Avansert søk

Nynorskordboka 26 oppslagsord

treskjeverk, treskeverk

substantiv inkjekjønn

Opphav

jamfør verk (

Tyding og bruk

om eldre forhold: maskin som skil kornet eller frøet frå halmen og reinsar det;

Faste uttrykk

som eit treskjeverk
ujamt og støyande
symaskinen dura som eit treskjeverk

stumpete

adjektiv

Tyding og bruk

stutt som ein stump (1, 1)
som flytter seg ujamt og støytvis
Døme
- bilen er i overkant stumpete

rykk

substantiv hankjønn eller inkjekjønn

Opphav

Tyding og bruk

kraftig, brå rørsle;
kraftig napp (2, 1)
Døme
- det gav ein rykk i henne;
- hunden gav ein rykk i bandet;
- bilen stansa med ein rykk
ri (1, 2) eller periode (1) som varer kort
Døme
- få ein rykk med arbeidslyst
øving i vektlyfting der ein skal lyfte stonga over hovudet i ei rørsle;
til skilnad frå støyt (7)
Døme
- ta 150 kilo i rykk
i idrett: brå auking i fart for å få eit forsprang frå konkurrentane
Døme
- ho sette inn ein rykk og kom fram i leiinga;
- like før mål gjer han ein kraftig rykk

Faste uttrykk

i rykk og napp
rykkevis, ujamt
stå rykken
greie påkjenninga

napp 2

substantiv inkjekjønn

Opphav

Tyding og bruk

lett rykk, særleg av fisk som nappar i eit snøre
Døme
- vi fekk endeleg napp etter mange timar med fisking;
- gje eit lett napp i bandet til hunden
i overført tyding: interesse, respons, tilslag (1, 4)
Døme
- han søkte på jobb og fekk napp på første forsøket
i idrett: einskild siger i kamp om vandrepremie
Døme
- ta det tredje nappet sitt i vandrepokalen
lo på klede, særleg trådduskar som blir vovne inn eller sydde på

Faste uttrykk

i rykk og napp
rykkevis, ujamt

humpe

humpa

verb

Tyding og bruk

røre seg støytvis opp og ned (særleg på grunn av ujamt underlag)
Døme
- kjerra humpa sterkt på den ujamne vegen
gå haltande
Døme
- den gamle humpa av garde bortover vegen

Faste uttrykk

humpe og gå
gå på eit vis
det humpar og går på jobben

hoste 2

hosta

verb

Opphav

norrønt hósta

Tyding og bruk

presse luft kraftig og høglydt frå lungene for å fjerne slim, framandlekamar og liknande frå dei nedre luftvegane
Døme
- hoste og harke;
- hoste opp slim;
- eg hosta heile natta
i overført tyding: gje støytvise og kraftige lydar, ofte som teikn på at noko ikkje fungerer
Døme
- motoren hostar og går ujamt

Faste uttrykk

hoste opp
i overført tyding: skaffe til vegar;
få tak i
fotballklubben hosta opp fleire millionar;
ho klarte å hoste opp fleire gode forslag

hakke 2

hakka

verb

Opphav

av lågtysk hacken

Tyding og bruk

hogge eller pikke gong på gong (i eller på noko med skarp reiskap)
Døme
- hønene hakkar på kvarandre;
- hakke med kniven i ein planke;
- hakke hol på isen
dele i småbitar;
karve (3, 1)
Døme
- hakke persille;
- hakke sund noko;
- hakke opp noko
lyde ujamt eller støytvis
Døme
- motoren harka og hakka;
- dei stotra og hakka
i handarbeid: hekle (3 på ein spesiell måte

Faste uttrykk

hakke på nokon
stadig kritisere eller småskjenne på nokon
hakke tenner
skjelve (særleg av kulde) så tennene skranglar mot kvarandre

som eit treskjeverk

Tyding og bruk

ujamt og støyande;

Sjå: treskjeverk

Døme

symaskinen dura som eit treskjeverk

ujamn

adjektiv

Tyding og bruk

som ikkje er jamn (1);
humpete, skrukkete, ruglete
Døme
- ujamn overflate
ulikt fordelt;
ikkje likeleg
Døme
- strø grusen ujamt;
- ujamn fordeling av goda
skiftande i styrke;
ikkje regelfast;
rykkevis
Døme
- ujamn vind;
- ujamn fart
av ulik storleik, styrke eller liknande
Døme
- potetene er ujamne;
- ujamne konkurrentar;
- ujamn kamp
av skiftande (og delvis dårleg) kvalitet;
lunefull
Døme
- romanen er ujamn;
- ujamne prestasjonar;
- ujamt humør

i rykk og napp

Tyding og bruk

rykkevis, ujamt;

Sjå: napp, rykk

Resultater per side: