Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
119 treff

Bokmålsordboka 47 oppslagsord

prosjekt

substantiv intetkjønn

Opphav

fra latin; beslektet med projisere

Betydning og bruk

  1. utkast eller plan for en tidsavgrenset og sammensatt arbeidsoppgave
  2. (større) arbeid, foretak
    Eksempel
    • firma søker ingeniør til omfattende prosjekt
Artikkelside

ulønnsom

adjektiv

Opphav

jamfør lønnsom

Betydning og bruk

som en taper penger på
Eksempel
  • et ulønnsomt prosjekt;
  • produksjonen ble etter hvert ulønnsom
Artikkelside

tråd

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt þráðr; beslektet med dreie

Betydning og bruk

  1. tynn snor av tekstil eller annet materiale
    Eksempel
    • træ tråd i nålen;
    • spinne en tråd av ull
  2. sammenheng i en historie, diskusjon, utvikling eller lignende;
    jamfør rød tråd
    Eksempel
    • trekke tråder mellom ulike epoker;
    • det var en klar og gjennomgående tråd i foredraget
  3. nettsted, chat eller annet digitalt forum der en kan diskutere et særskilt emne;
    Eksempel
    • sjefen opprettet en felles tråd for idémyldring;
    • saken ble heftig diskutert i en lengre tråd på kjendisens egen profil

Faste uttrykk

  • henge i en tynn tråd
    om tiltak, prosjekt eller lignende: bare så vidt kunne berges
  • i tråd med
    i samsvar med;
    i henhold til, som følge av
    • leve i tråd med egne verdier;
    • vedtaket er helt i tråd med politikken for øvrig
  • knute på tråden
    uoverensstemmelse mellom venner, kjærester, partnere eller lignende;
    midlertidig uvennskap
    • det var knute på tråden mellom ektefellene;
    • knute på tråden mellom Norge og Sverige
  • lett på tråden
    som har mange seksualpartnere;
    promiskuøs
  • løs tråd
    uoppklart omstendighet eller spor
    • drapsvåpenet er fremdeles en løs tråd;
    • etterforskningen har mange løse tråder
  • miste tråden
    gå surr i et resonnement, en fortelling eller lignende
    • miste tråden i foredraget
  • på tråden
    i andre enden i en telefonsamtale
    • ha farfar på tråden
  • samle trådene
    sette sammen den overordnede sammenhengen i noe basert på mange forskjellige opplysninger
    • samle trådene i etterforskningen;
    • nemnda skal samle trådene i det komplekse spørsmålet
  • slå på tråden
    ringe opp;
    telefonere
  • ta opp tråden
    begynne igjen med noe en har gjort tidligere
    • ta opp tråden fra forrige møte;
    • artisten tar opp tråden fra sin tidlige karriere;
    • ta opp tråden igjen med gamle venner
  • trekke i trådene
    dirigere eller kontrollere noe i det skjulte
    • trekke i trådene i lokalmiljøet
  • uten en tråd
    helt naken
Artikkelside

henge i en tynn tråd

Betydning og bruk

om tiltak, prosjekt eller lignende: bare så vidt kunne berges;
Artikkelside

såkorn

substantiv intetkjønn

Opphav

norrønt sáðkorn

Betydning og bruk

  1. korn som passer og er tenkt til å så (6, 1)
    Eksempel
    • få såkornet i jorda;
    • et beredskapslager av såkorn
  2. i overført betydning: penger eller andre ressurser en har til å sette i gang et prosjekt, særlig en bedrift;
    jamfør såkornfond
Artikkelside

skisseprosjekt

substantiv intetkjønn

Betydning og bruk

utkast eller forslag til et større prosjekt
Eksempel
  • presentere et skisseprosjekt for utvidelse av skolen
Artikkelside

pitsj, pitch

substantiv hankjønn

Opphav

fra engelsk pitch

Betydning og bruk

kortfattet presentasjon av idé, produkt eller prosjekt med tanke på samarbeid, salg og lignende
Eksempel
  • han gav en kort pitsj om prosjektet sitt;
  • investoren hørte på pitsjen til utviklerne
Artikkelside

