Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
155 treff

Bokmålsordboka 78 oppslagsord

klippe 2

verb

Opphav

norrønt klippa

Betydning og bruk

  1. kutte eller skjære med saks, tang eller maskin
    Eksempel
    • klippe håret;
    • klippe sauene;
    • klippe gresset
  2. sette merke med saks eller tang
    Eksempel
    • klippe billetter
  3. bevege raskt;
    Eksempel
    • klippe med øyelokkene
  4. i IT: merke og ta ut tekst, bilde eller fil som skal flyttes til et annet sted
    Eksempel
    • klippe ut et avsnitt;
    • klippe og lime i teksten
  5. om digitale bilder, filmer og lydopptak: redigere, forme;
    Eksempel
    • klippe til lydopptakene;
    • klippe sammen en kortfilm

Faste uttrykk

  • klippe av
    fjerne en del fra noe;
    forkorte
    • klippe av seg alt håret;
    • buksa var klippet av nederst
  • klippe bort
    fjerne en opprinnelig del fra noe
    • klippe bort døde greiner;
    • stemmen hans er klippet bort fra opptaket
  • klippe over
    dele i to
    • klippe over navlestrengen;
    • klippe over et silkebånd
  • klippe ut
    ta ut tekst eller bilde for å samle på det eller bruke det
    • klippe ut en avisartikkel;
    • bildene på veggen er klippet ut fra et magasin
Artikkelside

klippe 1

substantiv hankjønn

Opphav

fra lavtysk

Betydning og bruk

  1. bratt fjell;
    Eksempel
    • steile klipper;
    • falle utfor en bratt klippe
  2. i overført betydning: noe som er stødig og urokkelig
    Eksempel
    • en klippe i midtforsvaret;
    • være en klippe i stormen

Faste uttrykk

  • Den tarpeiske klippe
    utgangspunktet for fornedrelse
    • politikeren nærmer seg Den tarpeiske klippe;
    • det er kort vei fra Kapitol til Den tarpeiske klippe
Artikkelside

ull

substantiv hunkjønn eller hankjønn

Opphav

norrønt ull

Betydning og bruk

  1. hår på eller av sau (og visse andre dyr)
    Eksempel
    • klippe ulla av sauen
  2. garn, stoff eller plagg som er laget av ull (1)
    Eksempel
    • genseren er strikket i ull;
    • de anbefaler å kle seg med ull innerst
  3. brukt som etterledd i sammensetninger som betegner masse av hår, tråder eller fibrer som ligner på ull (1)

Faste uttrykk

  • av samme ulla
    av samme (tvilsomme) slaget
    • de to partiene er av samme ulla
  • mye skrik og lite ull
    1. store anstrengelser uten nyttige resultater
      • på dugnaden var det mye skrik og lite ull, så de måtte gjøre alt arbeidet om igjen noen uker senere
    2. mye oppstyr uten særlig grunn
      • ryktene om at filmskuespilleren kom til bygda var mye skrik og lite ull
Artikkelside

uklipt, uklippet, uklippa

adjektiv

Betydning og bruk

  1. som ikke er skåret med med saks, tang eller maskin;
    som ikke er klipt (2
    Eksempel
    • uklipt hår
  2. som ikke er redigert eller formet;
    Eksempel
    • vi så en uklipt versjon av filmen
Artikkelside

stoffrull

substantiv hankjønn

Betydning og bruk

Eksempel
  • klippe tre meter tøy fra en stoffrull
Artikkelside

voksende

adjektiv

Betydning og bruk

som øker i størrelse, mengde, omfang og lignende;
Eksempel
  • voksende problemer;
  • de raskest voksende økonomiene;
  • det er best å klippe skjegget på voksende måne
Artikkelside

stekke

verb

Opphav

beslektet med stakket

Betydning og bruk

klippe kortere;
beskjære

Faste uttrykk

  • stekke/klippe vingene på
    kue, hemme
    • målet er å stekke vingene på ham;
    • vi må passe på så vi ikke klipper vingene på de yngre talentene
Artikkelside

