Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
173 treff

Nynorskordboka 173 oppslagsord

L 1, l 1

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

Døme
  • stor L;
  • liten l
Artikkelside

L 2

symbol

Tyding og bruk

romersk talteikn for 50
Artikkelside

ytst

adjektiv

Opphav

norrønt ýztr; jamfør ytre (2

Tyding og bruk

  1. som er, ligg lengst ute (mot kant, rand, grense, overflate eller utvendig side og liknande), som ligg lengst borte (frå sentrum og liknande);
    som er nærmast havet
    Døme
    • ytste garden;
    • det var ytst på kanten;
    • ytste øyane;
    • ytste odden;
    • frå den ytste landsenden;
    • det var ytst på tunga mi – eg hadde nær sagt det;
    • ytste laget, skalet;
    • ytste fingertuppen – del av fingertuppen lengst ute
    • i religiøst mål:
      • det ytste mørkeret – stad lengst frå Gud der fullstendig mørker rår
    • som adverb: lengst ute (mot kant, rand, grense, overflate eller utvendig side o l)
      • ytst på kanten, stupet;
      • han sat ytst på benken;
      • ytst ute på neset;
      • ytst hadde han ein tjukk genser
  2. etter nytestamentleg gresk eskhatos ‘sist’
    Døme
    • den ytste tida – siste tida, tida før dommedag
    • om person:
  3. sterkast, størst mogleg, overmåte intens, særs djuptgåande;
    òg: prekær, på livet laus
    Døme
    • i den ytste einsemd;
    • i den ytste naud
  4. mest langtdriven;
    mest konsekvent, mest reindyrka
    Døme
    • til dei ytste konsekvensar;
    • i sine ytste former

Faste uttrykk

  • den ytste dagen
  • gjere sitt ytste
    gjere det ein kan;
    yte sitt beste
  • liggje på sitt ytste
    liggje for døden
  • til det ytste
    til grensa av det moglege;
    i aller høgste grad
    • spenninga er driven til det ytste;
    • utnytte noko til det ytste;
    • han er harmfull til det ytste
Artikkelside

liknande

adjektiv

Opphav

av likne

Tyding og bruk

som liknar eller minner om noko;
tilsvarande;
jamfør voren (3)
Døme
  • i liknande tilfelle;
  • eg har aldri høyrt noko liknande

Faste uttrykk

  • eller liknande
    eller noko anna av same slag;
    forkorta e.l.
    • vinterdekk med eller utan piggar, kjetting eller liknande
  • og liknande
    og anna av same slag;
    forkorta o.l.
    • den kommunale gjelda er knytt til veg, vatn, kloakk og liknande
Artikkelside

rock and roll

substantiv hankjønn

Uttale

råkenrål´l

Opphav

frå engelsk ‘rugge og rulle’

Tyding og bruk

(dans til) jazzpåverka popmusikk med markert, svingande rytme som kom opp i USA i 1950-åra
Døme
  • danse rock and roll
Artikkelside

slavofil

adjektiv

Uttale

slavofiˊl

Opphav

jamfør -fil (2

Tyding og bruk

som beundrar (delar av) slavisk (2 kultur
Artikkelside

sisal

substantiv hankjønn

Uttale

sisaˊl eller  siˊsal

Opphav

etter namnet på byen Sisal i Mexico

Tyding og bruk

  1. fibrar av blada frå planter i slekta Agave (som ein bruker til grov hyssing og tauverk)
Artikkelside

sine loco

adverb

Opphav

latin ‘utan stad’

Tyding og bruk

om prenta skrift: utan oppgjeven prentestad;
forkorta s.l.
Artikkelside

spatial

adjektiv

Uttale

spatsiaˊl, spasiaˊl

Opphav

av spatium

Tyding og bruk

som gjeld fråstands- og romtilhøve
Døme
  • det spatiale momentet i biletkunsten
Artikkelside

admiral

substantiv hankjønn

Uttale

admiraˊl

Opphav

gjennom fransk; frå arabisk amîr al bahr ‘hovding på havet’

Tyding og bruk

  1. sjøoffiser av høgste rang;
  2. sommarfugl i familien Nymphalidae;
    Vanessa atalanta
Artikkelside