Розширений пошук

Простий пошук

Словник букмола 58 oppslagsord

tale 2

дієслово

Походження

norrønt tala

Значення та вживання

bruke stemmen til å framføre ord og setninger;
ytre seg;
snakke, prate
Приклад
- tale utydelig;
- tale tomme ord;
- tales ved om noe;
- jeg talte med naboen i går
kunne snakke (et språk)
Приклад
- de talte engelsk og tysk
gjøre seg til talsmann for;
argumentere for;
forsvare
Приклад
- han taler vår sak
holde tale (1, 4)
Приклад
- presten talte ved graven;
- tale seg varm om noe
vitne om;
jamfør talende (2)

Фіксовані вирази

tale for
være et argument for;
framstille i gunstig lys
tale for seg selv
komme så klart til uttrykk at det ikke trengs noen nærmere forklaring
vi lot bildene tale for seg selv
tale mot
være et argument mot;
framstille i ugunstig lys
bevisene taler mot henne
tale noen midt imot
åpent og uredd si seg uenig med en mektig person eller gruppe
tale makten midt imot;
hun talte partiledelsen midt imot
tale til fordel for
være et pluss for
opplysninger som vil tale til fordel for ham
tale ut
snakke ut

Сторінка статті

kjempe 2

дієслово

Походження

fra lavtysk kempen; beslektet med kamp (

Значення та вживання

delta i slagsmål eller kamp (med våpen);
slåss (1)
Приклад
- kjempe på tørre never;
- kjempe ved fronten;
- Frankrike kjempet på de alliertes side;
- bevegelsen kjemper for sin egen stat
kappes, konkurrere
Приклад
- kjempe om førsteplassen
streve hardt for å oppnå, endre eller forsvare noe
Приклад
- kjempe for retten sin;
- kjempe for en god sak;
- kjempe mot noe;
- kjempe seg fram i verden;
- kjempe en håpløs kamp
prøve å overvinne problemer eller vonde følelser
Приклад
- ha mange vansker å kjempe med;
- kjempe med gråten

Сторінка статті

gå

дієслово

Походження

norrønt ganga, innvirkning fra østnordisk og lavtysk i infinitiv gå og presens går

Значення та вживання

med person eller vesen som subjekt: flytte seg skritt for skritt, ferdes til fots, spasere, begi seg av sted, fare
Приклад
- gå en tur;
- de gikk seg en tur rundt vannet;
- han går noen ærend i byen;
- lære seg å gå;
- postmannen kom gående nedover vegen;
- gå til fots;
- vi har gått en del på ski i påsken;
- barna gikk arm i arm nedover vegen;
- skal vi ta trikken eller gå?
- sykler du hit eller går du?
- vi måtte gå en omvei;
- gå på hendene;
- gå vekk!
- gå utenom trafikken;
- katta går rundt på egenhånd
brukt for å uttrykke at en handling eller tilstand vedvarer
Приклад
- gå og vente;
- gå og drive;
- gå og tulle;
- gå i lære;
- gå på loffen;
- gå på jakt;
- gå på frieri;
- gå dårlig kledd;
- gå i fjerde klasse;
- gå i barndommen;
- gå i sitt tjuende år
pleie å bruke
Приклад
- han går alltid med skjerf
med særlig vekt på utgangspunktet eller målet
Приклад
- la oss gå!
- gå på byen;
- gå ut på byen;
- gå til ro;
- gå til sengs;
- gå til sjøs;
- gå i teateret;
- gå på kino;
- gå i selskap;
- gå i krigen;
- gå i graven;
- gå og bade;
- gå til side;
- gå sin vei;
- gå i land;
- gå om bord
med ting, sak, forhold som subjekt, og med grunnbetydning flytte seg eller bli flyttet;
røre seg, fare;
utvikle seg, endres
Приклад
- hjulet går rundt;
- gå som smurt;
- det gikk så det sprutet;
- det går fisk i elva;
- gå for fulle seil
være i bevegelse, i gang, fare;
sette seg i bevegelse
Приклад
- toget går om fem minutter;
- gå i gang med;
- sjøen går høy;
- kjeften går;
- praten går;
- gå i hi;
- gå i skyttergravene;
- gå prestisje i;
- gå politikk i;
- gå mote i;
- vogna går på skinner;
- gå leia;
- båten går på England;
- skipet gikk på en mine;
- det gikk kaldt nedover ryggen på meg;
- avisen går i trykken;
- gå i lås;
- sola går opp;
- sola går ned;
- vasen gikk i gulvet;
- det gikk et ras;
- gå av mote;
- gå løs på noen;
- gå til angrep på
bli borte;
forsvinne
Приклад
- lyset gikk
bli ødelagt, ryke (3)
Приклад
- pæra er gått;
- hanken er gått;
- sikringen er gått;
- gå sund;
- gå i stykker;
- gå til grunne;
- gå tapt;
- gå til spille;
- gå dukken
om tid: li (2
Приклад
- tiden går;
- dagene går
passere, ha sin gang, ligge, strekke seg;
forlate, svinne hen
Приклад
- gå opp i røyk;
- elva går gjennom dalen;
- veien går i svinger
herje (1)
Приклад
- det gikk et uvær over bygda;
- det går omgangssyke
sirkulere, omsettes
Приклад
- pengene går fort;
- varene går unna
være i omløp;
versere (1)
Приклад
- det går frasagn om det;
- sladderen gikk livlig;
- det går rykter på byen
være mulig, kunne skje, la seg gjøre
Приклад
- alt går!
- det skal gå
utvikle seg i en viss retning
Приклад
- det gikk til helvete;
- alt går meg imot;
- her går alt som vanlig;
- gå bra til slutt;
- det gikk bedre enn ventet;
- det gikk som jeg trodde;
- det gikk ikke så bra
fungere (2)
Приклад
- uret går ikke;
- motoren går ikke
bli ansett som
Приклад
- han går for å være klok;
- dette går for å være stor kunst;
- gå for det samme;
- gå ut på ett;
- han går under navnet Pelle
rekke (3, nå (4
Приклад
- skjørtet går til knærne;
- boka går fram til 1900
romme (1)
Приклад
- det går 10 l i bøtta;
- gå tretten på dusinet av
gjære (2, 1)
Приклад
- ølet går
bli vist, oppført (for tiden)
Приклад
- går det noe interessant på kino?
ha som grunntone
Приклад
- alle finske sanger går i moll