afro

substantiv hankjønn

Opphav

fra engelsk; jamfør afro-

Betydning og bruk

  1. Eksempel
    • klippe håret i konservativ afro;
    • en dame med slengbukser og afro
  2. musikkform med afroamerikanske røtter
    Eksempel
    • danse til samba, reggae, afro eller hip-hop
Artikkelside

beskjære 1

verb

Uttale

beskjæˊre

Opphav

fra lavtysk

Betydning og bruk

  1. skjære til, klippe i fasong
    Eksempel
    • beskjære en hekk;
    • beskjære et tre
  2. i overført betydning: redusere
    Eksempel
    • budsjettet ble kraftig beskåret;
    • utgiftene ble kraftig beskåret
Artikkelside

trimme

verb

Opphav

av engelsk trim ‘klippe, stelle’

Betydning og bruk

  1. sette i god stand
    Eksempel
    • trimme organisasjonen før høysesongen
  2. justere for å få maksimal yteevne (også til et ulovlig høyt nivå)
    Eksempel
    • trimme en motor
  3. drive lettere trening;
    Eksempel
    • hun trimmer hver kveld
  4. Eksempel
    • trimme skjegget;
    • han trimmer hekken

Faste uttrykk

  • trimme seilene
    stramme eller slakke skjøtene slik at seilene står riktig
Artikkelside

Nynorskordboka 77 oppslagsord

klippe 2

klippa

verb

Opphav

norrønt klippa

Tyding og bruk

  1. skjere med saks, tong eller maskin
    Døme
    • klippe neglene;
    • klippe plenen;
    • klippe til stoffet
  2. setje merke med saks eller tong
    Døme
    • klippe billettar
  3. bevege raskt;
    Døme
    • klippe med auga
  4. i IT: merkje og ta ut tekst, bilete eller fil som skal bli flytta til ein annan plass
    Døme
    • klippe ut eit avsnitt;
    • klippe og lime i teksten
  5. om digitale bilete, filmar eller lydopptak: redigere, forme;
    Døme
    • klippe til lydopptaka;
    • klippe saman ein kortfilm

Faste uttrykk

  • klippe av
    fjerne ein del frå noko;
    korte av
    • klippe av seg alt håret;
    • buksa var klipt av nedst
  • klippe bort
    fjerne ein opphavleg del frå noko
    • klippe bort daude greiner;
    • andletet er klipt bort frå biletet
  • klippe over
    dele i to
    • klippe over navlestrengen;
    • klippe over eit silkeband
  • klippe ut
    ta ut tekst eller bilete for å samle på det eller bruke det
    • klippe ut eit avisbilete;
    • klippe ut ein blomster frå teikneboka
Artikkelside

klippe 1

substantiv hokjønn

Opphav

gjennom bokmål; frå lågtysk

Tyding og bruk

  1. bratt fjell;
    Døme
    • steile klipper;
    • falle utfor ei bratt klippe
  2. i overført tyding: noko som er stødig og urokkeleg
    Døme
    • ei klippe i midtforsvaret;
    • vere ei klippe i stormen

Faste uttrykk

  • Den tarpeiske klippa
    utgangspunktet for fornedring
    • ho styrtar utfor Den tarpeiske klippa og mistar all makt;
    • det er ikkje langt frå Kapitol til Den tarpeiske klippa
Artikkelside

ull

substantiv hokjønn

Opphav

norrønt ull

Tyding og bruk

  1. hår på eller av sau (og visse andre dyr)
    Døme
    • klippe ulla av sauen
  2. garn, stoff eller plagg som er laga av ull (1)
    Døme
    • eg vil strikke genseren i ull;
    • når det er kaldt, må ein kle seg i ull
  3. brukt som etterledd i samansetningar som nemner masse av hår, trådar eller fibrar som liknar på ull (1)

