Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
124 результатів

Словник букмола 61 oppslagsord

greie 3

дієслово

Походження

norrønt greiða; av grei og beslektet med re (2

Значення та вживання

  1. få i orden;
    Приклад
    • greie garn;
    • greie med noe
  2. være i stand til;
    klare, mestre, orke
    Приклад
    • jeg greier det ikke;
    • jeg greier ikke mer mat;
    • greie eksamen;
    • spissen greide ikke å få ballen i mål
  3. gjøre opp;
    betale
    Приклад
    • greie avdragene sine
  4. Приклад
    • greie på hesten

Фіксовані вирази

  • greie opp i
    ordne opp i;
    takle, løse
    • de må selv greie opp i konfliktene
  • greie seg
    1. være nok
      • takk, det greier seg;
      • vi sender blomster og konfekt, det får greie seg
    2. klare seg
      • greie seg godt;
      • de greier seg selv;
      • hun ville greid seg uten deg;
      • legen har håp om at han vil greie seg
  • greie ut
    gjøre sak eller emne forståelig;
    utrede (1)
    • greie ut en sak
  • greie ut om
    legge ut om;
    forklare
    • greie ut om kostnadene
Сторінка статті

stille 5

дієслово

Походження

norrønt stilla, påvirket av tysk

Значення та вживання

  1. legge, plassere eller sette noe på et visst sted eller en viss måte;
    Приклад
    • de stiller opp stigen langs veggen;
    • de stilte ut varene sine
  2. gå inn på eller ta en viss plass;
    sette i en viss situasjon
    Приклад
    • hun hadde stilt seg i veien for dem;
    • han stilte dem overfor et valg;
    • jeg stiller som kandidat ved valget;
    • ledelsen stilte representantene fritt ved avstemningen
    • brukt som adjektiv:
      • hun er godt stilt
  3. innta det eller det standpunkt
    Приклад
    • jeg stiller meg skeptisk til forslaget
  4. legge fram
    Приклад
    • stille et spørsmål;
    • stille betingelser;
    • legen har stilt en diagnose
  5. skaffe til veie
    Приклад
    • vi stiller mannskap og utstyr;
    • de stiller lokale til disposisjon;
    • dere må stille sikkerhet;
    • partiet klarer ikke å stille liste
  6. møte opp;
    innfinne seg
    Приклад
    • stille til start
  7. arte seg;
    ligge an
    Приклад
    • da stiller saken seg annerledes
  8. sette på et visst punkt;
    Приклад
    • stille klokka;
    • stille forgasseren
  9. stemme instrument
    Приклад
    • stille fela

Фіксовані вирази

  • ha noe å stille opp med
    ha noe å bruke som motvekt, hinder eller motargument;
    ha noe å hjelpe seg med;
    ha noe å by på eller fare med
    • jeg har ikke noe å stille opp med mot henne;
    • de har lite å stille opp med mot motstanderen
  • stille klokka etter noe/noen
    vite hvilket klokkeslett det er ut fra noe som skjer regelmessig eller på et fast tidspunkt
    • jeg kan stille klokka etter toget;
    • vi kan stille klokka etter når han står opp
Сторінка статті

innleggelse

іменник чоловічий

innlegging

іменник чоловічий або жіночий

Значення та вживання

  1. det å bli innlagt på sykehus
    Приклад
    • legen beordret innleggelse av pasienten;
    • sykehuset har hatt flere innleggelser i år enn i fjor
  2. det å installere, registrere eller plassere noe inn i noe
    Приклад
    • innleggelse av brystimplantat;
    • i neste uke skal vi få ordnet innleggelse av vann og strøm på gården
Сторінка статті

vikle

дієслово

Походження

fra tysk

Значення та вживання

  1. surre en tråd eller et tøystykke rundt noe (eller av noe);
    Приклад
    • vikle et lommetørkle rundt dørhåndtaket;
    • vikle tråden på snella;
    • vikle tauet rundt et tre;
    • ha et skjerf viklet rundt hodet;
    • han vikler et håndkle rundt kroppen;
    • legen vikler forsiktig av bandasjen
  2. feste ved at noe blir filtret eller flettet sammen
    Приклад
    • trådene viklet seg sammen;
    • han vikler fingrene inn i håret sitt;
    • vikle beina rundt en stolpe;
    • vikle hendene inn i hverandre
  3. pakke inn eller ut noe
    Приклад
    • vikle noen inn i et teppe