Фіксовані вирази

den går ikke!
den historien, forklaringen godtas ikke
gå an
la seg gjøre, være mulig
det går godt an å gjøre det;
det må gå an å ha en åpen og fri debatt
gå av
1. bli avfyrt;
  smelle
  skuddet gikk av
2. dele seg;
  knekke (1, 1)
  akselen gikk av på midten
3. slutte (i stilling) etter nådd aldersgrense;
  trekke seg fra posisjon
  hun gikk av etter en lang karriere;
  regjeringen gikk av
gå av med seieren
vinne
gå av stabelen
1. bli sjøsatt
2. finne sted
  prisseremonien gikk av stabelen i januar
gå bort
1. bli borte;
  forsvinne
2. besøke andre
3. dø (1)
  hun gikk bort etter lengre tids sykdom
gå fløyten
gå tapt;
ikke bli noe av
egenkapitalen gikk fløyten
gå for langt
gå for vidt;
overdrive
nei, nå går du for langt!
gå for presten
gå til konfirmantundervisning
gå for seg
hende, bære til
gå for vidt
gå for langt;
overdrive
gå fra
slutte å følge eller etterleve
gå fra avtale;
gå fra standpunktet
gå fra hverandre
skilles
de gikk fra hverandre etter et langt ekteskap
gå fra konseptene
miste fatningen
gå fra vettet
bli gal;
gå fra forstanden;
miste vettet
hun ble så sint at hun gikk fra vettet
gå fram
gjøre noe på en viss måte
gå fram av
være tydelig fra (sammenhengen)
gå framover
ha framgang
samfunnet gikk framover og tidene ble stadig bedre
gå fri
slippe straff;
slippe unna
gå i seg selv
granske seg selv, for eksempel for å erkjenne skyld
du må gå i deg selv for å unngå at dette skjer igjen
gå i stå
stoppe opp
samtalen gikk helt i stå
gå i vasken
ikke bli noe av
London-turen gikk i vasken
gå igjen
1. stadig dukke opp
2. vise seg etter døden;
  spøke (1)
gå imot
1. gå til angrep på eller forsvare
  gå imot fienden
2. kjempe mot;
  motarbeide
  gå imot forslaget
gå inn
1. om avis, blad: slutte å komme ut
2. om tips, spådom: bli oppfylt
gå inn for
være talsmann for, støtte; satse, legge vinn på
gå inn på
1. ta (nærmere) for seg
  gå inn på spørsmålet
2. samtykke i
  gå inn på en avtale
gå inn under
bli regnet som del av eller tilhørende
skoler som gikk inn under privatskoleloven
gå med
1. bli brukt av forsyninger, råvarer o.l.
  det gikk med 30 kilo rabarbra
2. (om person) stryke med;
  dø
gå med på
samtykke i
gå med på kompromisser for varig fred
gå ned
1. synke
  båten gikk ned
2. gla
  sola gikk ned
3. minke
  mengden gikk ned
gå om
dreie seg om;
handle om
det går om stoff, arbeidsløshet og sosial nød
gå opp
1. øke
  prisene gikk opp
2. (om regnestykke, kabal) få en fullstendig løsning
3. rakne
  gå opp i sømmene
gå opp for
(plutselig) forstå
gå opp i
i matematikk: få et helt tall som kvotient når en deler et tall på et mindre tall
gå opp i opp
om to eller flere ting: veie hverandre opp, jevne (seg) ut
gå over
ta slutt;
bedre seg
det går over hvis du bare er tålmodig
gå over til
anta; konvertere
gå på
1. sette i gang med
  gå på med krum hals;
  gå på med dødsforakt
2. få som resultat
  landslaget gikk på et kjempetap
3. være avhengig av, bruke
  gå på stoff;
  gå på medisin
4. gjelde
  kritikken går ikke på person, men på sak
gå rundt
1. kantre, velte, tippe over
2. ha god nok økonomi til å klare alle utgifter
  det var så vidt det gikk rundt i januar
gå sammen
1. ha følge
  de gikk sammen mot byen
2. passe sammen;
  harmonere
  fargene går ikke sammen
gå seg bort
gå seg vill
gå seg fast
gå til en verken kan komme fram eller tilbake
gå seg vill
rote seg bort;
forville seg
gå til
1. sette i verk;
  komme i gang med
  gå til angrep;
  gå til streik;
  gå til valg
2. bære til, skje;
  ha seg
  hvordan det gikk til, kunne han ikke si
gå tilbake
1. minke i størrelse eller kvalitet;
  bli mindre eller dårligere
  partiet gikk tilbake i oppslutning
2. falle tilbake til tidligere tilstand
  gå tilbake til gamle synder;
  gå tilbake på løfte;
  gå tilbake på en avtale
3. vende tilbake til et sted eller en tilstand
  gå tilbake til huset
gå under
forlise, synke; gå til grunne, bli ødelagt
gå unna
1. holde seg borte fra;
  vike for noen eller noe
2. foregå i raskt tempo;
  gå fort
  forberedelsene gikk unna på et par timer
3. få rask avsetning
  varene gikk unna
gå ut
1. ikke være gyldig lenger;
  overskride, utløpe
  fristen går ut på mandag;
  avtalen gikk ut i fjor
2. dra til utested
  jeg går som oftest ut i helgene
gå ut fra
bygge på, regne med
gå ut med
gjøre (budskap, opplysninger) offentlig kjent
gå ut mot
kritisere (noen) sterkt
gå ut over
virke på, være til ulempe for
gå ut på
dreie seg om
hva går det av deg?
hvordan bærer du deg at?
ikke gå an
1. ikke la seg gjøre
2. ikke sømme seg
la gå
1. ikke hindre;
  gi lov til
  de lot ham gå
2. det får så være at (noe er slik)
  la gå, det kunne være artig å prøve
la gå at
det får så være at (noe er slik)
la gå!
1. om bord i båt: kast!
  la trossa gå!
2. ok, som du vil!
noe som går
sykdom som mange får samtidig
det er noe som går
noe å gå på
om tid, midler, krefter: buffer, slakk
som en går og står
slik en i øyeblikket er kledd;
uforberedt
så gikk vi da
la oss gå

