Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
15 treff

Nynorskordboka 15 oppslagsord

hov 1, hóv 1

substantiv hankjønn eller hokjønn

Opphav

norrønt hófr

Tyding og bruk

tjukk, fast kapsel av horn kring ytste tåleddet hos hovdyr
Døme
  • spikke hovane på ein hest;
  • nashorn har òg hovar;
  • hesten sparka henne med hoven

Faste uttrykk

Artikkelside

kork

substantiv hankjønn

Opphav

gjennom tysk og spansk; frå latin cortex ‘bork’

Tyding og bruk

  1. ytre del av bork på tre
  2. glatt, mjuk bork hos visse søreuropeiske eikeslag, bruk til å lage mellom anna kork (3), tavle (2) og golvbelegg;
    jamfør korkbelte og korktavle
  3. kapsel eller propp til å tette (flaske)opningar med
    Døme
    • setje i korken på flaska;
    • skru på att korken
  4. opphoping som sperrar eller hindrar jamn gjennomfart, særleg i trafikken;
    som etterledd i ord som trafikkork
    Døme
    • ulykka laga kork i trafikken;
    • det var full kork ved utgangsdøra

Faste uttrykk

  • lukte på korken
    smake alkohol
Artikkelside

kapsle

kapsla

verb

Tyding og bruk

ha på kapsel (2)
Døme
  • kapsle flasker

Faste uttrykk

  • kapsle inn
    omgje eller dekkje med noko;
    jamfør innkapsla
    • avfallsdammen måtte kapslast inn;
    • bakteriane har kapsla seg inn
Artikkelside

frukt

substantiv hokjønn

Opphav

seint norrønt fruktr, gjennom lågtysk; frå latin fructus av frui ‘nyte’

Tyding og bruk

  1. etande, saftig og kjætrik del av plante, til dømes eple, appelsin og mango
    Døme
    • dyrke frukt og grønsaker;
    • lage ein søt dessert med frukt
  2. fruktemne (1) (hos dekkfrøingar) omlaga etter frøinga;
    i botanikk: del av plante som ber eitt eller fleire frø, og som omfattar bær (1, 1), steinfrukt, nøtt (1) og kapsel (5)
    Døme
    • setje frukt
  3. i overført tyding: utbyte, godt resultat, vinning;
    Døme
    • hauste fruktene av arbeidet;
    • tilstanden er ei frukt av dårleg planlegging;
    • samarbeidet bar frukter

Faste uttrykk

  • falsk frukt
    fruktliknande plantedel (til dømes jordbær)
  • forboden frukt
    det ein ikkje har lov til, men som er mest lokkande
    • forboden frukt smaker best
Artikkelside

skulpe

substantiv hokjønn

Opphav

samanheng med skalp

Tyding og bruk

Artikkelside

kaffikapsel

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

kapsel som inneheld kaffi (1), brukt til å lage kaffi (2) i ein kaffimaskin
Artikkelside

leddkapsel, ledkapsel

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

lag av bindevev kring rørlege ledd;
jamfør kapsel (7)
Artikkelside

medaljong

substantiv hankjønn

Opphav

gjennom fransk; frå italiensk , opphavleg ‘stor medalje’

Tyding og bruk

  1. rund eller oval kapsel med eit miniatyrportrett eller anna minne i ei halskjede
  2. relieff eller liknande i rund eller oval ramme på møbel, vegg eller liknande
  3. lite, rundt, steikt kjøtstykke
    Døme
    • ein medaljong av kalv
Artikkelside

baldakin

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt baldikin ‘silketøy frå Bagdad’; av namnet Baldak, nytta i mellomalderen på byen Bagdad

Tyding og bruk

  1. (utsmykka) tak (1, 1) over trone, altar, seng, inngang eller liknande
    Døme
    • himmelseng med baldakin
  2. koppeforma kapsel av plast eller metall som dekkjer opphenget til ei taklampe
    Døme
    • lampe med tulipanforma baldakin i messing
Artikkelside

frøkapsel

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

kapsel kring frø i (kapsel)frukt
Artikkelside