Фіксовані вирази

  • vikle seg inn i
    1. sette seg fast i
      • fisken viklet seg inn i garnet
    2. havne i en situasjon det er vanskelig å komme seg ut av
      • vikle seg inn i problemer;
      • de viklet seg inn i lange diskusjoner om merkelige temaer
  • vikle seg ut av
    1. komme seg ut av noe en sitter fast i
      • vikle seg ut av noens grep
    2. komme seg ut av en knipe
      • det blir vanskelig å vikle seg ut av dette problemet
  • vikle ut
    ta en gjenstand eller lignende ut av noe som omgir den, eller som den er sammenfiltret med
    • jeg prøver å vikle sjokoladen ut av papiret;
    • hun vikler et lite smykke ut av et klede
Сторінка статті

hardhendt

прикметник

Походження

jamfør -hendt

Значення та вживання

  1. som er for hard på hånden;
    Приклад
    • legen var temmelig hardhendt
  2. om framgangsmåte: streng, hard
    Приклад
    • en hardhendt nedskjæring av bevilgningene
    • brukt som adverb
      • bli hardhendt behandlet
Сторінка статті

lege 1

іменник чоловічий

Походження

fra dansk; jamfør norrønt læknir, læknari, av lækna ‘helbrede’

Значення та вживання

  1. person med medisinsk embetseksamen som har fått offentlig løyve til å behandle sykdommer
    Приклад
    • oppsøke lege;
    • sende bud etter legen;
    • en allmennpraktiserende lege
  2. brukt som etterledd i sammensetninger: person med lignende utdanning og arbeid som en lege (1, 1)

Фіксовані вирази

  • lege i spesialisering
    lege (1, 1) som er under opplæring for å bli spesialist (1) i ett gitt felt;
    forkorting LIS
    • en lege i spesialisering er ferdig utdannet lege, men har ikke fullført spesialiseringen sin;
    • han er lege i spesialisering i kirurgi
Сторінка статті

time 1

іменник чоловічий

Походження

norrønt tími ‘tid, gang’

Значення та вживання

  1. tidsavsnitt på 60 minutter
    Приклад
    • vente i flere timer;
    • timene gikk;
    • han reiser om noen timer;
    • tjene 165 kr i timen;
    • en drøy time;
    • ligge våken i time etter time
  2. brukt i genitiv for å angi varighet:
    Приклад
    • det er tre timers kjøring til hytta;
    • foredraget varer en times tid;
    • få seg noen timers søvn
  3. undervisningsøkt, oftest på 40 eller 45 minutter
    Приклад
    • bråke i timen;
    • komme for sent til timen
  4. ubestemt tidsrom;
    Приклад
    • jeg trodde min siste time var kommet;
    • hans lykkeligste time;
    • oppgjørets time nærmet seg
  5. avtale (1, 2) der en mottar en tjeneste eller behandling
    Приклад
    • bestille time hos frisøren;
    • jeg har time hos legen kl. to

Фіксовані вирази

  • de små timer
    timene etter midnatt
  • i ellevte time
    i siste øyeblikk;
    i siste liten
    • angrepet ble avverget i ellevte time
  • i tolvte time
    i siste øyeblikk
  • på timen
    øyeblikkelig
  • sove i timen
    gå glipp av eller overse noe sentralt
    • lovforslaget viser at regjeringa har sovet i timen
  • time for time
    1. mens tiden går
      • vannet stiger time for time
    2. med hyppige oppdateringer
      • vi følger situasjonen time for time
  • time ut og time inn
    i mange timer
    • sitte time ut og time inn med et puslespill
Сторінка статті

Parkinsons sykdom, Parkinsons sjukdom

іменник чоловічий

Походження

etter navnet til den engelske legen James Parkinson, 1755–1824

Значення та вживання

sykdom som skyldes endringer i hjernen, og som ytrer seg blant annet ved skjelving og muskelstivhet
Сторінка статті

telefonere

дієслово

Походження

jamfør telefon

Значення та вживання

  1. foreta en telefonoppringing;
    Приклад
    • telefonere til legen;
    • hun telefonerte etter drosje
  2. snakke i telefonen
    Приклад
    • hun telefonerte med ambassadøren
Сторінка статті

rykke ut

Значення та вживання

Se: rykke
  1. reise raskt ut for å gjøre en oppgave, ofte akutt
    Приклад
    • nødetatene rykket ut til ulykkesstedet;
    • hjelpemannskapet står klare til å rykke ut;
    • legen som er på vakt må være klar til å rykke ut ved behov
  2. fortelle noe;
    gjøre noe kjent;
    jamfør rykke ut med
    Приклад
    • hun måtte rykke ut for å avlive alle ryktene
Сторінка статті

Словник нюношка 63 oppslagsord

avkrefte

avkrefta

дієслово

Походження

frå bokmål; jamfør kraft (1

Значення та вживання

  1. Приклад
    • sjukdomen avkrefta henne
    • brukt som adjektiv
      • ein bleik og avkrefta mann
  2. Приклад
    • avkrefte ein påstand;
    • legen avkrefta mistanken om alvorleg sjukdom
Сторінка статті

stille 5

stilla

дієслово

Походження

frå dansk, med innverknad frå lågtysk stellen; same opphav som stille (4

Значення та вживання

  1. leggje, plassere eller setje noko på ein viss stad eller måte;
    Приклад
    • han stiller vasen frå seg på bordet;
    • dei har stilt ut varene sine i vindauget
  2. gå inn på eller ta ein viss plass;
    setje i ein viss situasjon
    Приклад
    • berre still deg i vegen for dei;
    • ho stilte meg overfor eit vanskeleg val;
    • eg stiller som kandidat ved valet;
    • leiinga stilte representantane fritt ved avstemminga
    • brukt som adjektiv:
      • han er dårleg stilt
  3. innta det eller det standpunkt
    Приклад
    • eg stiller meg positiv til endringa
  4. leggje fram
    Приклад
    • stille eit spørsmål;
    • stille krav;
    • legen har stilt ein diagnose
  5. skaffe til vegar
    Приклад
    • eg kan stille bil til rådvelde;
    • kan de stille med utstyr?
    • dei har stilt ein garanti;
    • partiet stiller liste
  6. møte opp;
    innfinne seg
    Приклад
    • stille til start
  7. arte seg;
    liggje an
    Приклад
    • da stiller saka seg annleis

Фіксовані вирази

  • ha noko å stille opp med
    ha noko å bruke som motvekt, hinder eller motargument;
    ha noko å hjelpe seg med;
    ha noko å by på eller fare med
    • eg har ikkje noko å stille opp med mot henne;
    • dei har lite å stille opp med mot motstandaren
Сторінка статті

vikle 1

vikla

дієслово

Походження

frå tysk

Значення та вживання

  1. surre ein tråd eller eit tøystykke rundt noko (eller av noko);
    Приклад
    • vikle tråden på snella;
    • ho vikla på seg eit skjerf;
    • legen viklar ein bandasje rundt såret;
    • tauet er vikla rundt eit tre
  2. feste ved at noko blir filtra eller fletta saman
    Приклад
    • trådane vikla seg saman;
    • ho viklar fingrane inn i håret;
    • vikle beina rundt nokon;
    • dei vikla hendene inn i kvarandre
  3. pakke inn eller ut noko
    Приклад
    • vikle nokon inn i eit teppe

Фіксовані вирази

  • vikle seg inn i
    1. setje seg fast i
      • dyret hadde vikla seg inn i eit tau
    2. hamne i ein situasjon det er vrient å kome seg ut av
      • vikle seg inn i ein konflikt;
      • han vikla seg inn i ei sjølvmotseiing
  • vikle seg ut av
    1. kome seg ut av noko ein sit fast i
      • ho vikla seg ut av grepet hans
    2. kome seg ut av ei knipe
      • det spørst om dei klarer å vikle seg ut av problema sine
  • vikle ut
    ta ein gjenstand eller liknande ut av noko som ligg omkring han, eller som han er filtra saman med
    • eg prøver å vikle sjokoladen ut av papiret;
    • vikle krabbane ut av garnet
Сторінка статті

iatrogen

прикметник

Походження

sjå -gen (2

Значення та вживання

som legen er årsaka til

Фіксовані вирази

  • iatrogen sjukdom
    sjukdom som kjem av feil medikamentell eller operativ behandling
Сторінка статті

slepphendt

прикметник

Значення та вживання

  1. som har lett for å sleppe ned det ein har i hendene
    Приклад
    • eg har knust fleire koppar fordi eg er så slepphendt
  2. som ikkje passar så godt på noko;
    Приклад
    • han er ikkje kjend for å vere slepphendt med pengane;
    • legen har vore for slepphendt med reseptane
Сторінка статті

lege 2, lækjar

іменник чоловічий

Походження

jamfør gammalsvensk substantiv læki(r) og gammaldansk læke, jamfør norrønt læknir, læknari av lækna ‘lækje’; av lækje

Значення та вживання

  1. person med medisinsk embetseksamen som har fått offentleg løyve til å lækje sjukdomar;
    Приклад
    • søkje lege;
    • sende bod etter legen
  2. brukt som etterledd i samansetningar: person med liknande utdanning og arbeid som ein lege (2, 1)

