Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
713 treff

Nynorskordboka 713 oppslagsord

tåte 1

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

  1. gummihylster med hol i til å ha rundt ei flaskeopning til å suge av;
  2. munn
    Døme
    • hald tåta på deg
  3. om eldre forhold: liten pose med oppbløytt mat i til å suge på for spedbarn
Artikkelside

mykje skrik og lite ull

Tyding og bruk

Sjå: mykje, skrik, ull
  1. mykje strev utan nyttig resultat
    Døme
    • det var mykje skrik og lite ull i budsjettet
  2. mykje oppstyr utan særleg grunnlag
    Døme
    • oppstyret rundt filmen var mykje skrik og lite ull, sidan det meste viste seg å vere ubekrefta rykte
Artikkelside

vake 3

vaka

verb
kløyvd infinitiv: vaka

Opphav

same opphav som vake (2

Tyding og bruk

  1. kome opp i eller sprette i vassflata
    Døme
    • fisken vakte etter fluga
  2. halde seg flytande;
    Døme
    • båten vaker fint
  3. drive føremålslaust rundt
    Døme
    • fleire av gjestane berre vakte rundt i gangane
  4. halde seg på ein viss stad eller eit visst nivå
    Døme
    • partiet vakte rundt sperregrensa;
    • temperaturen i vatnet vaker rundt ti grader;
    • løparen vakte bakerst i feltet
Artikkelside

ull

substantiv hokjønn

Opphav

norrønt ull

Tyding og bruk

  1. hår på eller av sau (og visse andre dyr)
    Døme
    • klippe ulla av sauen
  2. garn, stoff eller plagg som er laga av ull (1)
    Døme
    • eg vil strikke genseren i ull;
    • når det er kaldt, må ein kle seg i ull
  3. brukt som etterledd i samansetningar som nemner masse av hår, trådar eller fibrar som liknar på ull (1)

Faste uttrykk

  • av same ulla
    av same (tvilsame) slaget
    • ho er av same ulla som resten av familien
  • mykje skrik og lite ull
    1. mykje strev utan nyttig resultat
      • det var mykje skrik og lite ull i budsjettet
    2. mykje oppstyr utan særleg grunnlag
      • oppstyret rundt filmen var mykje skrik og lite ull, sidan det meste viste seg å vere ubekrefta rykte
Artikkelside

ule 2

ula

verb

Tyding og bruk

lage ein langdregen lyd som liknar språklyden u;
Døme
  • bikkjene uler;
  • vinden ulte rundt hjørna;
  • all røyken fekk brannalarmen til å ule

Faste uttrykk

  • gå så det uler
    gå veldig fort;
    gå veldig bra
    • arbeidet med det nye bygget går så det uler
Artikkelside

vant 2

substantiv inkjekjønn

Opphav

frå lågtysk eller nederlandsk, opphavleg ‘noko vove eller fletta’; samanheng med vinde (2

Tyding og bruk

  1. sett av vaierar eller tau som stør mast eller stong
    Døme
    • vant og stag held masta på plass
  2. vegg rundt ishockeybane
    Døme
    • slå pucken over vantet
Artikkelside

tutle 2

tutla

verb

Opphav

samanheng med tusse (3

Tyding og bruk

  1. ikkje tenkje klart;
    Døme
    • ho er gammal no, og tutlar mykje
  2. gå sakte, smått og stilt;
    Døme
    • tutle av garde;
    • morfar tutlar ned til butikken;
    • det er på tide å tutle seg heim att
  3. arbeide seint og smått;
    Døme
    • tutle rundt på kjøkenet
Artikkelside

tversoversløyfe

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

tøyband knytt som ei sløyfe (1, 1) rundt halsen under snippane på skjortekragen;
til skilnad frå slips
Døme
  • han var stilig i dress med tversoversløyfe
Artikkelside

tute 2

tuta

verb

Opphav

frå lågtysk ‘blåse i horn’, opphavleg lydord, samanheng med tut (1; jamfør tyte (1

Tyding og bruk

  1. lage lange, høge lydar;
    Døme
    • ugla tuta;
    • hundane tutar;
    • vinden tutar rundt hushjørna
  2. lage (lange) tonar eller lydar med musikkinstrument, signalinstrument eller liknande
    Døme
    • tute i hornet;
    • bilisten tutar på syklisten;
    • toget tuta da det kom inn på stasjonen
  3. gråte kraftig og intenst;
    Døme
    • eg er så lei meg at eg kunne tute;
    • kva tutar du for?

Faste uttrykk

  • tut og køyr
    det å gjere noko hovudstups, utan å tenkje på konsekvensane;
    det å gjere noko uplanlagd
    • andreomgangen var mykje tut og køyr;
    • når studielånet kom, var det berre tut og køyr
  • tute med ulvane
    gjere som dei ein omgåst
    • ein må tute med dei ulvane ein er i lag med;
    • vi får berre tute med ulvane og håpe på det beste
  • tute øyra fulle
    stadig gjenta noko
    • media tutar øyra fulle på oss om klimakrise;
    • vi fekk tuta øyra fulle om valet
Artikkelside

tusenfryd

substantiv hankjønn

tusenfrygd

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

plante i korgplantefamilien med kvite eller raudlege blomsterblad rundt ein gul midt og bladlause stilkar;
Bellis perennis
Artikkelside