Avansert søk

Vanleg søk

Nynorskordboka 871 oppslagsord

gjev, giv

substantiv hankjønn

Opphav

frå svensk; av gje

Tyding og bruk

utdeling av kort i kortspel

Døme

spelarane fekk tre kort i tredje gjev

Faste uttrykk

ny giv
ny auka innsats, nytt program
laget treng ein ny giv;
han skapte ny gjev i politikken

Artikkelside

gje, gjeve, gi

gjeva

verb

Opphav

norrønt gefa

Tyding og bruk

la få (2, 1);
(over)rekkje, levere;
la kome frå seg, sende ut, føre fram, skaffe
Døme
- gje meg avisa;
- det heile gav eit sterkt inntrykk;
- gje atterljom;
- gje seg tid til noko;
- gje nokon skylda for noko;
- gje nokon bank;
- gje nokon høve til noko;
- gje døme;
- gje svar;
- gje lov;
- gje samtykke;
- gje nokon rett;
- gje hjelp;
- gje gass;
- gje avkall på noko;
- gje akt;
- gje tol
brukt for å uttrykkje ynske
Døme
- Gud gjeve det er sant!
- gjev det er sant!
mate (1), fôre (4, 1)
Døme
- gje ungen;
- gje krøtera
la få som gåve;
skjenkje (3), donere
Døme
- gje pengar;
- gje bort gåver;
- gje rabatt
bruke alle sine krefter og all si tid på noko;
ofre (4)
Døme
- gje livet sitt for nokon eller noko
dele ut kort i kortspel
Døme
- din tur å gje
stå for;
halde
Døme
- gje ein middag;
- gje ein konsert;
- gje undervisning;
- gje timar
kaste av seg;
produsere, yte, prestere
Døme
- gje gode renter;
- boka gjev mykje;
- jorda gjev lite av seg;
- gje resultat;
- han har ingenting å gje
gje ut i vederlag for noko;
betale (1)
Døme
- gje 80 kr for boka;
- eg skulle gje mykje for å få vite det

Faste uttrykk

gje att
- om handel: gje vekslepengar
  gje att på ein tiar
- fortelje att;
  referere (2)
  gje att noko ein har høyrt
gje blaffen i
vere likeglad med
gje blaffen i politikk;
gje blanke blaffen i vedtaket;
ho gav blaffen
gje bryst
amme (2
gje ein god dag i
ikkje bry seg om;
gje blaffen i
han gav ein god dag i arbeidet sitt
gje etter
- om underlag: svikte (1)
  planken gav etter
- om person: føye seg eller vike
  gje etter for krava;
  dei gav etter for presset
gje frå seg
(motvillig) overlate til nokon
gje frå seg førarkortet;
gje frå seg makta;
gje frå seg råderetten
gje igjen
gje vekslepengar
gje igjen på ein hundrings
gje inn
skjelle (nokon) ut
gje og ta
vere villig til å inngå kompromiss
gje opp
- opplyse om, offentleggjere
  gje opp namn og adresse;
  gje opp inntekta for siste året
- om person: slutte å kjempe, resignere
  nei, no gjev eg opp;
  gje opp kampen;
  gje opp anden;
  gje opp all von
gje på
få opp farten; halde (intenst) på (med noko), drive på
gje seg
- om underlag: sige, svikte, gje etter
  golvet gav seg under han
- avta i styrke;
  gå tilbake
  stormen har gjeve seg;
  sjukdomen har gjeve seg
- gje etter (2);
  bøye av
- slutte (1) med noko
  han har gjeve seg med idretten;
  no får du gje deg med dette tullet!
gje seg heilt og fullt til
vie seg til (noko)
gje seg i ferd med
gå i gang med
gje seg i kast med
gå i gang med
gje seg i lag
slå lag (med nokon)
gje seg i veg
byrje å fare eller gå
gje seg over
overgje seg;
miste motet;
bli heilt maktstolen eller himmelfallen
gje seg sjølv
vere sjølvsagd eller opplagd
løysinga gjev seg sjølv;
svaret gjev seg sjølv
gje seg til
bli verande;
slå seg til ro
ho gav seg til i bygda
gje seg til å
byrje å
han gav seg til å gråte
gje seg ut for
påstå å vere eller spele nokon
gje seg ut på
gå i gang med
gje ut
sende bøker, blad og liknande på marknaden
ikkje gje frå seg ein lyd
vere still;
teie (2, 2)
han gav ikkje frå seg ein lyd
ikkje gje mykje for
verdsetje (noko) lågt eller sjå ned på (nokon)
kva gjev du meg for det?
kva synest du om slikt?

Artikkelside

steinar for brød

Tyding og bruk

noko verdilaust i staden for noko nyttig;

Sjå: brød, stein

Døme

diktatoren gjev folket steinar for brød

Artikkelside

status

substantiv hankjønn

Opphav

frå latin, av stare ‘stå’

Tyding og bruk

posisjon i høve til eit system, ei gruppe eller ei rangfølgje;
rang, stilling
Døme
- ha høg diplomatisk status;
- få status som sjølvstendig stat;
- endringar i ekteskapleg status
prestisje
Døme
- eit yrke som gjev status
oversyn over ei stode eller ein situasjon
Døme
- kva er status no?
oversyn over aktiva og passiva i ein rekneskap ved slutten eller byrjinga av ein rekneskapsbolk

Faste uttrykk

gjere opp status
- utarbeide ein endeleg rekneskap (1)
  gjere opp status ved årsskiftet
- skaffe seg oversikt over ein situasjon for å finne ut kvar ein står
  bli 40 år og gjere opp status i livet

Artikkelside

statsgaranti

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

økonomisk garanti som staten gjev

Døme

prosjektet kan ikkje gjennomførast utan ein solid statsgaranti

Artikkelside

innerspor

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

spor i løype eller på bane som ligg på innsida av eit anna spor og derfor gjev innersving

Artikkelside

ytterspor

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

spor i løype eller på bane som gjev yttersving;

til skilnad frå innerspor

Døme

passere nokon i yttersporet

Artikkelside

ærelaus

adjektiv

Tyding og bruk

som har eller gjev liten vyrdnad
Døme
- eit ærelaust yrke;
- få ein ærelaus slutt
som ber preg av lite kjensle for kva som sømer seg;
ublyg, skamlaus (1)
Døme
- eit ærelaust menneske;
- leve eit ærelaust liv

Artikkelside

zen

substantiv ubøyeleg

Uttale

senn

Opphav

gjennom japansk, frå sanskrit ‘meditasjon’

Tyding og bruk

retning innanfor japansk buddhisme med særleg vekt på meditasjon;
zenbuddhisme
meditativ og harmonisk sinnstilstand
Døme
- teikning gjev meg ei kjensle av zen

Artikkelside

wifi

substantiv hankjønn

Uttale

vi´fi, vai´fi eller vai´fai

Opphav

frå engelsk, av varemerket Wi-Fi

Tyding og bruk

i IT: teknologi som ved hjelp av radiobølgjer skaper trådlaust internett- og nettverkssamband
lokalt nettverk som gjev tilgang til internett gjennom trådlaus tilkopling med datamaskin, smarttelefon eller liknande
Døme
- kople seg på wifien;
- kafeen har gratis wifi for kundar;
- ringje via wifi

Artikkelside

Resultat per side: