Avansert søk

Vanleg søk

Nynorskordboka 151 oppslagsord

veivaksling

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

roterande aksling i motor med veiv(er) som overfører rørsla til drivhjul, mellomaksel eller liknande;

veivaksel

Artikkelside

veivaksel

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

roterande aksling i motor med veiv(er) som overfører rørsla til drivhjul, mellomaksel eller liknande;

veivaksling

Artikkelside

undermåls

adjektiv

Tyding og bruk

som er mindre enn minstemålet
Døme
- undermåls fisk
som ikkje er særleg god;
dårleg, elendig
Døme
- undermåls litteratur;
- undermåls undervisning;
- ein undermåls motor
ikkje smart;
dum, tåpeleg
Døme
- eit undermåls svar;
- han såg på meg som om eg var undermåls

Artikkelside

kraftig

adjektiv

Tyding og bruk

full av kraft;
sterk (1)
Døme
- ein kraftig kar;
- ein kraftig motor
med stor styrke;
hard
Døme
- eit kraftig slag i hovudet;
- jordskjelvet vart etterfølgt av eit enda kraftigare skjelv;
- den kraftigaste stormen i manns minne
verknadsfull
Døme
- setje ein kraftig stoppar for noko
styrkjande;
næringsrik
Døme
- god og kraftig mat
brukt som adverb: ofseleg, høglydt;
mykje (1
Døme
- protestere kraftig;
- prisane går kraftig opp

Artikkelside

sterk

adjektiv

Opphav

norrønt sterkr

Tyding og bruk

som har stor kraft;
kraftig (1)
Døme
- vere sterk i kroppen;
- ein sterk mann;
- bilen har sterk motor;
- høgrearmen er mykje sterkare enn venstrearmen;
- den svarte hesten er sterkast
som toler mykje, varer lenge;
solid, varig
Døme
- ein sterk kjetting;
- sterke sko
mektig (1)
Døme
- ein sterk stat;
- opposisjonen er sterk
fast (3)
Døme
- vere sterk i trua;
- ha ein sterk vilje
med stor innverknad;
handlekraftig
Døme
- han vil vere den sterke mannen i regjeringa
drastisk, krass
Døme
- bruke sterke ord;
- bruke sterke middel
heftig (1), overhendig (1)
Døme
- vere i sterk sinnsrørsle;
- filmen hadde mange sterke scener
intens, kraftig
Døme
- sterk lyd;
- sterk varme;
- sterk storm
- brukt som adverb:
  føle sterkt for noko;
  det regna sterkt;
  ha sterkt blå auge;
  prisane er sterkt nedsette
flink, god
Døme
- vere sterk i rekning;
- eit felt med mange sterke løparar;
- gå eit sterkt løp
med kraftig lukt, smak eller verknad
Døme
- sterk kaffi;
- sterkt brennevin
i grammatikk: utan ending i grunnform eller bøying;
til skilnad frå svak (9)

Faste uttrykk

sterk bøying
om verb i germanske språk: bøying utan tillagd ending i preteritum, ofte med vokalendring i rotstavinga;
jamfør linn bøying og svak bøying
verb som ‘grine’ og ‘bite’ har sterk bøying
sterk side
god eigenskap
viljen til å hjelpe dei som er i naud, er ei sterk side ved folk;
kommunikasjon er ikkje den sterkaste sida deira
sterke saker
1. alkohol eller andre rusmiddel
2. noko som vekkjer oppsikt eller er sjokkerande
  vald og brotsverk er ofte sterke saker
sterke verb
i germanske språk: verb som dannar preteritum utan bøyingsending, ofte med vokalendring i rotstavinga;
til skilnad frå linne verb
'grine' og 'bite' er døme på sterke verb

Artikkelside

turbomotor

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

motor med turbolading

Døme

ein 2,5 liters turbomotor med 225 hestekrefter

Artikkelside

uro

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

fråvære av ro (2, 1);
rørsle (1), fart (2)
Døme
- vere i uro;
- med vinden kjem uro på havet
skipling av ro og stille;
forstyrring, bråk (2, 1), leven (1)
Døme
- det er uro i klassa;
- høyre uroa frå gata
kjensle av misnøye eller angst;
otte (2, 1), ank (2), nervøsitet
Døme
- ha uro i sjela;
- kjenne ei stor uro over framtida;
- hendinga vekte ei uro i henne;
- tanken fylte han med uro
(politisk) spent situasjon eller tilhøve;
gjæring (2), røre (1, 3), opprør (1), konflikt (1)
Døme
- politisk uro;
- uroa i massane auka;
- landet er prega av sosial uro
murring i kropp eller lemer;
mild verk
Døme
- ha ei uro i nakken
balansehjul i urverk
opphengd leike eller pynt med delar som blir haldne i rørsle (og lagar lyd) av luftdrag eller innebygd motor

Artikkelside

vasskjølt

adjektiv

Tyding og bruk

avkjølt ved hjelp av vatn;

vassavkjølt;

til skilnad frå luftkjølt

Døme

ein vasskjølt motor

Artikkelside

vassavkjølt

adjektiv

Tyding og bruk

avkjølt ved hjelp av vatn;

vasskjølt;

til skilnad frå luftavkjølt

Døme

ein vassavkjølt motor

Artikkelside

køyre

køyra

verb

Opphav

norrønt keyra

Tyding og bruk

styre køyretøy, maskin eller liknande
Døme
- køyre bil;
- dei skal lære å køyre gravemaskin;
- køyre hest;
- bonden køyrer traktoren inn på låven;
- ho køyrde bussen inn framfor hotellet
frakte eller skysse med eit køyretøy
Døme
- køyre stein i trillebåra;
- eg kan køyre deg heim etterpå
om køyretøy: vere i fart;
gå (1, 5), trafikkere (1)
Døme
- bussen køyrer kvar dag
reise eller fare med eit køyretøy
Døme
- køyre forbi;
- køyre heim;
- køyre landevegen;
- bilen køyrer i 80 km/t;
- dei køyrde ti mil
halde i gang;
drive (3, 4)
Døme
- fabrikken køyrde tre skift;
- køyre på for fullt
setje i gang;
gjennomføre
Døme
- kinoen køyrer filmen fleire gonger;
- operativsystemet gjer det mogleg å køyre program på maskinen;
- dei køyrer framføringa fire kveldar i veka
renne (4, 2), ake (2)
Døme
- dei køyrer slalåm;
- køyre på rattkjelke
støyte (1), stikke (2, 1)
Døme
- køyre kniven i noko;
- køyre noko fast
skubbe (1), kaste (2, 1)
Døme
- køyre nokon på dør

Faste uttrykk

kome ut å køyre
råke ut i vanskar
køyre hardt
1. presse ein motor opp i høg yting
2. drive nokon hardt;
  oppsede
køyre i seg
sluke mat eller drikke
køyre inn
1. ta i bruk noko nytt og få det til å fungere;
  jamfør innkøyring (3)
  køyre inn det nye systemet
2. ta att eit forsprang;
  nå att
  ho køyrde inn ein annan skiløpar i utforkøyringa;
  dei håper å køyre inn forseinkinga
køyre noko i grøfta
øydeleggje noko;
vanstyre
dei køyrde verksemda i grøfta
køyre opp
1. setje veg i stand slik at ein kan køyre på han;
  brøyte
  han køyrer opp skiløyper kvar vinter
2. ta sertifikat
køyre over
ta luven frå;
valse over/ned
køyre seg fast
bli ståande, ikkje kome lenger;
kome opp i store vanskar

Artikkelside

Resultat per side: