Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
65 treff

Nynorskordboka 65 oppslagsord

forsamling

substantiv hokjønn

Opphav

frå lågtysk, av forelda forsamle; jamfør samle

Tyding og bruk

  1. vald styresmakt;
    Døme
    • lovgjevande forsamling;
    • folkevald forsamling
  2. folk som er samla, særleg til møte;
    Døme
    • tale til forsamlinga;
    • forlate forsamlinga;
    • få forsamlinga med seg;
    • like seg best i små forsamlingar;
    • ei livleg forsamling;
    • ei brokete forsamling
Artikkelside

vedtekt

substantiv hokjønn

Opphav

norrønt viðrtekt ‘godkjenning’

Tyding og bruk

regel (1) eller føresegn (1), særleg i selskap, lag eller folkevald forsamling;
Døme
  • etter vedtektene skal årsmøtet haldast i april
Artikkelside

talerett

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

rett til å ytre seg i ei vald forsamling eller eit styrande organ;
til skilnad frå røysterett
Døme
  • dei har korkje tale- eller røysterett i styret
Artikkelside

mandattal

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

tal på mandat (3) eller representantar i ei folkevald forsamling
Døme
  • partiet har dobla mandattalet frå førre val;
  • fylket har fått auka mandattalet frå fire til fem
Artikkelside

presentere

presentera

verb

Opphav

gjennom fransk; frå latin, samanheng med presens

Tyding og bruk

  1. vise, leggje fram
    Døme
    • presentere eit nytt produkt;
    • dei vart presenterte ei rekning på 1000 kroner
  2. Døme
    • teateret vil presentere to Ibsen-stykke
  3. gjere ein person kjent for ein annan person eller for ei forsamling;
    Døme
    • ho presenterte artistane

Faste uttrykk

  • presentere gevær
    gjere honnør ved å halde geværet loddrett framfor brystkassa med munninga opp
  • presentere seg
    seie namnet sitt (når ein helsar på ein framand)
Artikkelside

synagoge

substantiv hokjønn eller hankjønn

Opphav

frå gresk; opphavleg etter hebraisk keneseth ‘forsamling’

Tyding og bruk

jødisk gudshus
Artikkelside

stenderforsamling

substantiv hokjønn

Opphav

av stand (3

Tyding og bruk

om eldre forhold: forsamling av representantar for dei forskjellige stendene (3
Artikkelside

ting 2

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt þing

Tyding og bruk

  1. forsamling av folkevalde (som utøver lokalt sjølvstyre)
  2. kortord for Stortinget
    Døme
    • bli vald inn på tinget;
    • sitje på tinget
  3. forsamling av representantar frå lokallag i ein landsfemnande organisasjon;
    Døme
    • Skiforbundet held ting i mai
  4. om eldre forhold: forsamling av frie menn eller særskilt valde utsendingar innanfor eit visst geografisk område til å drøfte og avgjere lovspørsmål, rettstvistar og liknande
    Døme
    • kome til tings
Artikkelside

taletrengd

adjektiv

Tyding og bruk

som pratar mykje;
Døme
  • ei taletrengd forsamling
Artikkelside

senat

substantiv inkjekjønn

Opphav

frå latin, av senex ‘gammal’, opphavleg ‘rådet av dei gamle’

Tyding og bruk

  1. høgaste rådgjevande og styrande forsamling i det gamle Roma
  2. førstekammer i nasjonalforsamlinga i fleire land, til dømes USA og Frankrike
  3. styrande råd i tysk fristad
Artikkelside