Avansert søk

9 treff

Nynorskordboka 9 oppslagsord

gusten

adjektiv

Tyding og bruk

(sjukleg) gråbleik eller gulbleik;
Døme
  • vere gusten i ansiktet;
  • gusten hudfarge

gust

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt gustr, jamfør engelsk gust; samanheng med gyse (1

Tyding og bruk

  1. (kald) vindpust
  2. brå sjukdom, særleg med utslett

fådd 2

adjektiv

Opphav

perfektum partisipp av (3

Tyding og bruk

  1. bleikt;
    falma, vissen
    Døme
    • fådd tøy, gras
  2. sjukleg å sjå til;

fåbleik

adjektiv

Opphav

av (3

Tyding og bruk

grå 1

adjektiv

Opphav

norrønt grár; samanheng med gry (2

Tyding og bruk

  1. som har ein farge mellom kvit og svart
    Døme
    • eit grått hus;
    • grå som oske;
    • få grått hår
  2. gusten og sliten å sjå til
    Døme
    • vere grå i huda;
    • bli gammal og grå
  3. Døme
    • han vart tidleg grå
  4. Døme
    • grått vêr;
    • det er grått i dag
  5. lite spennande;
    fargelaus, trist, einsformig
    Døme
    • den grå kvardagen;
    • eit grått tilvære;
    • grått humør;
    • ikkje sjå dei eldre som ein grå masse
  6. som går utanom lova eller offisielle kanalar;
    Døme
    • låne pengar på den grå pengemarknaden;
    • svarte og grå pengestraumar;
    • grått arbeid

Faste uttrykk

  • avskil på grått papir
    plutseleg oppseiing
    • ho fekk avskil på grått papir
  • dei små grå
    hjernecellene, hjernen
    • bruke dei små grå;
    • ein aktivitet som skjerpar dei små grå
  • grå eminense
    person som held seg i bakgrunnen, men likevel har stor reell makt i kraft av å påverke mektige personar
    • ein grå eminense i amerikansk musikkliv
  • grå mus
    person med kjedeleg og anonym framtoning
    • ein spion skal helst vere ei grå mus utan fortid
  • grå stær
    augesjukdom der linsa i auget er uklar og ugjennomsiktig
  • i mørkeret er alle kattar grå
    i mørkeret er alle skilnader viska ut
  • setje grå hår i hovudet på nokon
    stadig valde ein annan uro og bry

ufrisk

adjektiv

Tyding og bruk

  1. om mat og drikke: som har tapt seg i smak, lukt, farge eller konsistens;
    Døme
    • ufrisk mjølk;
    • ufrisk smak
  2. om luft, lukt eller liknande: ikkje rein og forfriskande;
    tung, kvalm
    Døme
    • ufrisk pust;
    • ufrisk luft
  3. om (hud)farge: utan friskleik;
    bleik, gusten
  4. Døme
    • vere ufrisk i magen
  5. i overført tyding: skadeleg, nedbrytande
    Døme
    • ufriske stader

fåmen

adjektiv

Tyding og bruk

  1. tomsete;
    Døme
    • ein fåmen smil;
    • dette er fåme!

folne

folna

verb

Opphav

norrønt fǫlna av fǫlr ‘bleik’

Tyding og bruk

  1. tape seg, visne;
    Døme
    • lauvet folnar bort;
    • harmen hans folna etter kvart;
    • dagen folnar
  2. bli bleik og gusten
  3. Døme
    • folne all igjennom av redsle;
    • folne nedover ryggen

folen

adjektiv

Opphav

samanheng med fælen

Tyding og bruk

  1. Døme
    • ein folen kar;
    • fole (til) vêr
    • brukt som forsterkande adverb: svært, veldig, fælt
      • fole sterk
  2. Døme
    • bli ståande heilt folen