Сторінка статті

æreskultur

іменник чоловічий

Значення та вживання

kultur (1) der det er særlig viktig å ivareta og forsvare familiens ære og omdømme, og der tap av ære kan få store konsekvenser

Приклад

i mange æreskulturer er unge kvinner de mest utsatte

Сторінка статті

mer katolsk enn paven

Значення та вживання

som går lenger i å forsvare et standpunkt enn den som først har hevdet det;

som følger normer og regler i et gitt miljø i mye høyere grad enn det som kreves;

Se: katolsk, pave

Сторінка статті

tittel

іменник чоловічий

Походження

norrønt titull; av latin titulus, opprinnelig ‘innskrift, påskrift’

Значення та вживання

navn eller overskrift som kort antyder eller symboliserer innholdet av en tekst, et bilde eller lignende
Приклад
- jeg husker tittelen på boka, men ikke navnet på forfatteren;
- tittelen på det maleriet sier meg ingenting
betegnelse for en persons stilling eller rang
Приклад
- smykke seg med en fin tittel;
- ha tittelen ingeniør;
- en beskyttet tittel
betegnelse som mester innenfor en idrettsgren
Приклад
- forsvare en tittel

Сторінка статті

slå fra seg

Значення та вживання

Se: slå

forsvare seg
Приклад
- laget kan virkelig slå fra seg
slutte å tenke på
Приклад
- den tanken kan du bare slå fra deg

Сторінка статті

slå 2

дієслово

Походження

norrønt slá

Значення та вживання

brått føre en hånd eller noe en holder (med stor kraft) mot noe eller noen og treffe;
dunke eller støte til noe (så det smeller);
hamre, banke
Приклад
- hun slo meg i ansiktet;
- de har slått ham helseløs;
- han slår neven i bordet;
- slå hesten med svepe;
- slå noe i stykker;
- slå i en spiker;
- slå asken av sigaretten
ufrivillig støte kraftig mot noe (og få vondt eller bli skadet)
Приклад
- hun har falt og slått hodet
vinne over;
beseire
Приклад
- fienden er slått;
- han slo alle konkurrentene i hekkeløpet
påvirke med maktmiddel;
tvinge, presse
Приклад
- slå angrepet tilbake;
- de slo fienden på flukt
ha kraftig virkning
Приклад
- et teaterstykke som virkelig slår
brått få til å innse;
jamfør slående
Приклад
- det slo meg at dette var noe å satse på;
- en plutselig tanke slår ham
skjære eller kutte gress, korn eller lignende med redskap som ljå, slåmaskin eller gressklipper
Приклад
- slå gresset med ljå;
- de har slått enga
gjøre slaglignende bevegelser som lager smell eller annen lyd;
dunke, slamre, brake
Приклад
- vinduet står og slår;
- tordenen slo;
- klokka slår;
- slå takten;
- slå alarm;
- slå på tromme;
- seilene slo friskt i vinden;
- hjertet slo hardt og fort
gjøre ett eller flere rykk, sleng eller kast med en kroppsdel
Приклад
- fuglen slår med vingene;
- hesten slo bakut
trykke eller hamre på et apparat eller instrument
Приклад
- slå inn 200 kr på kassaapparatet;
- slå hardt på tangentene
lage eller få i stand ved å hamre og banke
Приклад
- slå en tunnel;
- slå leir
lage en bestemt form på noe ved å knytte, bende, streke opp eller lignende
Приклад
- slå krøll på halen;
- slå knute på seg;
- slå en knute;
- jeg slo en sirkel rundt Bergen på kartet
binde, legge, slenge eller kaste noe rundt noe
Приклад
- slå papir rundt noe;
- slå et tau rundt seg;
- han slo armene rundt halsen på hesten
helle væske eller masse med en brå bevegelse;
tømme
Приклад
- slå en bøtte vann på varmen;
- slå i seg en dram
bevege noe brått så det kommer i en ny stilling
Приклад
- slå øynene ned;
- slå døra igjen
styrte, strømme, komme farende (brått og med kraft)
Приклад
- bølgene slo over båten;
- regnet slår mot vinduet;
- flammene slo i været;
- en rar lukt slår mot oss

Фіксовані вирази

slå an
bli populær;
fenge
teknologi som slår an
slå an på
flørte med
slå av
1. stanse apparat, innretning eller motor ved å trykke eller vri på bryter, tast eller lignende;
  skru av
  slå av lyset;
  de slo av tv-en;
  jeg har slått av motoren
2. brukt i uttrykk for å prate, vitse, skrøne og lignende
  slå av en prat;
  han smilte og slo av en spøk
slå av på
gjøre mindre i størrelse, tall eller intensitet;
redusere, minke
slå av på farten;
slå av på prisen;
de har slått av på kravene
slå bort
ikke ville snakke om eller tenke på
hun slo det bare bort med en spøk
slå et slag for
gå energisk inn for;
kjempe for
slå et slag for kortreist mat
slå fast
konstatere
retten har slått fast at forklaringen er troverdig
slå feil
mislykkes
analysen har slått feil
slå fra seg
1. forsvare seg
  laget kan virkelig slå fra seg
2. slutte å tenke på
  den tanken kan du bare slå fra deg
slå frampå om
ymte om;
begynne å snakke om;
nevne
slå følge
gå eller reise sammen
de slo følge hjem;
hun slår følge med kjæresten
slå gjennom
bli anerkjent (som kunstner, forfatter eller lignende)
bandet slo gjennom internasjonalt i fjor
slå i hjel
1. drepe
2. bli kvitt;
  få unna
  slå i hjel tiden med dataspill
slå inn
1. knuse eller ødelegge med et kraftig slag innover
  slå inn døra
2. om dør, vindu og lignende: svinge innover
  dører som slår inn
3. velte eller strømme inn i eller over noe
  bølgene slo inn i båten;
  røyken slår inn i rommet
4. begynne plutselig og voldsomt;
  bryte løs
  finanskrisen slo inn i 2008
5. taste inn
  slå inn prisen
slå inn på
begynne med
slå inn på noe annet
slå lag med
gå sammen med
slå ned
1. slå en person så hardt at hen går over ende og blir skadd
  han ble slått ned på et utested
2. nedkjempe;
  knuse (2)
  opprøret ble slått ned
3. om lyn: treffe
  lynet slo ned i hytta
4. om tanke, følelse eller hendelse: treffe brått og uventet med stor kraft
  tanken slo ned i meg
slå ned på
1. straffe;
  bekjempe
  politiet slår ned på kriminalitet
2. redusere
  vi måtte slå ned på utgiftene
slå om
1. skifte
  slå om til engelsk
2. om vær: endre seg (brått)
  det har slått om til mildvær
slå om seg med
stadig bruke mye av noe;
strø om seg med
slå om seg med penger;
han slo om seg med vittigheter
slå opp
1. åpne
  slå opp øynene;
  han slo opp vinduet
2. åpne bok eller annen trykksak for å finne en opplysning
  slå opp i ordboka
3. publisere med store underskrifter
  saken ble slått stort opp
4. gjøre slutt på kjærlighetsforhold
  hun slo opp med ham;
  de har slått opp
5. om sår eller brudd: åpne seg igjen som resultat av fall, slag eller lignende
  slå opp en gammel skade
slå på
sette i gang apparat, innretning eller motor ved å trykke eller vri på bryter eller tast;
skru på
slå på lyset;
han slo på radioen
slå sammen
1. lukke eller folde sammen
  slå sammen en bok;
  hun har slått sammen paraplyen
2. binde sammen til én enhet
  slå sammen kommuner
slå seg
1. støte en del av kroppen så hardt mot noe at det gjør vondt
  han falt og slo seg;
  slå seg fordervet
2. bli skeiv;
  vri seg
  døra har slått seg
3. bli fuktig eller rimete
  muren har slått seg på innsiden
slå seg av
om apparat eller innretning: bli satt ut av funksjon;
koble seg ut
ovnen slår seg av automatisk
slå seg fram
arbeide eller streve seg fram til en bedre posisjon;
lykkes
slå seg løs
riktig more seg
slå seg ned
1. sette seg
  slå seg ned ved bordet
2. bosette seg
  slå seg ned i bygda
slå seg opp
komme ovenpå;
lykkes
slå seg på
1. om apparat eller innretning: bli satt i funksjon;
  koble seg inn
  ovnen slo seg på
2. begynne med
  slå seg på fiskeoppdrett
slå seg til
bli værende;
slå seg til ro
de slo seg til i dalen
slå stort på
leve flott;
sløse
slå til
1. gi noe eller noen et slag
  han slo til meg
2. gripe (hardt) inn;
  gå til aksjon
  politiet slo til mot demonstrantene
3. hende plutselig;
  inntreffe
  det slo til med kulde
4. gjøre noe på en (uventet) flott måte
  han slo til med tre mål på ni minutter
5. akseptere et tilbud;
  godta, si ja
  vi slo til og kjøpte huset
6. gå i oppfyllelse;
  bli som ventet
  prognosene har slått til
7. gi godt resultat (i jordbruk, jakt eller fiske)
  fisket slo til
slå under seg
få herredømme over;
ta makt over;
legge under seg
de slo under seg store landområder
slå ut
1. knuse eller ødelegge med et kraftig slag
  slå ut en vindusrute;
  han slo ut en tann
2. vinne over;
  konkurrere ut
  bli slått ut i en turnering;
  japansk fotoindustri slår ut den amerikanske
3. sette ut av spill
  være helt slått ut av varmen
4. gjøre en brå bevegelse utover
  slå ut med armene;
  fuglen har slått ut vingene
5. gi positivt resultat på test eller prøve
  promilletesten slo ut
6. få en bestemt virkning;
  føre til
  dette vil slå ut i høyere priser
7. brått komme fram og vise seg
  eksemet slo ut;
  frustrasjon som slår ut i sinne
8. tømme ut væske eller masse
  slå ut vaskevannet
9. om dør, vindu og lignende: svinge utover
  dører som slår ut

Сторінка статті

slåss

дієслово

Походження

opprinnelig passiv av slå (, med betydning ‘slå hverandre’

Значення та вживання

slå og sparke hverandre;
være i slagsmål
Приклад
- slåss på tørre never
være med i eller føre krig
Приклад
- soldater som trente og sloss i Afghanistan
konkurrere om noe
Приклад
- hundene sloss om maten
arbeide hardt for å oppnå, endre eller forsvare noe
Приклад
- de har slåss mot overmakten hele livet
streve hardt for å klare seg;
slite (4)
Приклад
- slåss med en sykdom

Сторінка статті

bekjent

прикметник

Вимова

bekjenˊt

Походження

fra lavtysk; av bekjenne

Значення та вживання

som en kjenner til;
kjent
Приклад
- gjøre seg bekjent med noe eller noen
brukt som substantiv: person som en kjenner;
kjenning (2
Приклад
- en bekjent av meg;
- mange av mine bekjente deltok på møtet

Фіксовані вирази

meg bekjent
etter hva jeg vet;
så vidt jeg vet
det fins meg bekjent ingen rovdyr i dette området
som bekjent
som alle vet
en får som bekjent bare én barndomstid
så vidt meg bekjent
etter hva jeg vet;
så vidt jeg vet
så vidt meg bekjent har ikke dette skjedd før
være bekjent av
kunne forsvare uten skam;
kunne stå for
en holdning vi ikke kan være bekjent av;
føre en politikk vi kan være bekjent av

Сторінка статті

Словник нюношка 55 oppslagsord

fane

іменник жіночий

Походження

frå lågtysk opphavleg ‘tøystykke’; jamfør norrønt gunnfani ‘hærmerke’