Фіксовані вирази

  • lege i spesialisering
    lege (2, 1) som er under opplæring for å bli spesialist (1) i eit gjeve felt;
    forkorting LIS
    • ein lege i spesialisering er utdanna lege, men har ikkje fullført spesialisering;
    • ho er lege i spesialisering i nevrologi
Сторінка статті

melde 3

melda

дієслово

Походження

frå lågtysk ‘forråde’

Значення та вживання

  1. seie frå om ei ulovleg handling til styresmaktene, særleg politiet
    Приклад
    • melde saka til lensmannen;
    • bli meld for ærekrenking
  2. gje til kjenne;
    gje beskjed om, varsle;
    kunngjere, rapportere
    Приклад
    • kven kan eg melde?
    • melde brann;
    • melde forfall;
    • det er meldt regn;
    • avisene melder om nye kampar ved fronten;
    • har du noko nytt å melde ?
  3. Приклад
    • kan du melde meg når du er komen heim?
  4. i kortspel: gje til kjenne (det spelet ein trur ein har kort til)
    Приклад
    • melde to spar;
    • melde pass;
    • det er din tur til å melde
  5. gje ei (skriftleg) vurdering av;
    omtale offentleg
    Приклад
    • melde nye bøker;
    • han melde plata i avisa

Фіксовані вирази

  • med respekt å melde
    om eg så må seie;
    orsak uttrykket;
    sant å seie
    • dette er, med respekt å melde, berre tøv
  • melde frå
    varsle
    • dei melde frå om brannen
  • melde inn
    registrere som medlem
    • melde seg inn i eit lag;
    • dei melde klubben inn i forbundet
  • melde opp
    registrere for eksamen eller anna prøve
    • melde seg opp til eksamen;
    • det er trafikkskulane som melder opp elevar til oppkøyring
  • melde på
    registrere som deltakar
    • ho melde seg på franskurset;
    • skiforbundet har meldt han på til løpet
  • melde seg
    1. (møte opp og) kunngjere at ein er interessert i eller klar til noko
      • melde seg i resepsjonen når ein kjem til legen;
      • melde seg til teneste;
      • det har meldt seg ni søkjarar
    2. vise seg, kome
      • vanskane melder seg;
      • sjukdomen melde seg alt i barndomen
  • melde ut
    1. seie opp medlemskap
      • ho melde seg ut av partiet;
      • dei vil melde landet ut av EU
    2. ikkje lenger vere ein del av
      • du kan ikkje melde deg ut av samfunnet
Сторінка статті

time 1

іменник чоловічий

Походження

norrønt tími ‘tid, gong’

Значення та вживання

  1. tidseining på 60 minutt
    Приклад
    • togturen tek 2 timar;
    • timane gjekk;
    • ho kjem om ein time;
    • tene 165 kr timen;
    • det regna i time etter time
  2. brukt i genitiv for å vise varigheit:
    Приклад
    • åtte timars arbeidsdag;
    • reisen tek ein times tid;
    • få seg eit par timars søvn
  3. undervisningsøkt, oftast på 40 eller 45 minutt
    Приклад
    • få fri siste timen;
    • bråke i timen
  4. ubestemt tidsrom;
    Приклад
    • i vakne timar om natta;
    • hennar lykkelegaste time
  5. avtale (1, 2) der ein mottek ei teneste eller behandling
    Приклад
    • tinge time hos frisøren;
    • eg har time hos legen kl. to

Фіксовані вирази

  • dei små timane
    timane etter midnatt
    • byen stilna av mot dei små timane
  • ein times tid
    om lag ein klokketime
    • eg blir borte ein times tid
  • i ellevte time
    i siste augeblink;
    i siste liten
    • dei snudde i ellevte time
  • i tolvte time
    i siste liten, svært seint
  • på timen
    straks
  • sove i timen
    gå glipp av eller oversjå noko sentralt
    • lovforslaget syner at regjeringa har sove i timen
  • time for time
    1. medan tida går
      • håpet svinn time for time
    2. med hyppige oppdateringar;
      tett (9)
      • rapportere om utviklinga time for time
  • time ut og time inn
    i mange timar
    • øve time ut og time inn
Сторінка статті

Parkinsons sjukdom

іменник чоловічий

Походження

etter namnet til den engelske legen James Parkinson, 1755–1824

Значення та вживання

sjukdom som kjem av endringar i hjernen, og som mellom anna syner seg i skjelvingar og muskelstivleik
Сторінка статті

telefonen står ikkje stille

Значення та вживання

særs mange oppringingar på telefon;
Sjå: telefon
Приклад
  • telefonen stod ikkje stille hos legen;
  • telefonen har ikkje stått stille etter at ho vart intervjua i avisa
Сторінка статті