Avansert søk

Nynorskordboka 81 oppslagsord

ikkje ha noko usnakka med

Tyding og bruk

ikkje ha lyst eller interesse av samtale
Døme
- slike keisame folk har han ikkje noko usnakka med
ikkje ha noko uoppgjort eller uteståande med;
vere overeins eller forsona med
Døme
- ho hadde ikkje noko usnakka med mora då ho døydde

snakke

snakka

verb

Opphav

av lågtysk snacken, opphavleg lydord

Tyding og bruk

prate, samtale;
jamfør snakkast
Døme
- snakke med kvarandre;
- vi har ikkje snakka saman på lenge;
- eg snakkar på vegner av fleire;
- det er ikkje noko å snakke om;
- vi snakkar om alvorlege hendingar;
- har du snakka med faren din i dag?
skravle
Døme
- snakke i eit køyr;
- snakke seg frå noko;
- ho snakka uavbrote om barndomen sin
bruke taleevna si
Døme
- barnet kunne ikkje snakka enno;
- snakke russisk;
- snakk høgare!
drøfte
Døme
- snakke forretningar
sladre
Døme
- dei snakkar om henne over heile byen
brukt i utrop om noko mektig
Døme
- snakk om flaks!
- du snakkar om flott resultat!

Faste uttrykk

snakke bort
leggje lita vekt på (ei sak eller eit emne)
ikkje snakk bort det barnet seier!
snakke etter munnen
jatte med
snakke for seg
argumentere for saka si
seljarane er gode til å snakke for seg
snakke forbi kvarandre
ikkje forstå kvarandre fordi dei snakkar frå ulike utgangspunkt
snakke frampå om
ymte om, byrje å snakke om, nemne
snakke nokon rundt
overtyde, overtale eller narre nokon ved hjelp av snakk;
rundsnakke
snakke nokon til rette/rettes
snakke nokon til fornuft;
irettesetje
snakke over seg
tale i ørska
snakke til
1. vende seg til
  politikaren snakkar til heile landet
2. irettesetje
  det nytta ikkje å snakke til bråkmakarane
snakke ut
seie noko som ligg ein på hjartet
dei snakka ut om det dei hadde opplevd

prate

prata

verb

kløyvd infinitiv: prata

Tyding og bruk

samtale uformelt;
drøse (2, svalle (1, røde (4, snakke
Døme
- dei prata om gamle dagar;
- prate politikk;
- kva pratar du om no?
- eg prata med sjefen i går
vrøvle, vase (3, tøve
Døme
- prate noko bort;
- prate tull

innlate

innlata

verb

kløyvd infinitiv: innlata

Opphav

jamfør late (

Faste uttrykk

innlate seg med nokon
byrje ei samtale eller eit samband med nokon, særleg med nokon som har dårleg ord på seg
ho innlét seg med ein alkoholikar
innlate seg på noko
byrje på eller ta del i noko, særleg noko farefullt eller tvilsamt;
gje seg inn på, gje seg i kast med
innlate seg på ein diskusjon;
styremaktene innlét seg på utpressing

prat

substantiv hankjønn eller inkjekjønn

Opphav

frå lågtysk

Tyding og bruk

uformell samtale;
drøs, svall, passiar
Døme
- kome i prat med;
- slå av ein prat med;
- vi må ta oss ein prat
- - koseprat
laust snakk;
tøv, vas, vrøvl, sludder
Døme
- det er berre prat;
- prat på bygda
- - tullprat
  - fylleprat
  - griseprat

Faste uttrykk

slå av ein prat
snakke gemyttleg
slå av ein prat med kollegaen

koseprate

koseprata

verb

kløyvd infinitiv: koseprata

Tyding og bruk

føre lett samtale;
jamfør koseprat (1)
føre samtale som unngår konflikttema;
jamfør koseprat (2)

fortruleg

adjektiv

Opphav

frå lågtysk

Tyding og bruk

merkt av gjensidig tillit;
tillitsfull, nær (1, intim (1)
Døme
- dei er fortrulege vener;
- ha ein fortruleg samtale
- brukt som substantiv:
  mennene er hans fortrulege
kjend med;
inne i, van med
Døme
- gjere seg fortruleg med forholda;
- eg blir aldri fortruleg med den nye maskinen
som ikkje skal gjerast vidare kjent;
hemmeleg, konfidensiell
Døme
- fortrulege dokument

åndeleg

adjektiv

Opphav

jamfør norrønt andaligr, andligr

Tyding og bruk

som gjeld kjenslelivet;
sjeleleg;
til skilnad frå lekamleg (1), sanseleg (1)
Døme
- han er eit dugande menneske både åndeleg og kroppsleg
som har med religion å gjere;
religiøs (1);
motsett verdsleg (2)
Døme
- åndelege songar;
- samtale om åndelege ting
som gjeld bruk av intellekt og skaparevne
Døme
- kunstnarisk eller anna åndeleg verksemd

Faste uttrykk

åndeleg føde
noko som tener til inspirasjon

sufflere

sufflera

verb

Opphav

frå fransk; av latin ‘blåse’

Tyding og bruk

hjelpe skodespelarar med å hugse replikkar ved å kviskre dei
Døme
- under premieren måtte ho sufflere skodespelaren fleire gonger
i overført tyding: kome med supplerande kommentarar eller innspel i ein samtale eller liknande
Døme
- rådgjevaren sufflerte ministeren mot slutten av intervjuet

gjevande, givande

adjektiv

Opphav

presens partisipp av gje

Tyding og bruk

gratis
Døme
- få noko gjevande;
- vi fekk billettane gjevande
som gjev ein mykje;
utbyterik, fruktbar (3), verdifull
Døme
- arbeidet er gjevande;
- oppgåvene var lite gjevande;
- vi hadde ein gjevande samtale

Resultater per side: