Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
23 treff

Bokmålsordboka 11 oppslagsord

redde stumpene

Betydning og bruk

redde siste rest;
Se: stump
Eksempel
  • ledelsen i firmaet forsøkte å redde stumpene forrige kvartal
Artikkelside

stump 1

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt stumpr, fra lavtysk; jamfør stomp

Betydning og bruk

  1. stykke av noe;
    bit, stubb
    Eksempel
    • en kort stump av veien
  2. undre mersseil
  3. Eksempel
    • få ris på stumpen

Faste uttrykk

  • gå på stumpene
    røyne hardt på
  • i stumper og stykker
    i veldig små biter;
    i fillebiter
    • rive i stumper og stykker;
    • berget ble sprengt i stumper og stykker
  • redde stumpene
    redde siste rest
    • ledelsen i firmaet forsøkte å redde stumpene forrige kvartal
Artikkelside

fjerde

adjektiv

Opphav

norrønt fjórði

Betydning og bruk

som er nummer fire (1, 1) i en rekkefølge;
ordenstall til fire (4.)
Eksempel
  • i fjerde kvartal;
  • for fjerde gang;
  • hvert fjerde år;
  • den fjerde mai

Faste uttrykk

Artikkelside

tertial 1

substantiv intetkjønn

Uttale

tærtsiaˊl

Opphav

fra latin ‘den tredje’; jamfør ters (1

Betydning og bruk

en tredel av året;
en periode på fire måneder;
jamfør kvartal
Artikkelside

delrapport

substantiv hankjønn

Betydning og bruk

rapport fra deler av et prosjekt, et utvalg, en periode eller lignende, eller som inngår i en større, overordnet rapport
Eksempel
  • de leverte en delrapport fra første kvartal;
  • de tre hovedsatsingene ble drøftet i hver sin delrapport
Artikkelside

kvartalsresultat

substantiv intetkjønn

Betydning og bruk

Artikkelside

kvartalsvis

adjektiv

Betydning og bruk

som skjer hvert kvartal (1)
Eksempel
  • kvartalsvise innbetalinger
  • brukt som adverb
    • betale avisen kvartalsvis
Artikkelside

kvartal

substantiv intetkjønn

Opphav

av middelalderlatin quartale (anni) ‘firedel (av et år)'; jamfør kvart (1

Betydning og bruk

  1. et firedels år;
    periode på tre måneder
    Eksempel
    • betale strømregningen hvert kvartal
  2. husgruppe som begrenses av fire gater
    Eksempel
    • gå rundt kvartalet;
    • parken ligger bare et par kvartaler unna
Artikkelside

hjørnegård

substantiv hankjønn

Betydning og bruk

bygård på hjørnet av et kvartal
Artikkelside

arbeidsløshet

substantiv hankjønn eller hunkjønn

Betydning og bruk

det å være arbeidsløs;
Eksempel
  • arbeidsløsheten har økt med 2 % i siste kvartal;
  • det er stor arbeidsløshet
Artikkelside

Nynorskordboka 12 oppslagsord

redde stumpane

Tyding og bruk

redde det vesle som enno kan reddast;
Sjå: stump
Døme
  • leiinga i firmaet forsøkte å redde stumpane førre kvartal
Artikkelside

stump 1

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt stumpr, frå lågtysk; jamfør stomp

Tyding og bruk

  1. stykke av noko;
    Døme
    • ein kort stump av vegen
  2. undre merssegl
  3. Døme
    • få ris på stumpen
  4. (sur)brød;
    Døme
    • ete stump med sirup på

Faste uttrykk

  • gå på stumpane
    røyne hardt på
  • i stumpar og stykke
    i veldig små bitar;
    i fillebitar
    • rive arka i stumpar og stykke
  • redde stumpane
    redde det vesle som enno kan reddast
    • leiinga i firmaet forsøkte å redde stumpane førre kvartal
Artikkelside

kvadratur

substantiv hankjønn

Opphav

frå latin

Tyding og bruk

  1. byområde med rette gater og kvadratiske kvartal (2)
    Døme
    • kvadraturen i Kristiansand
  2. i geometri: det å lage om ei flate til eit kvadrat med same flateinnhald
  3. i geometri: det å rekne ut arealet av ei flate
  4. i matematikk: det å høgje i andre potens (2)

Faste uttrykk

  • sirkelens kvadratur
    1. uløyseleg matematisk problem som går ut på å konstruere eit kvadrat med same flateinnhald som ein gjeven sirkel ved å bruke passar og linjal
    2. umogleg oppgåve
Artikkelside

blokk

substantiv hankjønn eller hokjønn

Opphav

frå lågtysk, tyding 3 og 4 frå engelsk; tyding 8 frå fransk

Tyding og bruk

  1. større (ofte firkanta) stykke eller ting av solid materiale, særleg stein eller betong
    Døme
    • granitt bryt dei i blokker
  2. stabbe (1, 1) som før vart brukt til halshogging
  3. bygning i fleire etasjar og med mange bustader
    Døme
    • ei frittliggjande blokk;
    • eit kvartal med fleire blokker;
    • bu i blokk
  4. utmålt område for boring etter olje og gass
    Døme
    • regjeringa deler ut blokker i Nordsjøen
  5. heisemekanisme samansett av eit blokkhus (2) med ei eller fleire runde skiver (trinser med spor for tau eller liknande) i og festekrok eller festering
  6. reiskap, form til å vide ut sko, hattar og liknande med
  7. ihophefta ark som lett kan rivast av eitt for eitt
    Døme
    • journalisten hadde blokka si full frå intervjuet
  8. samband mellom grupper, parti eller statar
    Døme
    • den borgarlege blokka
  9. einsarta eller samanhøyrande eining
    Døme
    • reklameinnslaga skal sendast i blokker

Faste uttrykk

  • ha på blokka
    sjå som mogleg
    • ha fleire namn på blokka
  • leggje hovudet på blokka
    handle eller opptre på ein slik måte at ein er lett å gjere åtak på og kritisere
Artikkelside

tertial 1

substantiv inkjekjønn

Uttale

tærtsiaˊl

Opphav

frå latin ‘den tredje’; jamfør ters (1

Tyding og bruk

ein tredel av året;
ein periode på fire månader;
jamfør kvartal
Artikkelside

lamellblokk

substantiv hankjønn eller hokjønn

Opphav

av lamell

Tyding og bruk

ei av fleire frittliggjande bustadblokker som ligg i parallelle rekkjer og ikkje i kvartal
Artikkelside

hjørnegard, hyrnegard

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

bygard på hjørnet av eit kvartal
Artikkelside

kvartalsvis

adjektiv

Tyding og bruk

som skjer kvart kvartal (1)
Døme
  • kvartalsvise oppgjer
  • brukt som adverb
    • bladet blir gjeve ut kvartalsvis
Artikkelside

børsoppgang

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

auke i aksjekursane på børsen
Døme
  • ekspertane spår børsoppgang neste kvartal
Artikkelside

kvartal

substantiv inkjekjønn

Opphav

av mellomalderlatin quartale (anni) ‘fjerdepart (av eit år)'; jamfør kvart (1

Tyding og bruk

  1. ein firedel av eit år;
    periode på tre månader
    Døme
    • tinge avisa for eitt kvartal
  2. husgruppe med fasade mot fire gater
    Døme
    • gå rundt kvartalet;
    • sykle dei fire kvartala til jobben
Artikkelside