Значення та вживання

dekorert tøystykke festa på ei stong, brukt som samlingsmerke for foreining eller liknande;
banner
Приклад
- gå i tog med flagg og faner;
- lage ei ny fane til idrettslaget
del av skiljekort i kartotek som stikk opp
del av opna internettside (med namn på sida)
Приклад
- ha fleire faner opne;
- opne ei ny fane
skråstrek på note

Фіксовані вирази

halde fana høgt
forsvare eller kjempe for visse prinsipp
halde det frie ords fane høgt
samle seg under fanene
samle seg om ei felles kampsak

Сторінка статті

kjempe 2

kjempa

дієслово

Походження

av lågtysk kempen; samanheng med kamp (

Значення та вживання

delta i slagsmål eller kamp (med våpen);
slåst (1)
Приклад
- kjempe på tørre nevar;
- kjempe ved fronten;
- dei kjempar om herredømet på øya;
- frigjeringsrørsla i kjempa mot kolonimakta
kappast, konkurrere
Приклад
- kjempe om førsteplassen
streve hardt for å oppnå, endre eller forsvare noko
Приклад
- kjempe for fridom;
- ha ei sak å kjempe for;
- kjempe mot overmakta
prøve å overvinne vanskar eller vonde kjensler
Приклад
- ha indre konfliktar å kjempe med;
- kjempe med gråten

Сторінка статті

gå 1

дієслово

Походження

norrønt ganga; innverknad frå austnordisk og lågtysk i infinitiv gå og presens går

Значення та вживання

med person eller vesen som subjekt: flytte seg jamt med føtene, spasere, vandre;
ferdast, fare (2, vanke
Приклад
- lære å gå;
- dei gjekk seg ein tur i skogen;
- korkje kunne krype eller gå;
- skal vi gå eller ta buss?
- dei går til fots ned til stranda;
- gå på tå;
- gå på hendene;
- vi har gått ein del på ski i påska;
- konstabelen kom gåande over torget;
- det gjekk nokon i døra;
- gå forbi nokon;
- dei måtte gå ein omveg rundt huset;
- gå to steg fram;
- ho går ærend i byen
brukt for å seie at ei handling eller ein tilstand varer ved
Приклад
- gå lenge med influensa;
- problemet går att i alle land;
- gå og drive;
- gå og vente;
- gå og hangle;
- gå og vone;
- gå i sitt tjuande år;
- gå på jakt;
- gå på loffen;
- gå på friing;
- gå på skule;
- gå i lære
pleie å bruke
Приклад
- eg går alltid med hatt
med særleg vekt på byrjinga, utgangspunktet eller målet
Приклад
- gå feil;
- gå konkurs;
- gå fallitt;
- gå av bussen;
- kome og gå som ein vil;
- gå ut;
- gå heim;
- gå til sides;
- gå i land;
- gå om bord;
- gå sin veg;
- ho har alt gått;
- ho er alt gått;
- skal vi gå å bade?
- gå i grava;
- gå i krigen;
- gå i selskap;
- gå på kino;
- gå til sjøs;
- gå til sengs;
- gå til ro;
- gå frå hus og heim;
- gå ut på byen;
- la oss gå
med ting, sak, tilhøve som subjekt, og med grunntyding flytte seg eller bli flytta;
røre seg, fare;
utvikle seg, endrast
Приклад
- bilen går fort;
- vogna går på skjener;
- skuffa går lett;
- båten går for fulle segl;
- det går fisk i elva;
- det gjekk så det spruta;
- hjulet går rundt;
- klokka går for fort;
- klokka går på 12;
- det gjekk kaldt nedover ryggen;
- det går straumar i vatnet;
- gå tilbake;
- gå attende
med ting, sak, tilhøve som subjekt og med særleg vekt på byrjing, utgangspunkt eller mål
Приклад
- brøda går for tjue kr stykket;
- varene går unna;
- gå av mote;
- huset gjekk opp i røyk;
- gå tapt;
- det gjekk hol på sokkane;
- gå i stykke;
- gå i knas;
- gå sund;
- det har gått prestisje i saka;
- det har gått ròte i treet;
- gå i lås;
- sola går opp;
- sola går ned;
- døra gjekk opp;
- vasen gjekk i golvet;
- avisa går i trykken;
- aksla gjekk or led;
- kvar går turen?
- skipet går på England;
- elva går over breiddene;
- la gå!
- la ankeret gå!
- toget går snart
bli borte;
forsvinne
Приклад
- lyset har gått
øydeleggjast, ryke (3)
Приклад
- lyspæra har gått;
- det gjekk nokre sidebein
om tid: lide (2
Приклад
- det går mot vår;
- tida går;
- dagane går med leik og moro
strekkje seg, liggje, vere
Приклад
- vegen går gjennom dalen;
- elva går i svingar;
- det går ein raud tråd gjennom forteljinga
herje (1)
Приклад
- det gjekk eit fælt uvêr over bygda;
- det er ein farang som går
versere
Приклад
- det går gjetord om ho;
- det går rykte om han
lykkast, vere mogleg
Приклад
- det skal gå!
- dette går ikkje
utvikle seg i ei viss lei
Приклад
- alt går meg imot;
- det går bra med han;
- det går dårleg for han;
- det går ille for han;
- det går smått med han;
- alt går sin gang
vere i rørsle, i verksemd;
fungere (2)
Приклад
- motoren går;
- uret går;
- kjeften går;
- praten går;
- pusten går;
- sjøen går høg
gjelde (1, passere
Приклад
- dette går for å vere stor kunst;
- gå for det same;
- gå ut på eitt;
- det får gå for denne gongen;
- setelen går ikkje lenger;
- kvitteringa går som garanti
nå (3, 2)
Приклад
- vatnet går opp til midja;
- boka går fram til 1900
rømmast
Приклад
- det går fem eple på eitt kilo;
- det går 10 l i bytta
gjære (1, 1)
Приклад
- ølet går
bli vist (for tida)
Приклад
- går det noko på kino?
ha som grunntone
Приклад
- songen går i moll;
- melodien går i C-dur
følgje same mønster som
Приклад
- verbet ‘slite’ går som ‘bite’

