Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
536 результатів

Словник букмола 522 oppslagsord

tidsstudie

іменник чоловічий

Значення та вживання

studie for å fastlegge hvor mye tid det tar å utføre én eller flere arbeidsoperasjoner
Приклад
  • gjennomføre tidsstudier i en bedrift
Сторінка статті

tidlås

іменник чоловічий

Значення та вживання

lås der det tar en viss tid fra låsen er aktivert til den kan åpnes, brukt som sikring mot ran;
jamfør tidslås
Сторінка статті

tideverv

іменник середній

Походження

beslektet med norrønt hvarf ‘forsvinning, vending’; jamfør solverv

Значення та вживання

  1. tid da den historiske utviklingen tar en ny vending;
    Приклад
    • stå ved et tideverv
  2. Приклад
    • et nytt tideverv har begynt
Сторінка статті

tilbake

прислівник

Походження

norrønt til og bake genitiv av bak, opprinnelig ‘til baksiden (av noe)’; jamfør til (2 og bak (3

Значення та вживання

  1. i retning bakover
    Приклад
    • han lente seg tilbake i stolen;
    • de tvang fienden tilbake
  2. bakover i tid
    Приклад
    • de kan se tilbake på et travelt år;
    • den perioden er vanskelig å tenke tilbake på
  3. om bevegelse: i motsatt retning av den forutgående;
    til utgangspunktet igjen
    Приклад
    • vi er snart tilbake;
    • de har vendt tilbake til hjemlandet;
    • jeg har betalt tilbake pengene;
    • vi må sende varene tilbake;
    • har du levert boka tilbake til biblioteket?
    • du må hilse tilbake
  4. brukt om utvikling til dårligere eller tidligere forhold;
    Приклад
    • folketallet har gått tilbake;
    • flommen gikk tilbake
  5. på samme stedet;
    fast
    Приклад
    • vi satt tilbake med skammen

Фіксовані вирази

  • fram og tilbake
    1. i bevegelse mellom to punkter
      • han gikk fram og tilbake
    2. for og imot
      • etter mye fram og tilbake fikk vi lov til å dra
  • gå tilbake på
    trekke seg;
    ikke stå ved
    • de gikk tilbake på løftet de hadde gitt
  • holde tilbake
    ikke slippe fra seg;
    holde igjen
    • han prøvde å holde dem tilbake;
    • de har holdt tilbake viktige opplysninger;
    • jeg forsøkte forgjeves å holde tårene tilbake
  • ligge/stå tilbake for
    være dårligere enn;
    være underlegen
    • han ligger litt tilbake for de andre i klassen;
    • hun står ikke tilbake for noen
  • sette tilbake
    plassere i en tilstand som viser forfall eller stagnasjon
    • skaden satte henne tilbake
  • ta tilbake
    oppheve, annullere
    • jeg tar tilbudet tilbake
Сторінка статті

