Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
164 treff

Bokmålsordboka 0 oppslagsord

Nynorskordboka 164 oppslagsord

tankar 1

substantiv hankjønn

Opphav

kanskje frå nederlandsk; jamfør engelsk tankard ‘drikkekar’

Tyding og bruk

eldre type trekjerald med tut
Artikkelside

tankar 2

substantiv hankjønn

Opphav

frå engelsk; av tank

Tyding og bruk

Døme
  • tankarane låg i opplag
Artikkelside

tanke 2

tanka

verb

Opphav

av tank

Tyding og bruk

fylle flytande drivstoff eller anna på ein tank
Døme
  • tanke opp eit fly;
  • ha behov for å tanke
Artikkelside

tank

substantiv hankjønn

Opphav

frå engelsk

Tyding og bruk

lukka kar for væske, gass eller pulver
Døme
  • tanken rommar 40 liter;
  • liggje på tank;
  • fylle full tank
Artikkelside

tanke 1

substantiv hankjønn

Opphav

av lågtysk danke; samanheng med takk (1 og tykkje

Tyding og bruk

  1. det å tenkje på noko;
    Døme
    • vere klar i tanken;
    • kome i djupe tankar;
    • ha noko i tankane;
    • tankane gjekk i alle retningar
  2. det ein tenkjer;
    førestilling i medvitet
    Døme
    • berre ha éin tanke i hovudet;
    • ein edel tanke;
    • eg kan ikkje halde ut den tanken;
    • tanken slo ned i han;
    • leike med tanken
  3. måte å tenkje om noko på;
    Døme
    • tenkje gamle tankar;
    • tanken har slått meg;
    • kven har sett dei på den tanken?
    • ha høge tankar om seg sjølv
  4. evne til tenking;
    Døme
    • den menneskelege tanken;
    • late tanken vere fri;
    • ein tankens mann
  5. Døme
    • jau, det er tanken;
    • det var tanken å kome;
    • tanken bak vedtaket
  6. medfølande tanke (1, 3);
    Døme
    • ho har slik tanke for dei sjuke;
    • sende ein tanke til dei fattige
  7. lita mengd av noko;
    Døme
    • ein tanke sukker i teen;
    • flytte bordet ein tanke lenger til høgre

Faste uttrykk

  • ein tanke
    lite grann;
    ein smule
    • ein tanke sukker i teen;
    • flytte bordet ein tanke lenger til høgre
  • falle i tankar
    vere åndsfråverande
  • få ut av tankane
    slutte å tenkje på
    • ho fekk ikkje hendinga ut av tankane
  • med tanke på
    av eller med omsyn til;
    når det gjeld
Artikkelside

fræve

fræva

verb

Opphav

norrønt fræva

Tyding og bruk

  1. Døme
    • fræve eit egg
  2. gje liv;
    skape, gje frukt (3)
    Døme
    • frævande tankar

Faste uttrykk

  • fræve seg
    setje frø
Artikkelside

tankesett

substantiv inkjekjønn

Opphav

jamfør sett (1

Tyding og bruk

gruppe av tankar, idear og haldningar hos ein eller fleire personar;
Døme
  • dei har motstridande politiske tankesett;
  • ho har endra tankesettet sitt med åra
Artikkelside

tankfly

substantiv hokjønn

Opphav

av tank

Tyding og bruk

fly (3 der lasterommet er oppdelt i tankar for frakt av væske eller masse
Døme
  • både helikopter og tankfly deltek i arbeidet med å sløkkje skogbrannen
Artikkelside

ukristeleg

adjektiv

Tyding og bruk

  1. som ikkje er i samsvar med kristen tru;
    Døme
    • ukristelege tankar;
    • dei levde eit ukristeleg liv
  2. Døme
    • det er eit ukristeleg vêr i dag
    • brukt som forsterkande adverb:
      • det er ukristeleg kaldt ute;
      • eg måtte stå opp ukristeleg tidleg
Artikkelside

vern

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt vernd, vǫrn; samanheng med verje (2

Tyding og bruk

  1. det å verne;
    noko som tryggjer eller gjev ly mot eitkvart
    Døme
    • eit vern mot ytre fiendar;
    • skogen gjev vern mot fjellvinden;
    • bruke fordommane til vern mot nye tankar
  2. brukt som etterledd i samansetningar: samskipnad eller lag (6) som vernar
Artikkelside