Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
574 treff

Nynorskordboka 574 oppslagsord

tidspreg

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

preg av ei bestemt tid (1, 4);
Døme
  • skildringa har ekte tidspreg;
  • hus med tidspreg
Artikkelside

vaksenpoeng

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

poeng (1) som ein førestiller seg at ein får ved å gjere ting som er forbundne med vaksenlivet
Døme
  • det gjev vaksenpoeng å kjøpe hus
Artikkelside

uvanleg

adjektiv

Tyding og bruk

som ikkje er vanleg;
Døme
  • eit uvanleg syn;
  • ei uvanleg klededrakt;
  • ein uvanleg måte å se ting på;
  • det er ikkje uvanleg at flyet blir forseinka
  • brukt som forsterkande adverb:
    • uvanleg sterk;
    • det var eit uvanleg stort hus;
    • ein uvanleg lys morgon
Artikkelside

verje 2

verja

verb
kløyvd infinitiv: verja

Opphav

norrønt verja

Tyding og bruk

halde fri, varne
Døme
  • verje landet;
  • verje hus og heim;
  • verje seg og sine;
  • verje seg mot freistnader;
  • dei verja sine eigne interesser;
  • moloen verjar hamna mot havet
Artikkelside

tenar

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt þénari

Tyding og bruk

  1. person tilsett i større hushald for å varte opp herskapet og greie med praktiske gjeremål
    Døme
    • eit herskapeleg hus med mange tenarar;
    • ein trufast tenar for dronninga
  2. i overført tyding: person som følgjer viljen til noko eller nokon
    Døme
    • ein tenar for folket;
    • ein audmjuk tenar for Herren
  3. datamaskin som lagrar og leverer innhald til andre datamaskinar;
    Døme
    • ein tenar med mange prosessorar
Artikkelside

slakte

slakta

verb

Opphav

av lågtysk slachten, av slan ‘slå’

Tyding og bruk

  1. avlive og dele opp (hus)dyr som skal brukast til mat
    Døme
    • slakte grisen til jul;
    • laksen blir slakta i båten
  2. drepe eller myrde brutalt og omsynslaust
    Døme
    • heile folket vart slakta
  3. kritisere særs hardt;
    Døme
    • avisene slakta framsyninga;
    • leiinga slaktar forslaga
  4. hogge opp eller dele opp noko og selje det som er av verdi
    Døme
    • banden stal bilar og slakta dei;
    • dei kjøpte opp verksemda berre for å slakte henne

Faste uttrykk

  • slakte ned
    avlive ei heil eller delar av ei besetning av (hus)dyr på grunn av sjukdom eller liknande
    • heile reinstamma vart slakta ned på grunn av sjukdom
Artikkelside

flytte

flytta

verb
kløyvd infinitiv: flytta

Opphav

norrønt flytja; samanheng med flyte (1 , opphavleg ‘la flyte bort’

Tyding og bruk

  1. føre til ein annan stad
    Døme
    • flytte brikkene i ludo;
    • flytte blikket;
    • han flytter stolen nærmare;
    • dei flytta tallerkane frå bordet til kjøkenet
  2. skifte tilhaldsstad eller bustad
    Døme
    • flytte heimanfrå;
    • flytte på setra;
    • flytte inn i nytt hus;
    • skal du snart flytte?
    • han flyttar inn i barndomsheimen;
    • ho flytta frå Moss til Oslo;
    • dei har flytta frå kvarande;
    • mange arbeidsplassar er flytta ut av byen;
    • ho kjem flyttande frå byen

Faste uttrykk

  • flytte grenser
    endre eller få nokon til å endre oppfatning
    • denne bilen representerer teknologisk nytenking og flyttar grenser
  • flytte på seg
    skifte bustad eller arbeid
    • det kan vere godt å flytte på seg og prøve noko anna
  • flytte saman
    bli sambuarar
  • flytte seg
    røre på seg, bevege seg
    • flytt deg!
    • regnet er venta å flytte seg nordover
Artikkelside

slakte ned

Tyding og bruk

avlive ei heil eller delar av ei besetning av (hus)dyr på grunn av sjukdom eller liknande;
Sjå: slakte
Døme
  • heile reinstamma vart slakta ned på grunn av sjukdom
Artikkelside

bybrann

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

brann (1) som rammar store område i ein by
Døme
  • bybrannen la over hundre hus i oske;
  • den gamle kyrkja vart råka i bybrannen;
  • bybrannen i Bergen i 1916
Artikkelside

house

substantiv hankjønn

Uttale

haos

Opphav

frå engelsk ‘hus’

Tyding og bruk

kortform av housemusikk
Artikkelside