Avansert søk

23 treff

Bokmålsordboka 12 oppslagsord

massiv 1

substantiv intetkjønn

Opphav

av massiv (2

Betydning og bruk

større sammenhengende fjellmasse av eruptive bergarter

massiv 2

adjektiv

Opphav

av fransk massif; jamfør masse

Betydning og bruk

  1. av det samme stoffet tvers igjennom;
    Eksempel
    • armringer av massivt gull;
    • en massiv dør
  2. Eksempel
    • en massiv skikkelse;
    • et massivt angrep;
    • partiet fikk massiv oppslutning ved valget;
    • kronikken ble møtt med massiv kritikk

kule 1

substantiv hankjønn eller hunkjønn

Opphav

av tysk Kugel

Betydning og bruk

  1. geometrisk legeme der hvert punkt på overflaten har samme avstand fra midtpunktet i legemet
  2. stor eller liten, hul eller massiv gjenstand som ligner en kule (1, 1)
  3. Eksempel
    • kulene pep rundt ørene
  4. Eksempel
    • bli norsk mester i kule

Faste uttrykk

  • gå/komme som en kule
    bevege seg i stor fart
    • hun kom som en kule på oppløpet;
    • den nye bilen går som en kule
  • sitte som en kule
    fungere perfekt
    • vitsen satt som en kule

kompakt

adjektiv

Opphav

fra latin , av compingere ‘sammenføye’

Betydning og bruk

  1. Eksempel
    • kompakt snø
  2. om framstilling: sammentrengt, tung (4)
    Eksempel
    • boka gir en kompakt framstilling av hendelsene
  3. uten overflødig plass;
    forminsket
    Eksempel
    • en kompakt bil

kulturimperialisme

substantiv hankjønn

Betydning og bruk

massiv påvirkning eller dominans fra et lands kultur eller en gruppe på andre lands kultur
Eksempel
  • den amerikanske kulturimperialismen i filmen

gummikølle

substantiv hankjønn eller hunkjønn

Betydning og bruk

kølle (1) av massiv gummi med innvendig forsterkning av jern

gummikule

substantiv hankjønn eller hunkjønn

Betydning og bruk

kuleformet prosjektil av massiv gummi eller materiale dekket av gummi

fjellmassiv

substantiv intetkjønn

Betydning og bruk

tung

adjektiv

Opphav

norrønt þungr

Betydning og bruk

  1. med høy vekt, preget av høy vekt
    Eksempel
    • være tung som bly;
    • bære tungt;
    • det fullastede fartøyet lå tungt i sjøen;
    • tungt artilleri, skytsgrovkalibret;
    • tunge metallertungmetaller
  2. Eksempel
    • tung sjø;
    • tungt bevæpnet;
    • tunge oljertykke, seige;
    • tung stavelse, taktdelmed sterkt trykk;
    • en tung søvndyp
  3. tyngende, trykkende
    Eksempel
    • et tungt og knugende landskap;
    • tung luft;
    • tungt ansvar;
    • ansvaret hviler tungt på de foresatte;
    • kritikken falt henne tungt for brystet
  4. Eksempel
    • gutten har tungt for det;
    • du er visst litt tung i oppfattelsen;
    • tung kost;
    • tungt fordøyelig;
    • tungt arbeid;
    • tunge tak;
    • båten er tung å ro;
    • tungt språklite muntlig
  5. Eksempel
    • et tungt blikk;
    • en tung skjebne;
    • ta det ikke så tungt!

Faste uttrykk

  • med tungt hjerte
    motvillig
  • tung i hodet
    trett, dorsk
  • tunge narkotika
    harde narkotiske stoffer
  • tunge skyer
    skyer som inneholder mye fuktighet
  • tungt stoff
    vanskelig tilgjengelig (lesestoff)

sou

substantiv hankjønn

Uttale

su

Opphav

fransk; av latin solidus ‘massiv’

Betydning og bruk

  1. fransk mynt = fem centime
  2. ørliten verdi
    Eksempel
    • ikke være verdt en sou

Nynorskordboka 11 oppslagsord

massiv 1

substantiv inkjekjønn

Opphav

av massiv (2

Tyding og bruk

større samanhengande fjellmasse av eruptive bergarter

massiv 2

adjektiv

Opphav

frå fransk massif; jamfør masse

Tyding og bruk

  1. av same stoffet tvers igjennom;
    Døme
    • armringar av massivt gull;
    • ei massiv dør
  2. Døme
    • eit massivt åtak;
    • framlegget fekk massiv oppslutning;
    • vi møtte massiv motstand;
    • dei vart utsette for massiv påverknad

kompakt

adjektiv

Opphav

frå latin , av compingere ‘samanføye’

Tyding og bruk

  1. Døme
    • kompakt snø
  2. om framstilling: samantrengd, tung (6)
    Døme
    • boka gjev ei kompakt framstilling av hendingane
  3. utan overflødig plass;
    forminska
    Døme
    • ein kompakt bil

kule 1

substantiv hokjønn

Opphav

av tysk Kugel

Tyding og bruk

  1. geometrisk lekam der kvart punkt på overflata har same avstanden frå midtpunktet i lekamen
  2. stor eller liten, hol eller massiv lekam som liknar ei kule (1, 1)
  3. Døme
    • kulene peip rundt øyra;
    • bli råka av ei kule
  4. Døme
    • bli norsk meister i kule

Faste uttrykk

  • gå/kome som ei kule
    røre seg i stor fart
    • ho kom som ei kule på oppløpet;
    • den nye bilen går som ei kule
  • sitje som ei kule
    fungere perfekt
    • sluttpoenget sat som ei kule

kulturimperialisme

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

massiv påverknad eller dominans frå kulturen til eit land eller ei gruppe på kulturen i andre land eller grupper
Døme
  • misjonen og den europeiske kulturimperialismen

gummikølle

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

kølle av massiv gummi med innvendig forsterking av jern

gummikule

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

kuleforma prosjektil av massiv gummi eller materiale dekt av gummi

tung

adjektiv

Opphav

norrønt þungr

Tyding og bruk

  1. som har (etter måten) høg vekt; motsett lett (1)
    Døme
    • baktung;
    • framtung;
    • vere tung som bly;
    • ei tung bør;
    • pakken er for tung å bere;
    • stein er tyngre enn vatn;
    • eg er (den) tyngst(e) av oss;
    • kor tung er du?
    • tunge metall;
    • tungt artilleri, skyts;
    • eit tungt lyft;
    • bere tungt;
    • vere tungt lasta;
    • båten ligg tungt i sjøen;
    • gå med tunge steg
  2. Døme
    • tunge fjell heng over garden;
    • tunge skyer;
    • tunge oljartjukke, seige;
    • tung staving, taktdelmed sterkt trykk;
    • tung svevn, russterk, fast;
    • sove tungt
  3. tyngjande, trykkande
    Døme
    • tung luft;
    • tungt vêr;
    • tunge skattar;
    • tungt ansvar;
    • ansvaret kviler tungt på han;
    • nederlaget fell dei tungt for brystet;
    • kjenne seg så tung for brystetkjenne eit trykk, vere tungpusta
  4. Døme
    • vere tung i kroppen, i hovudet
  5. treg (til å fungere), sein, hard, vanskeleg
    Døme
    • rifla er tung på avtrekkjaren;
    • båten er tung å ro;
    • maskinen, arbeidet går tungt;
    • puste tungt;
    • tungt føre;
    • banen er tung etter regnet;
    • tungt språk, tung stilomstendeleg, innfløkt, lite ledug og munnleg;
    • tung musikksein og vanskeleg;
    • tung kost, mattungmeltande;
    • tungt fordøyeleg mat, stoff;
    • ha tungt for å lære, skjøne;
    • vere tung i oppfatninga;
    • vere tung å få til å gjere noko;
    • han er så tung å be
  6. Døme
    • tungt arbeid;
    • tunge tak;
    • ein tung bakke;
    • slite tungt;
    • det er tungt å vedgå feil;
    • tung lagnad, saknad, sorg;
    • fem tunge krigsår
  7. Døme
    • hugtung;
    • sorgtung;
    • han er tung å vere saman med;
    • tung til sinns, til motes, i hugen;
    • eit tungt lynne;
    • gjere noko med tungt hjarte;
    • gå med tunge tankar;
    • ha tunge stunder;
    • ikkje ta det så tungt!
    • sjå tungt på ein;
    • ei tung tidend

Faste uttrykk

  • ha tungt for det
    vere sein til å lære el. arbeide
  • sitje tungt i det
    ha det stridt (økonomisk)
  • tung i sessen
    treg, sein
  • tung sjø
    (sjø med) store, kraftige bølgjer
  • tungt narkotikum
    sterkt rusmiddel
  • tungt stoff
    innhald, stoff som er vanskelegå forstå

solid

adjektiv

Opphav

gjennom fransk; frå latin solidus ‘fast, tett’

Tyding og bruk

    • ein solid planke
    • ein solid gubbe
    • ein solid sko
    • eit solid måltid
    • ein solid fagmann
  1. grundig, vel underbygd
    • eit solid vitskapleg arbeid;
    • solide kunnskapar
  2. med trygg, god økonomi
    • eit solid firma

fjellmassiv

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk