Avansert søk

258 treff

Bokmålsordboka 121 oppslagsord

e-handel

substantiv hankjønn

Betydning og bruk

handel av produkter eller tjenester gjennom elektroniske systemer som internett;

elektronisk

adjektiv

Betydning og bruk

som gjelder eller bygger på elektronikk (3)

Faste uttrykk

  • elektronisk brev
    enkelt dokument eller brev av elektronisk post;
    jamfør e-brev
  • elektronisk databehandling
    eldre betegnelse for behandling av data med elektroniske hjelpemidler, særlig datamaskiner;
    jamfør EDB
  • elektronisk handel
    handel av produkter eller tjenester gjennom elektroniske systemer som internett;
    jamfør e-handel
  • elektronisk krigføring
    bruk eller ødeleggelse av blant annet elektroniske sambandsmidler i krig
  • elektronisk musikk
    musikk som er framstilt elektronisk;
    elektronika
  • elektronisk post
    system for utveksling av elektroniske dokumenter, brev og meldinger; enkeltbrev sendt elektronisk;
    jamfør e-post
  • elektronisk sigarett
    elektronisk apparat som ligner på en sigarett til inhalering av fordampet smakstilsatt væske som inneholder nikotin;
    jamfør e-sigarett
  • elektronisk signatur
    signering av dokumenter gjennom elektroniske systemer som internett;
    jamfør e-signatur
    • elektronisk signatur vil erstatte underskriften din
  • elektronisk spor
    spor (1) etter elektronisk aktivitet

dampfart

substantiv hankjønn eller hunkjønn

Betydning og bruk

ferdsel med dampbåt
Eksempel
  • handel basert på dampfart

hub, hubb

substantiv hankjønn

Uttale

høbb

Opphav

fra engelsk ‘nav’

Betydning og bruk

  1. samlingssted for aktivitet, trafikk, handel og lignende;
    Eksempel
    • vi skal være en hub for reiselivet;
    • byen er i ferd å bli en teknologisk hub
  2. i IT: enhet som kobler sammen flere datamaskiner i et nettverk

ladested

substantiv intetkjønn

Opphav

av lade (2 og sted

Betydning og bruk

om eldre forhold: tettsted uten rettighetene som en kjøpstad hadde, blant annet til å drive handel

kunsthandler

substantiv hankjønn

Betydning og bruk

person som driver handel med kunst (3)

kjøpskål

substantiv hankjønn

Betydning og bruk

om eldre forhold: skål som drikkes for å bekrefte en handel
Eksempel
  • drikke kjøpskål

kjøp

substantiv intetkjønn

Opphav

norrønt kaup; se kaup

Betydning og bruk

  1. det å skaffe seg noe mot betaling
    Eksempel
    • drive kjøp og salg
  2. avtale om handel
    Eksempel
    • de gikk fra kjøpet
  3. noe som er kjøpt
    Eksempel
    • vise fram sitt siste kjøp

Faste uttrykk

  • oven i kjøpet
    i tillegg til;
    til og med
  • på kjøpet
    i tillegg til det som er avtalt eller forventet
    • båtplass følger med på kjøpet av eiendommen;
    • da jeg kjøpte ny dress, fikk jeg med et slips på kjøpet
  • ta med på kjøpet
    måtte regne med;
    finne seg i
    • litt høyere strømutgifter får vi ta med på kjøpet

kjøpmann

substantiv hankjønn

Betydning og bruk

selvstendig næringsdrivende som driver handel;

kjøpstad

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt kaupstaðr

Betydning og bruk

eldre betegnelse for by med rettigheter til å drive handel eller andre næringsveier

Nynorskordboka 137 oppslagsord

mellommann

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

person eller instans som fungerer som bindeledd mellom to partar, til dømes i ein handel eller i konflikt;

kornmonopol

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

  1. einerett på handel med korn og mjøl
    Døme
    • det danske kornmonopolet
  2. forretning som har kornmonopol (1)

næringsliv

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

samla økonomisk verksemd, produksjon og handel i eit område, til dømes eit land eller ein kommune
Døme
  • det private næringslivet;
  • næringslivet i Noreg er dominert av industri og tenesteytande næringar

næringsbrev

substantiv inkjekjønn

Opphav

av næring

Tyding og bruk

om eldre forhold: offentleg dokument som gav rett til å drive handel (handelsbrev) eller handverk (handverksbrev)

kommittent

substantiv hankjønn

Opphav

frå latin; jamfør komité

Tyding og bruk

person som gjev ein annan eit oppdrag eller ei fullmakt;
person som overlèt til ein annan å drive handel for seg;
jamfør kommisjonær

kommers 1

substantiv hankjønn

Opphav

av latin commercium ‘handel’

