Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
95 treff

Nynorskordboka 95 oppslagsord

ikring

preposisjon

Tyding og bruk

kring (3, omkring
Døme
  • sjå ikring seg;
  • verda ikring oss;
  • båten var bygd ikring 1850
  • brukt som adverb
    • mange stod ikring;
    • ho gjekk ikring og hjelpte folk
Artikkelside

våle 3

våla

verb

Opphav

samanheng med norrønt válað(i) ‘naud, hjelpeløyse’

Tyding og bruk

  1. somle, tulle;
    ikkje få gjort noko
  2. vildre ikring
    Døme
    • våle seg utfor fjellet
  3. snakke utydeleg;
    snakke tøvete eller ufint
Artikkelside

ville 2

villa

verb

Opphav

norrønt villa; av vill

Tyding og bruk

  1. få til å fare vill;
    Døme
    • ville synet
  2. fare ikring utan å vite kvar ein er
Artikkelside

kring 3

preposisjon

Opphav

same opphav som kring (1

Tyding og bruk

rundt (1), rundt om;
Døme
  • ta kring nokon;
  • han gjekk kring huset nokre gonger;
  • kring juletider
Artikkelside

kring 1

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt kringr

Tyding og bruk

  1. stor sirkel eller boge;
  2. krans, særleg av bær, frukt eller blomstrar

Faste uttrykk

  • i kring
    i ein ring;
    rundt, omkring;
    jamfør ikring
    • dei skal på tur rundt i kring i landet
Artikkelside

tun

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt tún; same opphav som engelsk town ‘by’

Tyding og bruk

  1. område mellom og omkring husa på ein gard eller liknande;
    Døme
    • gå ut på tunet;
    • stå ute på tunet;
    • kome til tuns
  2. stad på ein gard der husa står, til skilnad frå markene ikring
    Døme
    • gå heim i tunet
  3. samling av hus som høyrer til eitt gardsbruk
    Døme
    • ein gard med tre tun
  4. samling av bygningar, institusjonar og liknande
Artikkelside

gå og slenge

Tyding og bruk

drive ikring gjerandslaus;
ikkje ha noko å gjere;
Sjå: slenge
Døme
  • eg er lei av å gå og slenge og ynskjer meg ein jobb
Artikkelside

slenge 1

slenga

verb

Opphav

norrønt slyngja og slyngva, same opphav som slyngje (2; truleg innverknad frå slengje

Tyding og bruk

  1. henge og svinge att og fram;
    røre seg hit og dit;
    henge laust;
    Døme
    • glaset stod og slong i vinden
  2. Døme
    • slenge hit og dit på det glatte føret
  3. Døme
    • han slong innom av og til
  4. dukke opp;
    finnast
    Døme
    • det kunne slenge ein turist no og da

Faste uttrykk

  • gå og slenge
    drive ikring gjerandslaus;
    ikkje ha noko å gjere
    • eg er lei av å gå og slenge og ynskjer meg ein jobb
  • henge og slenge
    dingle laust
    • jakka var så stor at ho berre hang og slong på han
  • liggje og slenge
    liggje uryddig og spreidd
    • papira låg og slong
Artikkelside

utkik 2, utkikk 2

substantiv hankjønn

Opphav

frå nederlandsk

Tyding og bruk

det å sjå ikring;
speide eller granske for å oppdage noko
Døme
  • halde utkik frå tårnet;
  • vere på utkik etter ledig husrom
Artikkelside

småkrek

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

smådyr som kravlar ikring;
Artikkelside