Фіксовані вирази

den går ikkje!
historia, orsakinga blir ikkje godteken
gå an
vere mogleg, akseptabel eller tillaten
det må gå an å be om ein verdig debatt
gå att
1. vise seg etter døden
  historier om døde som går att
2. vise seg på nytt (fleire gonger);
  stadig dukke opp
  ei formulering som går att i mange avtalar
gå av
1. bli avfyrt;
  smelle
  skotet gjekk av
2. dele seg;
  brotne
  staven gjekk av på midten
3. slutte (i stillinga) etter nådd aldersgrense
gå av med sigeren
vinne
gå av seg
utvikle seg; hende, bere til
gå av stabelen
1. bli sjøsett
2. gå føre seg, bli skipa til
  festivalen går av stabelen første laurdag i juli
gå bort
1. verte borte;
  forsvinne
  flekken gjekk bort
2. døy
  han gjekk bort etter kort tids sjukdom
3. vitje andre
gå fløyten
gå tapt;
ikkje bli av
pengane gjekk fløyten
gå for det
omkome, krepere
gå for langt
gå for vidt;
overdrive
nei, no går det for langt!
gå for presten
gå til konfirmantundervisning
gå for seg
hende, bere til
gå for vidt
overdrive
gå fram
gjere (noko) (slik eller slik)
gå fram av
vere tydeleg frå (samanhengen)
gå framover
ha framgang
gå fri
sleppe straff;
sleppe unna
gå frå
slutte å følgje eller etterleve
gå frå ei avtale
gå frå konsepta
miste fatninga
gå frå kvarandre
skiljast
gå frå vitet
bli galen;
gå frå forstanden;
miste vitet
eg held på å gå frå vitet
gå føre seg
hende, skje
undervisninga går føre seg i klasserommet;
samlinga vil gå føre seg utandørs;
debatten har gått føre seg i fleire månader
gå i seg sjølv
granske (skyld og liknande hos) seg sjølv
gå i stå
stoppe opp
planlegginga har fullstendig gått i stå
gå i vasken
ikkje bli noko av
turen gjekk i vasken
gå igjen
1. vise seg på nytt (fleire gonger);
  stadig dukke opp
2. vise seg etter døden
gå imot
1. gå til åtak på eller forsvare seg
  gå imot fienden
2. kjempe mot;
  motarbeide
  gå imot eit framlegg
gå inn
1. om blad, avis: slutte å kome ut
2. om tips, spådom: bli oppfylt, lykkast
gå inn for
vere talsmann for, stø; satse på, leggje vinn på (noko)
gå inn på
1. ta (nærmare) for seg
2. samtykkje i
gå inn under
bli rekna som ein del av eller vere omfatta av
gå med
1. bli brukt av forsyningar, råvarer o.l.
  det gjekk med 50 brød
2. (om person) stryke med;
  døy
gå med på
samtykkje i;
vedgå (noko)
gå ned
minke
gå om
handle om;
dreie seg om
gjer greie for løysinga, elles minnest vi ikkje kva det går om
gå opp
1. auke, stige
  talet på smitta gjekk opp
2. gje full løysing
  reknestykket gjekk opp;
  kabalen gjekk opp
3. rakne
  gå opp i saumane
4. smelte, tine
  vatna går opp;
  isen går opp
gå opp for
(brått) bli klart, tydeleg for
det gjekk eit lys opp for han
gå opp i
i matematikk: få eit heilt tal som kvotient når ein deler eit tal på eit mindre tal
3 går opp i 9
gå opp i opp
om to eller fleire ting: vege kvarandre opp, jamne (seg) ut
gå over
ta slutt;
gje seg
sjukdomen gjekk over til slutt
gå over til
skifte side, ta til å bruke
gå på
1. ta fatt
  huset fortener nokon som kan gå på med nytt mot
2. gjelde
  krtikken går på person, ikkje sak
3. få som resultat
  gå på tap
4. vere avhengig av, nytte
  gå på stoff;
  gå på medikament
gå rundt
1. kantre, velte, tippe over
2. ha god nok økonomi til å klare alle utgiftene
  kafeen treng fleire kundar for å få det til å gå rundt
gå saman
1. ha følgje
2. høve saman;
  harmonere
  fargane går ikkje saman
gå seg bort
gå seg vill
gå seg fast
gå til ein korkje kan kome fram eller attende
gå seg vill
rote seg bort;
forville seg
gå til
1. setje i verk;
  kome i gang med
  gå til åtak;
  gå til verket;
  gå til streik;
  gå til nedlegging
2. bere til, skje;
  ha seg
  han fortel om korleis det gjekk til då bygda fekk traktor;
  korleis gjekk det til at det blei nybygg?
3. (om person) døy
gå tilbake
1. minke i storleik eller kvalitet;
  verte mindre eller dårlegare
  partiet gjekk tilbake i oppslutnad
2. falle attende til tidlegare tilstand
  gå tilbake på eit løfte;
  gå tilbake på krav
3. vende attende til ein stad eller ein tilstand
  vi gjekk tilbake til bilen
gå under
søkke; øydeleggjast
gå unna
1. halde seg borte frå;
  vike for nokon eller noko
2. gå føre seg i raskt tempo;
  gå fort
  flyttinga gjekk unna på ei helg
3. få rask avsetnad
  varene går unna
gå ut
1. ikkje vere gyldig lenger;
  overskride
  fristen går ut i neste veke;
  avtalen gjekk ut for ei stund sidan
2. dra til utestad
  har du planar om å gå ut på byen i kveld?
gå ut frå
byggje på, rekne med (noko)
gå ut frå at alt er rett
gå ut med
gjere offentleg kjend
gå ut med ein bodskap
gå ut mot
kritisere (nokon) sterkt
gå ut over
råke (nokon), verke på, få følgjer for
gå ut på
dreie seg om, handle om, vere om, gjelde
gå åt
miste livet;
stryke med;
omkome
ha noko å gå på
ha romsleg (med tid, midlar, krefter)
ikkje gå an
1. ikkje la seg gjere
2. ikkje søme seg
kva går det av deg?
korleis er det du ber deg åt?
la gå
1. ikkje hindre;
  gje lov til
  dei let han gå
2. det får så vere
  men lat gå, det kunne vere moro å prøve
noko som går
sjukdom som mange får samstundes
det er noko som går
som ein står og går
slik ein nettopp da er kledd; ubudd
så gjekk vi da
la oss gå