pitsje, pitche

verb

Opphav

fra engelsk

Betydning og bruk

presentere en idé, et prosjekt eller et produkt kortfattet til noen med tanke på samarbeid, salg eller lignende
Eksempel
  • hun pitsjet prosjektet sitt til investoren;
  • du har to minutter på å pitsje ideen din
Artikkelside

etter ens hjerte

Betydning og bruk

etter ens ønske;
Se: hjerte
Eksempel
  • det er et prosjekt etter mitt hjerte;
  • et spennende spill helt etter hans hjerte
Artikkelside

dødt prosjekt

Betydning og bruk

noe som er nytteløst;
Se: død
Eksempel
  • å klippe bløtt gress er et dødt prosjekt
Artikkelside

Nynorskordboka 72 oppslagsord

prosjekt

substantiv inkjekjønn

Opphav

frå latin; samanheng med projisere

Tyding og bruk

  1. plan eller utkast for ei tidsavgrensa og samansett arbeidsoppgåve
  2. større planlagt tiltak som er eller har vore i arbeid
    Døme
    • hen er ingeniør på eit stort prosjekt
Artikkelside

daud, død 2

adjektiv

Opphav

norrønt dauðr

Tyding og bruk

  1. ikkje lenger i live, avliden (1)
    Døme
    • ho er død no;
    • død eller levande;
    • bli erklært død;
    • ein daud fisk;
    • daude fluger i vinduskarmen;
    • daude planter
    • brukt som substantiv:
      • følgje den døde til grava;
      • stå opp frå dei døde
  2. som framstår livlaus
    Døme
    • bleike og daude augo;
    • snakke med ei daud røyst
  3. som har lite ferdsel, liv eller verksemd;
    Døme
    • staden verkar daud;
    • her er det heilt daudt
  4. som ikkje blir brukt meir;
    Døme
    • latin er eit daudt språk;
    • denne tradisjonen har vore daud lenge
  5. som ikkje fungerer meir;
    Døme
    • motoren er daud;
    • telefonen min er heilt daud
  6. som ikkje er relevant eller aktuell lenger
    Døme
    • bluesen er ikkje daud;
    • saka er heilt daud
  7. som kjennest slapp;
    Døme
    • daud i kroppen;
    • ein daud fot
  8. i ro;
    Døme
    • sjøen låg daud og still;
    • det er daudt i vêret;
    • ballen låg daud;
    • eit daudt publikum
  9. som er ugyldig;
    som ikkje tel (med)
    Døme
    • eit daudt kast;
    • eit daudt hopp

Faste uttrykk

  • daud og gravlagd
    • avliden og lagd i jorda
      • keisaren er død og gravlagd for fleire hundre år sidan
    • i overført tyding: avslutta og gløymd (2
      • stykket er ikkje daudt og gravlagt heilt enno
  • daud som ei sild
    heilt livlaus;
    steindaud
    • liggje daud som ei sild
  • daudt løp
    uavgjort resultat (i konkurranse, kamp eller strid)
    • det var daudt løp mellom konkurrentane
  • daudt prosjekt
    noko som er nyttelaust, fåfengd (2;
    fånytte
    • å klippe blautt gras er eit daudt prosjekt
Artikkelside

tråd

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt þráðr; samanheng med dreie

Tyding og bruk

  1. tynn snor av tekstil eller anna materiale
    Døme
    • sy med nål og tråd;
    • træ i tråden;
    • spinne ein tråd av ull
  2. samanheng i ei historie, utvikling, ein diskusjon eller liknande;
    jamfør raud tråd
    Døme
    • eg finn ingen tråd i framstillinga;
    • nøste opp dei viktigaste trådane i historia
  3. nettstad, chat eller anna digitalt forum der ein kan diskutere eit særskilt emne;
    Døme
    • på jobben har vi ein felles tråd for sosiale sprell;
    • mange melde seg på i tråden om formuesskatt

