Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
36 treff

Bokmålsordboka 0 oppslagsord

Nynorskordboka 36 oppslagsord

medvit, medvett

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

  1. det at ein sjølv veit om det ein gjer, tenkjer eller kjenner;
    erkjenning;
    Døme
    • eit resultat av større kunnskap og auka medvit;
    • mangle historisk medvit;
    • vakne til medvit om noko;
    • ha ein stor plass i folks medvit
  2. det å kunne oppfatte og forstå omverda;
    vaken tilstand;
    Døme
    • pasienten kom til medvit att;
    • miste medvitet
Artikkelside

vitende

substantiv hankjønn

Opphav

jamfør norrønt vitend ‘medvit, kunnskap’; av vite

Tyding og bruk

det at ein veit eller har kjennskap til noko
Døme
  • gjere noko med vitende og vilje;
  • handle mot betre vitende

Faste uttrykk

  • med mitt vitende
    så langt eg veit
Artikkelside

grand mal

substantiv hankjønn

Uttale

grang mal´

Opphav

frå fransk

Tyding og bruk

epileptisk anfall med krampar og tap av medvit;
til skilnad frå petit mal
Artikkelside

vekkingsrørsle

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

religiøs rørsle som vil vekkje (2, 2) folk til religiøst medvit
Døme
  • haugianismen var ei vekkingsrørsle
Artikkelside

vekkingspredikant

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

predikant som prøver å vekkje (2, 2) folk til religiøst medvit;
jamfør vekking (2)
Artikkelside

woke

adjektiv

Uttale

våok

Opphav

frå engelsk, av wake ‘vakne opp’

Tyding og bruk

som er prega av høgt medvit om sosial urettferd, rasisme eller liknande, ofte brukt kritisk om motdebattant;
Døme
  • ein woke politikar;
  • woke ungdomar;
  • bli kritisert for å vere altfor woke
Artikkelside

vaken

adjektiv

Opphav

norrønt vakinn; samanheng med vake (2

Tyding og bruk

  1. som vaker, ikkje søv;
    ved fullt medvit
    Døme
    • er eg vaken, eller drøymer eg
  2. som følgjer godt med, skarp (2, 6)
    Døme
    • ei vaken jente;
    • ha eit vake auge med det som skjer
Artikkelside

klinisk død

Tyding og bruk

Sjå: klinisk
  1. i medisin: som er stadfesta død gjennom klinisk påvising av hjernedød
    Døme
    • bli erklært klinisk død
  2. som verkar død på grunn av manglande puls og medvit, kraftig nedkjøling eller annan livstrugande tilstand;
    Døme
    • hjartet stansa, og eg var klinisk død i fleire minutt
Artikkelside

ærekjensle

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

kjensle av eller medvit om sitt eige verd;
Døme
  • krenkje æreskjensla til nokon
Artikkelside

undermedviten, undermedveten

adjektiv

Tyding og bruk

som er til stades i sinnet utan at ein har medvit om det;
Døme
  • ein undermedviten reaksjon
  • brukt som substantiv
    • liggje løynd i det undermedvitne
Artikkelside