Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no
, Bokmålsordboka og Nynorskordboka
Bokmålsordboka og Nynorskordboka
NN
Nettsidespråk,
, Display language
, Мова
Meny
Hjelp
Om ordbøkene
Innstillingar
Kontakt oss
NN
Nettsidespråk,
, Display language
, Мова
Avansert søk
Vanleg søk
Ordbøker
Begge ordbøkene
Bokmålsordboka
Nynorskordboka
Søk
Oppslagsord
Med bøygde former
Fritekstsøk
Ordklasse
alle
verb
substantiv
adjektiv
pronomen
determinativ
adverb
preposisjonar
konjunksjonar
subjunksjonar
interjeksjonar
Nullstill
Listevisning
Søkjehjelp
31 treff
Nynorskordboka
31
oppslagsord
allereie
adverb
Opphav
frå
lågtysk
eigenleg
‘heilt reie’
Tyding og bruk
alt(4)
Døme
dei er allereie komne
;
allereie i 15-årsalderen
Artikkelside
skjelett
substantiv
inkjekjønn
Vis bøying
Opphav
gjennom
tysk
;
frå
gresk
skeleton
(
soma
) ‘uttørka (kropp)'
Tyding og bruk
system av knoklar hos
virveldyr
som stør kroppen, gjev han form og vernar indre organ
;
beingrind
Døme
skjelettet vårt treng kalsium
;
arkeologane grov fram fleire skjelett av husdyr
ytre vernande lag av horn, kalk eller kitin hos
virvellause
dyr
berande konstruksjon som noko er bygd opp rundt
;
stativ, ramme
Døme
arbeidarane har allereie reist skjelettet til huset
;
det er berre skjelettet att av tårnet
grunndrag eller skjema som ei framstilling
eller liknande
er bygd på
;
disposisjon
(1)
Døme
skjelettet til artikkelen er klart
Faste uttrykk
skjelett i skapet
noko ubehageleg,
til dømes
umoralsk eller kriminelt, frå fortida som ein vil halde skjult
leiaren hadde fleire skjelett i skapet
Artikkelside
skitflekk
,
skittflekk
substantiv
hankjønn
Vis bøying
Tyding og bruk
flekk
(1)
av skit eller ureinske
Døme
den nye genseren har allereie fått ein skitflekk
Artikkelside
tre/trå i kraft
Tyding og bruk
ta til å gjelde
;
bli sett i verk
;
Sjå:
kraft
,
tre
Døme
lova trer i kraft 1. januar
;
forbodet har allereie trådd i kraft
Artikkelside
tre
3
III
verb
Vis bøying
Opphav
av
lågtysk
treden
;
av same rot som
trø
(
3
III)
Tyding og bruk
gå med eitt eller nokre få steg
;
trø
(
3
III
, 1)
,
trå
(
3
III)
,
stige
(
2
II
, 1)
Døme
tre fram i lyset
;
tre ut av rommet
;
han bad dei tre inn i stova
bli verksam i
;
byrje i
Døme
snart trer ho inn i stillinga
;
forskrifta trer i funksjon på nyåret
kome eller bli brukt i staden for
Døme
tre i staden for nokon
Faste uttrykk
tre attende
seie frå seg
;
trekkje seg
leiaren trer attende før neste møte
tre av
i militæret: løys opp og forlat geleddet
tre av!
kan eg få tre av, kaptein?
tre fram
stige fram
tre fram frå dei bakre rekkjene
kome til syne
;
syne seg
det trer etter kvart fram eit tydeleg mønster
tre/trå i kraft
ta til å gjelde
;
bli sett i verk
lova trer i kraft 1. januar
;
forbodet har allereie trådd i kraft
tre inn
gå inn
tre inn i rommet
i militæret: gå bort frå geleddet og inn i forlegninga
tre saman
om styre, utval eller liknande: møtast og utøve sin funksjon
Stortinget trer saman i oktober
tre støttande til
hjelpe til
barna tredde støttande til då mora vart sjuk
tre ut
gå ut
tre ut av skuggen
trekkje seg
tre ut av styret
tre ut av kraft
slutte å gjelde
lova trer ut av kraft over nyttår
Artikkelside
gitt
adjektiv
Vis bøying
Opphav
av
gi
,
jamfør
gje
Tyding og bruk
kjend på førehand
;
som ligg føre
;
vedteken, fastsett
;
gjeven
Døme
ta allting for gitt
bruk
samsvarsbøying
framfor eit substantiv:
ein gitt sum
;
rekne med gitte tal
bruk ubøygd form etter eit
usjølvstendig verb
:
utfallet var gitt
;
dispensasjonar var allereie gitt
Artikkelside
år
3
III
substantiv
inkjekjønn
Vis bøying
Opphav
norrønt
ár
Tyding og bruk
tidsrom som om lag svarer til krinsløpet til jorda rundt sola, tidsrom på 365 dagar (i skotår 366 dagar), rekna frå nyttår til nyttår
;
kalenderår
Døme
året er inndelt i tolv månader
;
i byrjinga av året
;
vente til neste år
;
i året 2024
;
tene 700 000 i året
;
modellen er ny av året
;
produksjonen har synt ei auke dette året
tidsrom på tolv månader (brukt som mål for tid og alder)
Døme
ho er 20 år gammal
;
han vart verande der eit heilt år
;
det er to år til ho skal gå av
;
det er mange år sidan vi såg kvarandre
;
eit par års tid
;
gjennom åra
;
i unge år
;
ein blir eldre for kvart år som går
år
(
3
III
, 1)
med omsyn til avling, verksemd eller visse naturfenomen
Døme
eit godt år for jordbruket
som ettrledd i ord som
bærår
kronår
lemenår
tørrår
tid innanfor eit tidsrom på tolv månader da ei viss verksemd er i gang
;
jamfør
skuleår
(1)
Faste uttrykk
dra på åra
eldast
fylle år
ha fødselsdag
førre året
året som var
;
i fjor
;
forkorta
f.å.
