    1. spenstig, stø
      • bilen er stramt sett opp og fast i fisken
    2. som ikkje gjev etter for press
      • han må vere tydeleg på kva han vil, vere fast i fisken
  • fast ordstilling
    plassering av ledd i ei setning etter reglar i språket
    • moderne norsk har relativt fast ordstilling til skilnad frå kasusspråk
  • fast uttrykk
    ord som ofte opptrer saman;
    frase (2, 1), idiom (1)
    • ‘å hoppe etter Wirkola’ er vorte eit fast uttrykk
  • halde fast ved
    vere tru mot
  • i fast form
    ikkje flytande eller i gassform
    • sjokolade i fast form
  • laust og fast
    likt og ulikt
    • snakke om laust og fast
  • slå fast
    konstatere
    • politiet slår fast at skadane er omfattande
Сторінка статті

praktikk

іменник чоловічий

Походження

frå mellomalderlatin; jamfør praktisk

Значення та вживання

praktisk verksemd, framgangsmåte eller grep
Сторінка статті

villparkering

іменник жіночий

Значення та вживання

parkering (1) utanfor tiltenkt eller oppmerkt plass
Приклад
  • kommunen vil ta grep mot villparkering i parken
Сторінка статті

uløyseleg

прикметник

Значення та вживання

  1. som ein ikkje kan gjere laus (frå kvarandre)
    Приклад
    • halde nokon i eit uløyseleg grep
    • brukt som adverb:
      • alt heng uløyseleg i hop;
      • vere uløyseleg bunden til noko
  2. som ein ikkje kan finne løysing på;
    Приклад
    • ei uløyseleg gåte;
    • problemet verkar uløyseleg
  3. som ein ikkje kan løyse (5) opp;
    Приклад
    • pulveret er uløyseleg i vatn
  4. Приклад
    • ei uløyseleg mengd
    • brukt som adverb:
      • snakke uløyseleg mykje
Сторінка статті

stråmann

іменник чоловічий

Походження

av strå (1

Значення та вживання

  1. utstoppa figur av halm, særleg brukt som fugleskremsel
  2. person som mot betaling tek på seg det formelle ansvaret for ein transaksjon, tvilsam handel eller liknande;
    jamfør stråkvinne
  3. retorisk grep der ein vrir på synspunkta til motstandaren for deretter å argumentere mot desse
    Приклад
    • politikaren set opp ein stråmann som avleiingsmanøver
Сторінка статті

tommeltott

іменник чоловічий

Походження

av norrønt tuttr ‘liten stubb, stabbe’

Значення та вживання

toledda, tjukkvoren finger på menneske- og apehand som kan motstillast dei andre fingrane (slik at ein får grep);

Фіксовані вирази

  • ha ti tommeltottar
    vere svært klossete
Сторінка статті

tommel

іменник чоловічий

Походження

av norrønt þumal-

Значення та вживання

toledda, tjukkvoren finger på menneske- og apehand som kan stillast mot dei andre fingrane slik at ein får grep;

Фіксовані вирази

  • reise på tommelen
    haike
  • tommelen ned
    negativt svar;
    avslag
    • landbruksnemnda i vende tommelen ned for søknaden
  • tommelen opp
    1. tommelfingeren retta oppover med resten av neven knytt som teikn på at noko er positivt
      • publikum viste tommelen opp
    2. positivt svar;
      klarsignal, godkjenning
      • politikarane vende tommelen opp for søknaden;
      • han fekk tommelen opp frå styresmaktene
Сторінка статті

tomme 2

іменник чоловічий

Значення та вживання

toledda, tjukkvoren finger på menneske- og apehand som kan motstillast dei andre fingrane (slik at ein får grep);
Сторінка статті

teknikk

іменник чоловічий

Вимова

teknikˊk

Походження

gjennom fransk og tysk; frå gresk av tekhne ‘kunst, dugleik’

Значення та вживання

  1. måte å gå fram på når ein skal lage noko eller få maskinar og apparat til å verke;
    framgangsmåte, arbeidsmetode
    Приклад
    • utvikle ein ny teknikk;
    • den moderne teknikken
  2. praktisk dugleik eller framgangsmåte i handverk, kunst, sport eller liknande;
    handlag, dugleik, grep (4)
    Приклад
    • lære ein ny teknikk;
    • fiolinisten hadde ein blendande teknikk

Фіксовані вирази

  • fri teknikk
    konkurranse i langrenn der deltakarane kan velje om dei vil skøyte (6, 2) eller bruke klassisk stil
Сторінка статті

tak 2

іменник середній

Походження

norrønt tak

Значення та вживання

  1. det å ta (1);
    Приклад
    • få godt tak;
    • ta tak i tauet;
    • sleppe taket i rattet;
    • ho greip tak i armen hans
  2. det at noko festar seg;
    feste, hald
    Приклад
    • få tak med spettet;
    • elden fekk tak;
    • vinteren sleppte taket
  3. herredøme, kontroll
    Приклад
    • ho har eit tak på meg;
    • få taket på motstandaren;
    • læraren har mista taket på elevane
  4. (kraftig) rørsle med arm, hand eller reiskap;
    strøk, drag
    Приклад
    • symje med rolege tak;
    • eit tak med ljåen;
    • eit tak på fela
  5. det å takast (2);
    Приклад
    • ta eit tak med nokon
  6. det å anstrengje seg;
    fysisk eller mentalt krafttak;
    pårøyning
    Приклад
    • ta det tyngste taket;
    • eit liv med harde stunder og tunge tak
  7. kraft og mot til å gjere noko;
    viljestyrke, framtak (2)
    Приклад
    • det er ikkje tak i han
  8. brått åtak av sjukdom, smerte eller liknande;
    Приклад
    • sjukdomen kjem i harde tak
  9. avgrensa strekning;
    (kort) periode;
    einskilt tilfelle;
    bolk, etappe, rykk
    Приклад
    • i eitt tak;
    • rykkje fram i tak;
    • arbeide i tak;
    • dei måtte vente eit tak
  10. del av reiskap som ein held i;
    jamfør handtak (1)
  11. brukt som etterledd i samansetningar: stad der ein tek ut noko

Фіксовані вирази

  • ta seg på tak
    ta seg saman
  • tak om tak
    av og til
Сторінка статті