til 2

прийменник

Походження

norrønt til

Значення та вживання

  1. brukt til å uttrykke mål eller bestemmelsessted for en bevegelse
    Приклад
    • jeg kjørte til byen;
    • vi skal reise til Tromsø;
    • du må gå til tannlegen;
    • jeg skal følge deg til døra;
    • de dro fra sted til sted;
    • hun spilte ballen til keeperen
    • brukt som adverb:
      • publikum strømmet til;
      • mange kom til for å hjelpe
  2. brukt om bevegelse i en viss retning eller om det å vende mot noe eller noen
    Приклад
    • du må ta av til venstre;
    • jeg våknet til en ny dag;
    • hun snudde ryggen til meg;
    • han nikket til naboen;
    • huset har utsikt til sjøen;
    • vi stod ansikt til ansikt
  3. brukt for å uttrykke overgang til noe nytt
    Приклад
    • hun kommer til å bli til noe stort;
    • de så tegn til bedring;
    • trollet ble til stein
    • brukt som adverb:
      • pasienten friskner til;
      • dammen fryser til
  4. brukt for å uttrykke tilstand
    Приклад
    • de står til rådighet;
    • huset er til leie;
    • mange var til stede
    • brukt som adverb:
      • butikken holder til i sentrum;
      • hvordan står det til med dere?
  5. brukt for å uttrykke et intervall
    Приклад
    • krigen varte fra 1940 til 1945;
    • hun jobber fra ni til fem;
    • vinden vekslet fra frisk bris til liten kuling;
    • turen tar to til tre timer;
    • barna er fra seks til åtte år
  6. brukt for å uttrykke grense for noe
    Приклад
    • tomta strekker seg ned til vannkanten;
    • jeg stod i vann til knærne;
    • summen er avgrenset oppover til kr 70 000;
    • vi lovet å elske og ære hverandre til døden skiller oss at
  7. brukt om tid og tidspunkt
    Приклад
    • alt til sin tid;
    • de begynner på skolen til høsten;
    • jeg er ferdig til 17. mai;
    • skal vi møtes i morgen til samme tid?
    • jeg forstår meg ikke på ungdommen nå til dags;
    • slik har det vært til alle tider
  8. brukt for å uttrykke formål
    Приклад
    • studentene leste til eksamen;
    • han har fått en bok til gjennomsyn;
    • dette er et redskap til å grave med;
    • det ringte inn til skoletimen;
    • vi kledde oss til fest;
    • jeg har til hensikt å dra tidlig;
    • jeg prøvde å utnytte situasjonen til egen fordel
  9. brukt for å uttrykke evne eller mulighet
    Приклад
    • denne døra er til å låse;
    • snart er han i stand til å sykle alene;
    • heldigvis hadde hun mot til å si ifra
  10. brukt for å uttrykke årsak
    Приклад
    • han hadde god grunn til å gråte;
    • slurv var årsaken til ulykken;
    • hun var til stor glede for foreldrene
  11. brukt for å uttrykke forbindelse
    Приклад
    • du hører til hos oss;
    • han knyttet seg til stefaren;
    • hun er veldig bundet til bestemoren;
    • de tar gjerne en dram til maten;
    • det ligger til slekta
  12. brukt for å uttrykke sammenligning
    Приклад
    • du er for liten til å være oppe så lenge;
    • maten er for god til å kastes;
    • han er flink til å være nybegynner
  13. brukt for å uttrykke eiendomsforhold og tilhørighet
    Приклад
    • har du nøkkel til kontoret?
    • han er far til to;
    • det er hunden til naboen
  14. brukt i en del i faste uttrykk med genitiv
    Приклад
    • det er på tide å gå til sengs;
    • vi satt lenge til bords;
    • i påsken skal vi til fjells;
    • vi klarer ikke å gjøre alle til lags;
    • de har bare maskinen til låns;
    • hytta er til salgs;
    • kjøretøyet gikk like godt både til lands og til vanns;
    • dette får vi ha til gode;
    • heldigvis kom brillene mine til rette

Фіксовані вирази

  • få til
    greie, lykkes med, oppnå
  • slippe til
    få plass;
    få være med
    • han slipper ikke til på kjøkkenet
  • slumpe til
    hende tilfeldig
    • selv dårlige spillere kan slumpe til å få et mål
  • slå til
    1. gi noe eller noen et slag
      • han slo til meg
    2. gripe (hardt) inn;
      gå til aksjon
      • politiet slo til mot demonstrantene
    3. hende plutselig;
      inntreffe
      • det slo til med kulde
    4. gjøre noe på en (uventet) flott måte
      • han slo til med tre mål på ni minutter
    5. akseptere et tilbud;
      godta, si ja
      • vi slo til og kjøpte huset
    6. gå i oppfyllelse;
      bli som ventet
      • prognosene har slått til
    7. gi godt resultat (i jordbruk, jakt eller fiske)
      • fisket slo til
  • ta til
    begynne, starte
    • ta til med hogsten;
    • det tok til å regne
  • vise til
    peke på;
    oppgi (som kilde eller lignende)
    • jeg viser til mitt brev fra 5. mars;
    • de kunne vise til svært gode resultater;
    • han viser til Fønhus’ bøker
  • være til
    finnes, eksistere;
    forekomme
    • reglene er til for å følges;
    • bøkene er bare til pynt;
    • gleden over bare å være til
Сторінка статті

ta tilbake

Значення та вживання

oppheve, annullere;
Приклад
  • jeg tar tilbudet tilbake
Сторінка статті

utømmelig

прикметник

Значення та вживання

som aldri blir tom eller tar slutt;
Приклад
  • en utømmelig kilde til moro;
  • med god forvaltning er fisk en utømmelig ressurs
Сторінка статті

uuttømmelig

прикметник

Значення та вживання

som ikke går tom eller tar slutt;
Приклад
  • et uuttømmelig forråd av skjellsord
Сторінка статті

utvinningstakt

іменник жіночий або чоловічий

Значення та вживання

takt (1, 5) eller hastighet en utvinner noe i;
Приклад
  • partiet tar til orde for en lavere utvinningstakt på olje
Сторінка статті

samfunnsånd

іменник чоловічий

Значення та вживання

tenkemåte som tar hensyn til hele samfunnets vel;
sosial ansvarsfølelse
Приклад
  • vise god samfunnsånd
Сторінка статті