Faste uttrykk

  • av same ulla
    av same (tvilsame) slaget
    • ho er av same ulla som resten av familien
  • mykje skrik og lite ull
    1. mykje strev utan nyttig resultat
      • det var mykje skrik og lite ull i budsjettet
    2. mykje oppstyr utan særleg grunnlag
      • oppstyret rundt filmen var mykje skrik og lite ull, sidan det meste viste seg å vere ubekrefta rykte
Artikkelside

uklipt

adjektiv

Tyding og bruk

  1. som ikkje er skore med saks, tong eller maskin;
    som ikkje er klipt (2
    Døme
    • uklipt hår
  2. som ikkje er redigert eller forma;
    Døme
    • vi såg ein uklipt versjon av filmen
Artikkelside

midt 1

substantiv hankjønn

Opphav

av midte

Tyding og bruk

  1. punkt eller stad som ligg like langt frå to eller fleire ytterpunkt eller grenser;
    mellomste delen av noko;
    Døme
    • skistaven gjekk av på midten;
    • klippe stoffet etter midten;
    • ein gammal tiøring med hol i midten
  2. tidspunkt mellom byrjinga og slutten av eit tidsrom
    Døme
    • i midten av neste månad;
    • midten av 1800-talet
Artikkelside

stoffrull

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

Døme
  • klippe to meter tøy frå stoffrullen
Artikkelside

style

styla

verb

Uttale

staile

Opphav

frå engelsk

Tyding og bruk

gje ein bestemd stil (4);
pynte, fikse på
Døme
  • klippe og style håret før bryllaupet;
  • jobben hans er å møblere og style bustader
Artikkelside

styve

styva

verb

Opphav

norrønt stýfa; av stuv

Tyding og bruk

  1. hogge toppen (av tre);
    hogge ned tre
  2. skjere ned;
    klippe
    Døme
    • styve greinene på frukttre
  3. fly eller gli i lufta med strake, rolege venger
Artikkelside

trimme

trimma

verb

Opphav

av engelsk trim ‘klippe, stelle’

Tyding og bruk

  1. setje i god stand
    Døme
    • trimme organisasjonen før høysesongen
  2. justere for å få maksimal yteeven (også til eit ulovleg høgt nivå)
    Døme
    • trimme ein motor
  3. drive lettare trening;
    Døme
    • trimme tre gonger i veka
  4. Døme
    • trimme pelsen på puddelen;
    • han trimmar hekken
Artikkelside

daud, død 2

adjektiv

Opphav

norrønt dauðr

Tyding og bruk

  1. ikkje lenger i live, avliden (1)
    Døme
    • ho er død no;
    • død eller levande;
    • bli erklært død;
    • ein daud fisk;
    • daude fluger i vinduskarmen;
    • daude planter
    • brukt som substantiv:
      • følgje den døde til grava;
      • stå opp frå dei døde
  2. som verkar livlaus
    Døme
    • bleike og daude augo;
    • snakke med ei daud røyst
  3. som har lite ferdsel, liv eller verksemd;
    Døme
    • staden verkar daud;
    • her er det heilt daudt
  4. som ikkje blir brukt meir;
    Døme
    • latin er eit daudt språk;
    • denne tradisjonen har vore daud lenge
  5. som ikkje fungerer meir;
    Døme
    • motoren er daud;
    • telefonen min er heilt daud
  6. som ikkje er relevant eller aktuell lenger
    Døme
    • bluesen er ikkje daud;
    • saka er heilt daud
  7. som kjennest slapp;
    Døme
    • daud i kroppen;
    • ein daud fot
  8. i ro;
    Døme
    • sjøen låg daud og still;
    • det er daudt i vêret;
    • ballen låg daud;
    • eit daudt publikum
  9. som er ugyldig;
    som ikkje tel (med)
    Døme
    • eit daudt kast;
    • eit daudt hopp

Faste uttrykk

  • daud og gravlagd
    1. avliden og lagd i jorda
      • keisaren er død og gravlagd for fleire hundre år sidan
    2. i overført tyding: avslutta og gløymd (2
      • stykket er ikkje daudt og gravlagt heilt enno
  • daud som ei sild
    heilt livlaus;
    steindaud
    • liggje daud som ei sild
  • daudt løp
    uavgjort resultat (i konkurranse, kamp eller strid)
    • det var daudt løp mellom konkurrentane
  • daudt prosjekt
    noko som er nyttelaust, fåfengd (2;
    fånytte
    • å klippe blautt gras er eit daudt prosjekt
Artikkelside