Сторінка статті

æreskultur

іменник чоловічий

Значення та вживання

kultur (1) der det er særleg viktig å verne og forsvare æra og omdømet til familien, og der tap av ære kan få store konsekvensar

Приклад

stå opp mot æreskultur og negativ sosial kontroll

Сторінка статті

velferdsstat

іменник чоловічий

Походження

etter engelsk

Значення та вживання

stat der styresmaktene har ansvaret for den sosiale velferda til innbyggjarane

Приклад

forsvare den norske velferdsstaten;
tankegangen er ein trugsel mot velferdsstaten

Сторінка статті

tittel

іменник чоловічий

Походження

norrønt titull; av latin titulus, opphavleg ‘innskrift, påskrift’

Значення та вживання

namn eller overskrift som kort gjev eller symboliserer innhaldet av ein tekst, bilete eller liknande
Приклад
- stykket har ein ironisk tittel;
- kva var tittelen på boka?
nemning for den stillinga eller rangen ein person har
Приклад
- ein fin tittel;
- ha tittelen greve;
- ein beskytta tittel
nemning for meister innanfor ei idrettsgrein
Приклад
- forsvare tittelen frå i fjor

Сторінка статті

slå frå seg

Значення та вживання

Sjå: slå

forsvare seg
Приклад
- klubben slo frå seg i finalen
gje opp tanken på
Приклад
- dei måtte slå frå seg draumen om ei hytte

Сторінка статті

slå 2

дієслово

Походження

norrønt slá

Значення та вживання

brått føre ei hand eller noko ein held (med stor kraft) mot noko eller nokon og råke;
dunke eller støyte til noko (så det smell);
hamre, banke
Приклад
- han slo meg i magen;
- ho slo guten på kinnet;
- dei har slått henne helselaus;
- slå til nokon;
- han slår neven i bordet;
- slå noko i filler;
- slå i ein spikar;
- slå ball
uviljande støyte kraftig mot noko (og få vondt eller bli skadd)
Приклад
- ho datt og slo hovudet;
- han har slått av ei framtann
vinne over;
sigre (1)
Приклад
- slå fienden;
- heimelaget slo Brann
påverke med maktmiddel;
tvinge, presse
Приклад
- slå åtaket attende;
- dei slo fienden på flukt
ha kraftig verknad
Приклад
- ein film som verkeleg slår
brått få til å innsjå;
jamfør slåande
Приклад
- ein frykteleg tanke slår henne;
- det slo meg at dette var rett
skjere eller kutte gras, korn eller liknande med reiskap som ljå, slåmaskin eller grasklippar
Приклад
- slå gras;
- dei slo enga
gjere slagliknande rørsler som lagar smell eller annan lyd;
dunke, slamre, brake
Приклад
- vindauget står og slår;
- tora slår;
- klokka slo;
- slå takta;
- slå på harpe;
- flagget slo i vinden;
- kjenne kor hjartet slår
gjere eitt eller fleire rykk, sleng eller kast med ein kroppsdel
Приклад
- fuglen slår med vengene;
- ho slo med nakken
trykkje eller hamre på eit apparat eller instrument
Приклад
- slå inn 100 kroner på kassaapparatet
lage eller få i stand ved å hamre og banke
Приклад
- slå ein tunnel;
- slå leir
lage ei viss form på noko ved å knyte, bende, streke opp eller liknande
Приклад
- slå krull på halen;
- slå ein knute;
- slå knute på seg;
- slå ein sirkel
binde, leggje, slengje eller kaste noko rundt noko
Приклад
- slå eit tau rundt noko;
- slå papir rundt noko;
- ho slo armane rundt halsen på mora
helle væske eller masse med ei brå rørsle;
tømme
Приклад
- slå ei bytte vatn på varmen;
- slå i seg ein dram
gjere ei brå rørsle så noko kjem i ei ny stilling
Приклад
- slå auga ned;
- slå døra att
ruse, strøyme, kome farande (brått og med kraft)
Приклад
- bårene slo over båten;
- regnet slår mot ruta;
- flammene slo i vêret;
- ei rar lukt slo mot oss