ein liten nedgang samanlikna med førre året
i år
dette kalenderåret
han blir sju år i år
med åra
etter som åra går
;
med alderen
bli klokere med åra
;
ein blir ikkje yngre med åra
oppe i åra
forholdsvis gammal
til års
oppe i årene
;
eldre, gammal
han er noko til års
;
ein noko til års komen mann
til neste år
allereie til års kan de skje
år etter år
i mange år
;
i årevis
år og dag
lang tid
det er år og dag sidan eg såg han
år om anna
eit og anna år
år ut og år inn
i mange år
året rundt
heile året
Artikkelside
topp
2
II
substantiv
hankjønn
Vis bøying
Opphav
norrønt
toppr
;
samanheng
med
tupp
(
1
I)
Tyding og bruk
øvste del (av noko)
Døme
toppen av bakken
som etterledd i
fjelltopp
kaltopp
tretopp
hovud
(1)
Døme
vere ør i toppen
–
i hovudet
;
frå topp til tå
samling av hår eller fjør på hovud på menneske
eller
dyr
;
spiss
(
1
I)
,
kjegle
(
1
I)
Døme
hårtopp
som etterledd i
hårtopp
fjørtopp
overdel på kvinnedrakt
øvste sjikt
Døme
toppane i samfunnet
–
dei leiande
høgdepunkt
Døme
dollarkursen nådde ein ny topp
høgste grad, maksimum
dette er toppen (av kva ein skal finne seg i)!
i bunden form
eintal
brukt som
adverb
: i det høgste
;
maksimalt
Døme
han får toppen 10 prosent av røystene
Faste uttrykk
gå til topps
sigre
(1)
,
vinne
(
3
III
, 1)
liggje på topp
vere blant dei beste
laget ligg på topp i serien
;
sjølvsagt ligg Noreg på topp
på toppen
i tillegg til noko (allereie bra eller dårleg)
på toppen av det heile blei ho kåra til den beste spelaren i turneringa
;
på toppen av det allereie store lånet, satte banken opp renta
;
på toppen kjem 25 % skatt
ti på topp
dei ti mest populære
toppen av isfjellet
òg overf: det ein kan registrere når det meste er løynt
toppen på kransekaka
òg overf: det beste, det som kjem til slutt
vere på topp
kjenne maksimum av velvære
formen er på topp i dag
Artikkelside
longe
2
II
adverb
Opphav
norrønt
lǫngu
;
eigenleg
dativ
av
lang
(
2
II)
Tyding og bruk
for lang tid sidan, for lengst
Døme
det skulle
longe
vore gjort
;
longe
før
allereie
,
alt
(
3
III
, 2)
;
nettopp
(2)
Døme
er du
longe
komen heim att?
Faste uttrykk
longe sidan
for lenge sidan
Artikkelside
historie
substantiv
hokjønn
Vis bøying
Opphav
av
gresk
historia
‘etterrøking, gransking’
Tyding og bruk
utviklingsgang i tid utan nærmare avgrensing
Døme
historia til jorda
;
historia til fiskane
(vitskap om) kulturutviklinga for menneska, manneætta
eller
ein avgrensa del av denne utviklinga
;
soge
(3)
Døme
studere historie
;
professor i historie
;
Kina er eit land med ei gammal og ærerik historie
;
Noregs eldste historie
;
den første kvinnelege statsministeren i historia
som etterledd i ord som
bibelhistorie
byhistorie
litteraturhistorie
lokalhistorie
mellomalderhistorie
språkhistorie
verdshistorie
livsløp, lagnad
Døme
ein får sjå historia hennar på teaterscena
verk, lærebok i
historie
(2)
skulefag, studium med
historie
(2)
som emne
;
soge
(3)
Døme
ha historie i andre timen
mindre forteljing
;
soge
(1)
;
jamfør
eventyr
(1)
og
skrøne
(
1
I)
Døme
fortelje ei god historie
;
grove historier
;
dikte opp ei fæl historie
(pinleg, lei, ubehageleg) situasjon, hending, oppleving, skandale
Døme
stelle i stand ei farleg historie
;
det vart ei dyr historie
som etterledd i ord som
hjartehistorie
magehistorie
Faste uttrykk
gå over i historia
bli hugsa (for noko)
ta slutt, vere til ende
historias dom
måten noko blir vurdert av ettertida
historias skraphaug
stad for feilslått ideologi eller politikk frå tidlegare tider
apartheid hamna på historias skraphaug
skape historie
utrette noko som set merke i utviklinga
;
skrive historie
skrive historie
utrette noko som set merke i utviklinga
;
skape historie
vere historie
ikkje finnast meir
;
vere forbi, forelda eller gammaldags
dette er no allereie historie
Artikkelside
Forrige side
Side 1 av 4
Neste side
Resultat per side:
10
20
50
100