Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
184 treff

Nynorskordboka 184 oppslagsord

nord 1

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt norðr; av nord (2

Tyding og bruk

  1. himmelretning som ligg motsett retninga mot sola midt på dagen; motsett sør (1
    Døme
    • snu seg mot nord;
    • det klarnar i nord;
    • det bles frå nord;
    • vinden går på nord;
    • finne nord med hjelp av kompasset;
    • Frankrike grensar mot Belgia i nord
  2. landområde eller stat som ligg i nordleg lei
    Døme
    • i det høge nord
  3. i bridge: spelar som har sør (1, 3) som makker (2)
    Døme
    • nord melder pass
Artikkelside

nord 2

adverb

Opphav

norrønt norðr; jamfør nordre og nørdst

Tyding og bruk

  1. i den nordlege delen av eit område;
    på nordsida;
    mot nord, i nordleg retning
    Døme
    • byen ligg nord for elva;
    • fare langt nord i landet
  2. lenger oppe i dalen;
    oppover dalen

Faste uttrykk

  • nord og ned
    til helvete;
    svært dårleg
    • døme nokon nord og ned;
    • det gjekk nord og ned med dei
Artikkelside

uvêrssky, uverssky

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

  1. mørk sky som inneheld nedbør og i visse høve torevêr
    Døme
    • uvêrsskyer trekkjer inn frå nord
  2. i overført tyding: noko som varslar eller lagar urolege forhold
    Døme
    • det kjem uvêrsskyer inn over idyllen deira
Artikkelside

nordisk

adjektiv

Opphav

etter tysk; jamfør nord (1

Tyding og bruk

som gjeld eller høyrer til Norden
Døme
  • dei nordiske landa;
  • nordisk samarbeid

Faste uttrykk

  • nordiske greiner
    i skiidrett: langrenn, hopprenn og kombinert renn;
    til skilnad frå alpine greiner
  • nordiske språk
    samnemning for dei germanske språka som blir talte i Norden
Artikkelside

sioux 1

substantiv hankjønn

Uttale

su

Opphav

av fransk feilskriving for ordet nadowessi ‘vesle orm’ i ojibwe

Tyding og bruk

person som høyrer til ei gruppe av urfolk på dei store slettene i Nord-Amerika
Artikkelside

eksklave

substantiv hankjønn

Opphav

gjennom fransk; frå latin ex ‘ut av, bort (frå)’ og clavis ‘nøkkel’, opphavleg ‘noko som er stengt ute’

Tyding og bruk

del av ein stat som geografisk er heilt fråskild hovudområdet til staten
Døme
  • den spanske eksklaven Ceuta i Nord-Afrika;
  • den russiske eksklaven Kaliningrad;
  • øyar blir ikkje rekna som eksklavar
Artikkelside

turnere

turnera

verb

Opphav

samanheng med tur (1 og turnus

Tyding og bruk

  1. vere med i turnering
  2. reise på turné
    Døme
    • gruppa turnerer i Nord-Noreg
  3. vende eller svare på ein replikk på ein viss elegant, snedig måte;
    forme ein replikk
    Døme
    • turnere replikken med stort vidd
  4. snu på eller meistre elegant
    Døme
    • turnere situasjonen
  5. husere, herje, bråke, bale
    Døme
    • det er fælt kor de turnerer
Artikkelside

tørrfisk, turrfisk

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

  1. usalta fisk (særleg torsk) som er vindtørka på hjell;
    til skilnad frå klippfisk
    Døme
    • en rett av tørrfisk og ferske grønsaker;
    • Bergen var sentrum for eksport av tørrfisk frå Nord-Noreg
  2. keisam person;
    Døme
    • ein skikkelig tørrfisk
Artikkelside

postering

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

  1. det å plassere ut;
    utplassering;
    jamfør postere (1
    Døme
    • han fekk ei postering heilt nord i landet
  2. det å fylle inn beløp i skjema, liste eller liknande;
    Døme
    • postering av utgifter
  3. beløp eller post (3, 2) i rekneskap
    Døme
    • kontrollere alle posteringane
Artikkelside

whisky

substantiv hankjønn

Uttale

visˊki

Opphav

frå engelsk, av irsk uiscebeathadh, av uisce ‘vatn’ og bethad ‘liv’, etter latin aqua vitae; jamfør akevitt

Tyding og bruk

  1. kornbrennevin som er lagra meir enn tre år på eikefat, hovudsakleg framstilt i Irland, Skottland og Nord-Amerika
    Døme
    • drikke whisky og soda;
    • destilleriet lagar whisky;
    • eit fat med whisky;
    • servere whisky
  2. drikk, glas eller flaske med whisky (1)
    Døme
    • ta seg ein whisky;
    • tinge to whisky
Artikkelside