Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
321 treff

Nynorskordboka 321 oppslagsord

vekstjord

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

jord frå det øvre, moldrike laget på dyrka mark;
Artikkelside

dyrke 2

dyrka

verb

Opphav

norrønt dýrka; av dyr (2

Tyding og bruk

  1. arbeide med jord for å få avling
    Døme
    • dyrke jorda;
    • dyrke opp nytt land
    • brukt som adjektiv
      • garden er på 100 mål dyrka mark
  2. drive fram grøde;
    Døme
    • dyrke korn;
    • dei dyrkar poteter på garden
  3. tilbe som heilag;
    Døme
    • dyrke avgudar
  4. Døme
    • vi dyrkar idrettsheltar
  5. Døme
    • dyrke ein hobby;
    • vere flink til å dyrke venskapen
Artikkelside

tå 2

substantiv hokjønn

Opphav

norrønt þá; samanheng med tø (2

Tyding og bruk

berr mark;
telefri jord
Artikkelside

tørke 2, turke 2

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt þurka f; av tørke (3

Tyding og bruk

  1. langvarig tørt vêr;
    uttørking av jord, vokstrar og liknande
    Døme
    • ein sommar med mykje tørke;
    • tørken har gjort skade på avlingane
  2. i overført tyding: mangel på idear, ressursar eller liknande
    Døme
    • det er tørke i ordrebøkene
Artikkelside

fast

adjektiv

Opphav

norrønt fastr

Tyding og bruk

  1. som ikkje kan flyttast
    Døme
    • fast innbu
    • brukt som adverb
      • sitje fast i fella;
      • binde noko fast;
      • gå seg fast i fjellet;
      • halde seg fast i karmen
  2. som held forma;
    hard, kompakt
    Døme
    • fast grunn;
    • grauten vart for fast;
    • trene for å få fastare musklar
  3. Døme
    • fast grep;
    • med fast hand;
    • fast overtyding
    • brukt som adverb
      • tru fullt og fast på noko;
      • vere fast bestemt på noko
  4. Døme
    • ha faste vanar;
    • ete til faste tider;
    • faste utgifter;
    • gå i fast rute;
    • ha fast følgje;
    • fast kunde;
    • fast takst;
    • eit fast haldepunkt;
    • ha fast plass på laget
    • brukt som adverb
      • vere fast tilsett;
      • dette står fast

Faste uttrykk

  • fast eigedom
    jord, hus og liknande;
    til skilnad frå lausøyre
    • overta ein fast eigedom
  • fast føde
    mat ein må tyggje
    • ete grønsaker, kjøt eller anna fast føde
  • fast i fisken
    1. spenstig, stø
      • bilen er stramt sett opp og fast i fisken
    2. som ikkje gjev etter for press
      • han må vere tydeleg på kva han vil, vere fast i fisken
  • fast ordstilling
    plassering av ledd i ei setning etter reglar i språket
    • moderne norsk har relativt fast ordstilling til skilnad frå kasusspråk
  • fast uttrykk
    ord som ofte opptrer saman;
    frase (2, 1), idiom (1)
    • ‘å hoppe etter Wirkola’ er vorte eit fast uttrykk
  • halde fast ved
    vere tru mot
  • i fast form
    ikkje flytande eller i gassform
    • sjokolade i fast form
  • laust og fast
    likt og ulikt
    • snakke om laust og fast
  • slå fast
    konstatere
    • politiet slår fast at skadane er omfattande
Artikkelside

årvand

adjektiv

Opphav

av år (3 og vand (2

Tyding og bruk

om jord og veksestad: som gjev ujamn, usikker avling frå år til år;
motsett årsikker
Døme
  • ein årvand åker
Artikkelside

tåen

adjektiv

Opphav

samanheng med tå (2

Tyding og bruk

om mark: snøfri, berr;
ufrosen, tint, telefri
Døme
  • tåen jord;
  • no er det tåe
Artikkelside

skogbruk

substantiv inkjekjønn

Opphav

jamfør bruk (2

Tyding og bruk

drift og utnytting av skog som næringsveg
Døme
  • drive jord- og skogbruk
Artikkelside

vasstrekt

adjektiv

Tyding og bruk

fylt av vatn heilt gjennom;
Døme
  • vasstrekt jord
Artikkelside

vassmetta

adjektiv

Tyding og bruk

som har teke opp eller soge opp så mykje vatn som mogleg
Døme
  • vassmetta jord
Artikkelside