Avansert søk

806 treff

Bokmålsordboka 287 oppslagsord

blad

substantiv intetkjønn

Opphav

norrønt blað

Betydning og bruk

  1. tynn, oftest flat, grønn plantedel som vokser ut fra en stengel eller en gren
    Eksempel
    • eviggrønne blader;
    • blomster og blader;
    • fotosyntesen foregår i de grønne bladene
  2. noe tynt og flatt som minner om et blad (1)
    Eksempel
    • bladet på en kniv
  3. stykke papir (med eller uten tekst) som har et visst format;
    Eksempel
    • det siste bladet i boka er borte;
    • spille fra bladet
  4. periodisk publikasjon;
    jamfør avis
    Eksempel
    • en kiosk med aviser og blader

Faste uttrykk

  • et ubeskrevet blad
    person som ikke har vist sin dyktighet (ennå)
  • ta bladet fra munnen
    snakke rett ut;
    si klart ifra
  • to blad
    brukt om to personer med samme etternavn
    • to blad Eriksen

xantofyll

substantiv intetkjønn

Opphav

fra gresk, av xanthos ‘gul’ og phyllon ‘blad’, jamfør klorofyll

Betydning og bruk

fellesbetegnelse for hovedsakelig gule og røde fargestoffer i planter og andre organismer (som blant annet viser seg når bladene gulner om høsten)

vinblad

substantiv intetkjønn

Betydning og bruk

blad av vinranke

propellvinge, propellving

substantiv hankjønn

Betydning og bruk

blad på en propell

tebusk

substantiv hankjønn

tebuske

substantiv hankjønn eller hunkjønn

Betydning og bruk

østasiatisk busk med flerårige blad som kan tørkes til te (1, 1);
Camellia sinensis

flåhakke

substantiv hunkjønn eller hankjønn

Opphav

av flå (4

Betydning og bruk

hakke (1 med bredt blad til å hakke løs torv og lignende med

stilket, stilka

adjektiv

Opphav

av stilk

Betydning og bruk

  1. som sitter på stilk
    Eksempel
    • et stilket blad
  2. brukt som etterledd i sammensetninger: med slik stilk som førsteleddet nevner

polysem 2

adjektiv

Betydning og bruk

som er et polysem (1
Eksempel
  • ordet ‘blad’ er polysemt

bladløs, bladlaus

adjektiv

Betydning og bruk

om vekst: som ikke har blad (1);
jamfør -løs
Eksempel
  • bladløse trær om vinteren

tobladet, toblada

adjektiv

Betydning og bruk

særlig i botanikk: som har to blad

Nynorskordboka 519 oppslagsord

blad

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt blað

Tyding og bruk

  1. tynn, oftast flat, grøn plantedel som veks ut frå ein stengel eller ei grein
    Døme
    • alltidgrøne blad;
    • blad og blom;
    • fotosyntesen går føre seg i dei grøne blada
  2. noko tynt og flatt som minner om eit blad (1)
    Døme
    • bladet på ein kniv
  3. stykke papir (med eller utan tekst) som har eit visst format;
    Døme
    • siste blada i boka er borte;
    • ei skriveblokk med 100 blad;
    • spele frå bladet
  4. periodisk publikasjon;
    jamfør avis (1)
    Døme
    • aviser og blad

Faste uttrykk

  • ta bladet frå munnen
    snakke rett ut;
    seie klart frå
  • to blad
    brukt om to personar med same etternamn
    • to blad Berg

bla, blade

blada

verb

Opphav

av blad

Tyding og bruk

snu blada (i ei bok eller liknande)
Døme
  • bla snøgt igjennom avisa;
  • bla om til neste side;
  • bla fram og tilbake i boka;
  • bla fram eit par hundrelappar

Faste uttrykk

  • bla opp
    tilby pengar;
    betale
    • reiaren bladde opp 100 millionar kroner

kruspersille

substantiv hokjønn eller hankjønn

Opphav

av krus (2 og persille

Tyding og bruk

foredla varietet av bladpersille med sterkt krusete blad

kruskål

substantiv hankjønn

Opphav

av krus (2

Tyding og bruk

grønkål med sterkt krusete blad

hestehov 2, hestehóv 2

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

plante i korgplantefamilien med gul blomster og som får blad som liknar ein hestehov (1 etter blomstringa;
Tussilago farfara

yucca

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

busk eller tre i aspargesfamilien med trevoren stengel, smale og spisse blad og etande bær;
Yucca

ytterbeger

substantiv inkjekjønn

ytterbekar

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

i botanikk: krans med små grøne blad mellom stilk og blomster (1)

xantofyll

substantiv inkjekjønn

Opphav

frå gresk, av xanthos ‘gul’ og phyllon ‘blad’; jamfør klorofyll

Tyding og bruk

samnemning for hovudsakleg gule og raude fargestoff i planter og andre organismar (som mellom anna viser seg i gule blad om hausten)

vårkål

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

fleirårig plante i soleiefamilien med gule blad;
Ficaria verna

vindturbin

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

turbin som blir driven av vindenergi ved at han er plassert i eit høgt tårn med roterande blad;
Døme
  • ein vindpark med rundt tjue vindturbinar