Faste uttrykk

  • henge i ein tynn tråd
    om tiltak, prosjekt eller liknande: berre så vidt kunne bergast
  • i tråd med
    i samvar med;
    som følgje av
    • leve i tråd med eigne verdiar;
    • vedtaket er heilt i tråd med reglane
  • knute på tråden
    usemje mellom vener, kjærastar, partnarar eller liknande;
    mellombels uvenskap
    • det er knute på tråden mellom familiane;
    • diplomatiske knutar på tråden
  • laus tråd
    uoppklara omstende eller spor
    • drapsvåpenet er framleis ein laus tråd;
    • historia har mange lause trådar
  • lett på tråden
    som har mange seksualpartnarar;
    promiskuøs
  • miste tråden
    gå surr i samanhengen
    • miste tråden i resonnementet
  • på tråden
    i andre enden i ein telefonsamtale
    • ha mormor på tråden
  • samle trådane
    setje saman den overordna samanhengen i noko basert på mange ulike opplysningar
    • forsøkje å samle trådane frå litteraturhistoria;
    • vi må få samla trådane i saka
  • slå på tråden
    ringje opp;
    telefonere
  • ta opp tråden
    byrje att med noko ein har gjort tidlegare
    • ta opp tråden frå førre møte;
    • ta opp att tråden med den årlege teltturen
  • trekkje i trådane
    dirigere eller kontrollere noko utan å ha ein synleg framskoten plass
    • trekkje i trådane i det kriminelle miljøet
  • utan ein tråd
    heilt naken
Artikkelside

ulogisk

adjektiv

Tyding og bruk

ikkje logisk;
Døme
  • ein ulogisk tankegang;
  • det er ulogisk at eit mislykka prosjekt skal få meir pengar
Artikkelside

henge i ein tynn tråd

Tyding og bruk

om tiltak, prosjekt eller liknande: berre så vidt kunne bergast;
Sjå: henge, tråd
Artikkelside

såkorn

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt sáðkorn

Tyding og bruk

  1. korn som høver og er tenkt til å så (6, 1)
    Døme
    • vatne såkorna;
    • eit beredskapslager av såkorn
  2. i overført tyding: pengar eller andre ressursar ein har til å setje i gang eit prosjekt, særleg ei bedrift;
    jamfør såkornfond
    Døme
    • verksemdene kan søkje staten om såkorn
Artikkelside

skisseprosjekt

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

utkast eller forslag til eit større prosjekt
Døme
  • presentere eit skisseprosjekt for nybygg
Artikkelside

der

adverb

Opphav

norrønt þar

Tyding og bruk

  1. på den staden (eit stykke unna);
    til skilnad frå her
    Døme
    • der ute;
    • dei der;
    • sjå der kjem dei!
    • set stolen der!
    • eg kjenner alle som var der;
    • dei driv på til dei ligg der;
    • dei fann huset, men det var ingen heime der
  2. på det punktet
    Døme
    • der fekk du!
    • saka må diskuterast, men vi er ikkje der no
  3. brukt etter pronomen eller determinativ for å peike ut nokon eller noko;
    jamfør derre
    Døme
    • han der er ikkje bra for deg;
    • ho der er jammen skarp;
    • det der er ikkje noko for meg
  4. brukt som formelt subjekt: det (3, 1)
    Døme
    • der var ulv i skogen
  5. brukt til å vise til eit ledd i oversetninga
    Døme
    • huset der dei bur;
    • staden der dei sist såg han

Faste uttrykk

  • der og da
    på den staden og det tidspunktet som kjem fram av samanhengen
    • det hende der og da;
    • der og da bestemte vi oss for å bli med
  • her og der
    på spreidde stader
  • … meg her og … meg der
    brukt som hånleg eller nedlatande kommentar til noko som nettopp er nemnt
    • prosjekt meg her og prosjekt meg der
Artikkelside

terapeutisk

adjektiv

Uttale

terapæu´tisk eller  terapøi´tisk

Tyding og bruk

  1. som gjeld terapi (1)
    Døme
    • ein terapeutisk samtale
  2. som er helsebringande
    Døme
    • eit prosjekt det har vore terapeutisk å vere med på
Artikkelside

setje tennene i

Tyding og bruk

Sjå: tann
  1. Døme
    • setje tennene i bagetten
  2. gå i gong med noko (nytt)
    Døme
    • setje tennene i eit nytt prosjekt
Artikkelside