Tyding og bruk

  1. eldre nemning for handel
  2. Døme
    • halde kommers

elektronisk

adjektiv

Tyding og bruk

som gjeld eller byggjer på elektronikk (3)

Faste uttrykk

  • elektronisk brev
    einskilt dokument eller brev av elektronisk post;
    jamfør e-brev
  • elektronisk databehandling
    eldre nemning for behandling av data med elektroniske hjelpemiddel, særleg datamaskin;
    jamfør EDB
  • elektronisk handel
    handel av produkt eller tenester gjennom elektroniske system som internett;
    jamfør e-handel
  • elektronisk krigføring
    bruk eller øydelegging av mellom anna elektroniske sambandsmiddel i krig
  • elektronisk musikk
    musikk som er framstilt elektronisk;
    elektronika
  • elektronisk post
    system for utveksling av elektroniske dokument, brev og meldingar;
    jamfør e-post
  • elektronisk sigarett
    elektronisk apparat som liknar på ein sigarett til inhalering av fordampa smakstilsett væske som inneheld nikotin;
    jamfør e-sigarett
  • elektronisk signatur
    signering av dokument gjennom elektroniske system som internett;
    jamfør e-signatur
    • juridisk bindande avtalar med elektronisk signatur
  • elektronisk spor
    spor (1, 1) etter elektronisk aktivitet

e-handel

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

handel av produkt eller tenester gjennom elektroniske system som internett;

god

adjektiv

Opphav

norrønt góðr; jamfør betre (1 og best (2

Tyding og bruk

  1. av høg kvalitet;
    bra, fin, framifrå;
    tilfredsstillande, gagnleg, tenleg
    Døme
    • eit godt hus;
    • gode vegar;
    • lese gode bøker;
    • ynskje seg godt vêr;
    • ha god helse;
    • få ein god idé;
    • ha godt samvit;
    • med godt humør;
    • gjere ein god handel;
    • det var eit godt hopp;
    • ein god prestasjon;
    • det er gode tider for bransjen;
    • i gode, gamle dagar;
    • kva er det godt for?
    • den er god!
    • brukt som adverb
      • gjere så godt ein kan;
      • kome godt overeins;
      • det er godt gjort å …;
      • syngje godt;
      • snakke godt for seg;
      • kjem du? Godt!
  2. om person: dugande, dyktig, flink
    Døme
    • ein god pianist;
    • ein god lærar;
    • vere god i fransk;
    • ho var god på skeiser;
    • han er god til å teikne
  3. om person eller kroppsfunksjon: frisk, bra (2)
    Døme
    • eg er ikkje god i magen;
    • bli god att i foten
  4. som gjev velvære;
    som ein nyt;
    velsmakande, velluktande;
    behageleg
    Døme
    • ete god mat;
    • drikke god vin;
    • sitje i ein god stol;
    • det er godt og varmt inne
    • brukt som adverb
      • det luktar godt;
      • sitje godt;
      • ha det godt;
      • dei levde godt;
      • det gjer meg godt å høyre det
  5. stor, romsleg;
    Døme
    • ha god plass;
    • ha god tid;
    • ha god råd;
    • ein god slump pengar;
    • det var godt om plass på stranda;
    • få god hjelp av nokon;
    • ei god mil opp i dalen
  6. brukt som adverb: i høg grad
    Døme
    • bli godt sliten
  7. Døme
    • det er ikkje så godt å vite;
    • han er ikkje god å tukte
  8. Døme
    • vere i sin gode rett;
    • ha gode grunnar for noko;
    • ha god von
  9. Døme
    • godt folk;
    • alle gode krefter
  10. med moralsk ynskverdige eigenskapar;
    som vil eller gjer det rette;
    rettferdig, edel;
    snill, venleg, velgjerande
    Døme
    • eit godt menneske;
    • Gud er god;
    • vere snill og god;
    • vere god mot nokon;
    • gode gjerningar
    • brukt som adverb
      • tru godt om nokon
    • brukt som substantiv
      • gjere det gode;
      • ta nokon med det gode;
      • striden mellom det gode og det vonde
  11. brukt i utrop
    Døme
    • gode Gud!
  12. brukt som adverb: vel (2, 8), gjerne (2, 3)
    Døme
    • det går godt an;
    • det kan godt hende;
    • det veit du godt;
    • du kan godt få bli med;
    • ein kan ikkje godt lyge heller
  13. brukt i helsing eller ynske;
    Døme
    • god jul!
    • god sommar!

Faste uttrykk

  • ein god del
    nokså mange eller mykje
  • finne for godt
    avgjere etter eige skjøn
    • eg kjem dersom eg finn det for godt
  • for godt
    for alvor;
    for alltid
    • han forlét landet for godt
  • gje ein god dag i
    ikkje bry seg om;
    gje blaffen i
    • han gav ein god dag i arbeidet sitt
  • gjere det godt
    lukkast i det ein gjer
    • gjere det godt på skulen;
    • ei verksemd som gjer det godt økonomisk
  • gjere noko godt att
    skape forsoning etter usemje, urett eller krenking
  • gjere seg godt av
    ha nytte eller glede av
    • gjere seg godt av maten
  • gjere seg til gode
    godgjere seg
  • godt og vel
    litt over
    • eit underskot på godt og vel 13 millionar;
    • for godt og vel eit halvt år sidan
  • gå god for
    garantere;
    stå inne for
  • ha godt av
    • ha nytte av
      • ho vil ha godt av å kome seg litt bort
    • vere til pass for
      • dei fekk kjeft, men det hadde dei berre godt av
  • ha noko til gode
    ha noko uteståande;
    ha noko (positivt) i vente
    • ha pengar til gode;
    • laget har til gode å vinne ein kamp
  • kome godt med
    vere nyttig å ha
    • pengane vil kome godt med
  • kome nokon til gode
    bli til gagn for nokon
    • tiltak som kom industrien til gode
  • kort og godt
    stutt sagt;
    rett og slett
    • det var kort og godt eit hendeleg uhell
  • like godt
    brukt for å uttrykkje at eitt alternativ er like godt som eit anna;
    like gjerne
    • du kan like godt gje opp
  • seie noko til godt
    i spørsmål: fortelje noko;
    ha noko å seie
    • kva seier han til godt?
  • sitje godt i det
    ha god økonomi
  • sjå godt ut
    sjå sunn og frisk ut
  • ta seg godt ut
    sjå pen og velstelt ut
  • ver så god
    • brukt når ein gjev noko til nokon, oppmodar til å forsyne seg med mat eller liknande
      • ver så god og et;
      • eg har ei gåve til deg. Ver så god
    • brukt for å seie at ein har vorte tvinga til noko
      • vi måtte ver så god sitje, elles vart det ikkje mat
  • vere god for
    disponere noko som svarer til
    • ho er god for minst ti millionar
  • vere like gode
    ha like stor skyld

att

adverb

Opphav

norrønt aptr

Tyding og bruk

  1. Døme
    • gå att i båten;
    • han sprang utan å sjå seg att
  2. tilbake til same staden;
    Døme
    • kome heim att;
    • ho fekk att det ho hadde lånt bort
  3. tilbake, igjen (2) (på same staden)
    Døme
    • stå att;
    • sitje att (på skulen)
  4. om rest eller leivning: igjen (2)
    Døme
    • gløyme att noko;
    • er det langt att før vo er framme?
    • kaste det som vart att;
    • no står det berre att å seie takk
  5. som hender ein gong til;
    på nytt;
    Døme
    • dei har spurt etter deg att;
    • friskne til att;
    • dei har byrja å røre på seg att;
    • så sette ho seg att;
    • gjere noko opp att og opp att
  6. om tilhøve eller tilstand som er slutt eller blir oppretta på nytt: igjen (4)
    Døme
    • finne att;
    • kjenne att;
    • nå nokon att;
    • rive ned att;
    • byggje opp att;
    • reise seg att
  7. om stenging, fylling eller dekking av ei opning og liknande: igjen (5)
    Døme
    • late att døra;
    • kneppe att frakken;
    • knyte att sekken;
    • fylle att holet;
    • vegen snødde att
  8. (til) vederlag (for);
    Døme
    • ha noko att for bryet;
    • få mykje att for pengane

Faste uttrykk

  • att fram
    bak fram;
    bakvend
    • ta på seg genseren att fram
  • att og fram
    • i rørsle mellom to punkt;
      fram og tilbake (1)
      • gå att og fram på vegen
    • om og men
      • det var mykje att og fram før dei bestemte seg
  • gje att
    • om handel: gje vekslepengar
      • gje att på ein tiar
    • fortelje att;
      referere (2)
      • gje att noko ein har høyrt
  • gå att
    • vise seg etter døden
      • historier om døde som går att
    • vise seg på nytt (fleire gonger);
      stadig dukke opp
      • ei formulering som går att i mange avtalar
  • halde att
    • hindre ei rørsle framover;
      bremse ei utvikling
      • regjeringa tek ansvar ved å halde att på pengebruken
    • ikkje sleppe frå seg
      • forfattaren veit å halde att dei siste brikkene i krimgåta;
      • visse typar utstyr blir stadig haldne att i leveransane
  • sitja att
    måtte bli att på skulen etter skuletid som straff;
    sitje igjen
  • vite korkje att eller fram
    vere rådvill, vere forvirra
    • han vart så forferda at han verken visste att eller fram