Словник нюношка 14 oppslagsord

tømmetid

іменник жіночий

Значення та вживання

  1. tidspunkt da noko blir tømt;
    Приклад
    • nye tømmetider for boss
  2. tid det tar å tømme noko;
    Приклад
    • pulverapparatet har ei tømmetid på 40 sekund
  3. tid med raudt lys som sikrar at bilar står til alle fotgjengarar og kryssande trafikk har kryssa gata;
    Приклад
    • justere tømmetida på trafikklysa
Сторінка статті

stram

прикметник

Походження

frå lågtysk

Значення та вживання

  1. som er tøygd eller stramma ut;
    fast, strak, utspend
    Приклад
    • stram line
  2. som sit tett og fast kring noko
    Приклад
    • beltet var for stramt;
    • buksa sat stramt kring hoftene og låra
  3. rak, spenstig;
    fast, korrekt, skikkeleg
    Приклад
    • ein stram fyr;
    • gjere stram honnør
  4. som tar seg godt ut;
    flott, elegant
    Приклад
    • han er verkeleg stram i den nye dressen
  5. spent, stiv;
    streng
    Приклад
    • eit stramt drag om munnen;
    • bli stram i maska
  6. om mat: som smaker eller luktar skarpt og ramt;
    sterk
    Приклад
    • ei stram lukt
  7. som det finst lite av eller er sterkt avgrensa;
    hard, knapp, streng
    Приклад
    • eit stramt budsjett;
    • det er ein stram arbeidsmarknad;
    • stramme tidsrammer

Фіксовані вирази

  • på stram line
    med avgrensa spelerom;
    situasjon der ein må ta ulike omsyn
    • den finske presidenten balanserte på stram line mellom aust og vest
Сторінка статті

sjakk

іменник чоловічий

Походження

norrønt skák f, gjennom lågtysk, opphavleg frå persisk; same opphav som sjah

Значення та вживання

brettspel (1) for to personar med 32 svarte og 32 kvite felt, der kvar spelar har 16 svarte eller kvite brikker, og skal ta motstandaren sine brikker og vinnaren er den som tar motstandaren sin konge
Приклад
  • spele sjakk;
  • spele eit parti sjakk

Фіксовані вирази

  • halde i sjakk
    halde i age;
    halde under kontroll
Сторінка статті

krampe 1

іменник чоловічий або жіночий

Походження

frå lågtysk; samanheng med krum

Значення та вживання

uvilkårleg, meir eller mindre sterk samandraging av musklar
Приклад
  • få krampe;
  • ha krampe

Фіксовані вирази

  • til krampa tar ein
    alt ein orkar
    • vi skal halde på til krampa tar oss
Сторінка статті

alt 3

прислівник

Походження

nøytrum av all

Значення та вживання

  1. heilt, like (4
    Приклад
    • alt frå ho var fødd
  2. Приклад
    • han er alt reist

Фіксовані вирази

  • alt etter
    i samhøve med;
    avhengig av
    • alt etter som ein tar det;
    • alt etter kor mykje de vil gje
Сторінка статті

til krampa tar ein

Значення та вживання

alt ein orkar;
Sjå: krampe
Приклад
  • vi skal halde på til krampa tar oss
Сторінка статті

alt etter

Значення та вживання

i samhøve med;
avhengig av;
Sjå: alt
Приклад
  • alt etter som ein tar det;
  • alt etter kor mykje de vil gje
Сторінка статті

faitar, fighter

іменник чоловічий

Вимова

faiˊtar

Значення та вживання

person som kjempar godt
Приклад
  • han er kjend for å vere ein faitar
Сторінка статті

kitar

іменник чоловічий

Вимова

kaiˋtar

Походження

frå engelsk

Значення та вживання

person som driv med kiting
Сторінка статті

programserie

іменник чоловічий

Значення та вживання

rekkje av tv- og radioprogram med fast emne (og sendetid)
Приклад
  • programserien tar publikum med på ei ferd rundt i fem regionar
Сторінка статті