Фіксовані вирази

slå an
bli omtykt;
fengje
filmen slo an
slå an på
flørte med
slå av
1. stanse apparat, innretning eller motor ved å trykkje eller vri på brytar eller tast;
  skru av
  slå av lyset;
  ho har slått av radioen;
  han slo av omnen
2. brukt i uttrykk for å prate, vitse, skrøne og liknande
  slå av ein prat;
  ho slo ofte av ein spøk
slå av på
gjere mindre i storleik, tal eller intensitet;
redusere, minke
slå av på farten;
dei slo av på krava
slå bort
ikkje vilje snakke om eller tenkje på
han slo bort tanken
slå eit slag for
ta eit ekstra tak for;
kjempe for
slå eit slag for miljøet
slå fast
konstatere
politiet slår fast at skadane er omfattande
slå feil
mislykkast
taktikken kan slå feil
slå frampå om
ymte om;
byrje å snakke om;
nemne
slå frå seg
1. forsvare seg
  klubben slo frå seg i finalen
2. gje opp tanken på
  dei måtte slå frå seg draumen om ei hytte
slå følgje
gå eller reise i lag
dei slår følgje til skulen;
han slo følgje med mora
slå gjennom
bli anerkjend (som kunstnar, forfattar eller liknande)
bandet slo gjennom internasjonalt
slå i hel
1. drepe
2. bli kvitt;
  få unna
  slå i hel tida med kortspel
slå i hop
1. lukke eller falde i hop;
  slå saman (1)
  slå i hop boka;
  ho slo i hop paraplyen
2. binde i hop til éi eining;
  sameine;
  slå saman (2)
  slå i hop kommunar
slå inn
1. knuse eller øydeleggje med eit kraftig slag innover
  slå inn døra
2. om dør, vindauge og liknande: svinge innover
  dører som slår inn
3. velte eller strøyme inn i eller over noko
  vinden slår inn i rommet;
  båra slo inn i båten
4. byrje brått og veldig;
  bryte laus
  den økonomiske krisa slo inn over landet
5. taste inn
  slå inn prisen
slå inn på
byrje med
slå inn på ein politisk karriere
slå lag med
gå saman med
slå ned
1. slå ein person så hardt at hen går over ende og blir skadd
  ho vart slått ned i ei mørk gate
2. nedkjempe;
  knuse (2)
  slå ned ein demonstrasjon
3. om lyn: råke
  lynet slo ned i nærleiken
4. om tanke, kjensle eller hending: råke brått og uventa med stor kraft
  ein tanke slår ned i han
slå ned på
1. straffe;
  kjempe mot
  skulen slo hardt ned på mobbing
2. redusere
  sjåføren slo ned på farten
slå om
1. skifte
  slå om til nordnorsk
2. om vêr: endre seg (brått)
  det slo om til regn
slå om seg med
stadig bruke mykje av noko;
strø om seg med
ho slo om seg med framandord
slå opp
1. opne
  slå opp auga;
  ho slo opp døra
2. opne bok eller anna trykksak for å finne ei opplysning
  slå opp i ordboka
3. publisere med store overskrifter
  saka vart slått stort opp
4. gjere slutt på kjærleiksforhold
  ho slo opp med han;
  dei har slått opp
5. om sår eller brot: opne seg igjen som resultat av fall, slag eller liknande
  slå opp ein gammal skade
slå på
setje i gang apparat, innretning eller motor ved å trykkje eller vri på brytar eller tast;
skru på
slå på lyset;
ho slo på pc-en
slå saman
1. lukke eller falde saman;
  slå i hop (1)
  slå saman boka;
  ho slo saman paraplyen
2. binde saman til éi eining;
  sameine;
  slå i hop (2)
  slå saman kommunar
slå seg
1. støyte ein del av kroppen så hardt mot noko at det gjer vondt
  ho fall og slo seg
2. bli skeiv;
  vri seg
  døra har slått seg
3. bli fuktig eller rimete
  muren har slått seg på innsida
slå seg av
om apparat eller innretning: bli sett ut av funksjon;
kople seg ut
gatelyset slo seg av
slå seg fram
arbeide eller streve seg fram til ein betre posisjon;
lukkast
slå seg laus
retteleg more seg
slå seg med
bli med (til ein stad);
slå følge
slå seg ned
1. setje seg
  slå seg ned i sofaen
2. busetje seg
  slå seg ned i byen
slå seg opp
arbeide seg fram;
lukkast
slå seg på
1. om apparat eller innretning: bli sett i funksjon;
  kople seg inn
  lyset har slått seg på
2. byrje med
  slå seg på handel
slå seg til
bli verande;
slå seg til ro
dei har slått seg til i landet
slå stort på
leve flott;
sløse
slå til
1. gje noko eller nokon eit slag
  ho slo til han
2. gripe (hardt) inn;
  gå til aksjon
  ranarar slo til mot kiosken i natt
3. hende plutseleg;
  inntreffe
  det slo til med rekordvarme i helga
4. gjere noko på ein (uventa) flott måte
  bassisten slo til med glitrande spel
5. akseptere eit tilbod;
  godta, seie ja
  vi slo til og kjøpte båten
6. gå i oppfylling;
  bli som venta
  spådomane har slått til
7. gje godt resultat (i jordbruk, jakt eller fiske)
  avlinga slo til i år
slå under seg
eigne til seg;
ta makt over;
leggje under seg
slå under seg store landområde
slå ut
1. knuse eller øydeleggje med eit kraftig slag
  slå ut ei rute;
  ho fekk slått ut ei tann
2. vinne over;
  konkurrere ut
  slå ut konkurrenten frå tevlinga
3. setje ut av spel
  vere heilt slått ut av varmen
4. gjere ei brå rørsle utover
  slå ut med armane
5. gje positivt resultat på test eller prøve
  promilletesten slo ut
6. få ei viss verknad;
  føre til
  auka kostnader slår ut i høgare prisar
7. brått kome fram og vise seg
  sjukdomen har slått ut igjen;
  striden slo ut
8. tøme ut væske eller masse
  slå ut mjølka
9. om dør, vindauge og liknande: svinge utover
  dører som slår ut

Сторінка статті

slåst

дієслово

Походження

opphavleg passiv av slå (, med tyding ‘slå kvarandre’

Значення та вживання

slå og sparke kvarandre;
vere i slagsmål;
dragast (3), takast (2)
Приклад
- dei slåst så blodet renn
vere med i eller føre krig
Приклад
- amerikanske soldatar slost i Vietnam
konkurrere om noko;
kappast
Приклад
- hundane slost om maten
arbeide hardt for å oppnå, endre eller forsvare noko
Приклад
- dei har slåst mot overmakta heile livet
streve hardt for å klare seg;
slite (2, 4)
Приклад
- slåst med ein sjukdom

Сторінка статті

stå standrett

Значення та вживання

måtte forsvare seg mot grove skuldingar;

Sjå: standrett

Приклад

ho måtte stå standrett i kommunestyret etter skuldingane

Сторінка статті

Результати на сторінці:

Розширений пошук

Словник букмола 58 oppslagsord

tale 2II

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Фіксовані вирази

kjempe 2II

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

gå

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Фіксовані вирази

æreskultur

Значення та вживання

Приклад

mer katolsk enn paven

Значення та вживання

tittel

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

Приклад

slå fra seg

Значення та вживання

Приклад

Приклад

slå 2II

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Фіксовані вирази

slåss

Походження

tale 2

kjempe 2

slå 2

kjempe 2

gå 1