Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
33 treff

Bokmålsordboka 16 oppslagsord

ung

adjektiv

Opphav

norrønt ungr; jamfør yngre og yngst

Betydning og bruk

  1. som har forholdsvis lav alder;
    som er mellom barndom og moden voksen alder
    Eksempel
    • unge mennesker;
    • hun er ung og uerfaren;
    • være ung av år;
    • den unge generasjonen;
    • de unge voksne
    • brukt som substantiv:
      • underholdning for unge og gamle
  2. som gjelder livsfase for personer i nokså lav alder
    Eksempel
    • gjøre bitre erfaringer i så ung alder;
    • hun viser stor sikkerhet, tross sine unge år
  3. som særpreger ungdom;
    ungdommelig
    Eksempel
    • holde seg ung og slank;
    • være ung til sinns
  4. om person: som har lav alder i forhold til en annen eller en viss norm
    Eksempel
    • være for ung til å ta førerkort;
    • unge besteforeldre
  5. brukt som substantiv: personer som hører til en ny generasjon
    Eksempel
    • de unge bodde i annen etasje og de gamle i første
  6. om vekst, fenomen, institusjon: nokså nylig blitt til;
    nokså ny
    Eksempel
    • unge skudd om våren;
    • kybernetikk er en ung vitenskap;
    • natta er ung
Artikkelside

lydplanke

substantiv hankjønn

Betydning og bruk

lang, slank kasse med høytalere og forsterker som sender ut lyden i et videre område enn tradisjonelle høytalere
Eksempel
  • lydplanken gjør at lyden blir bedre fordelt i rommet
Artikkelside

sylfide

substantiv hunkjønn eller hankjønn

Betydning og bruk

slank og yndefull ung kvinne
Eksempel
  • hun er slank som en sylfide
Artikkelside

slunken

adjektiv

Opphav

beslektet med slank

Betydning og bruk

  1. (nesten) tom
    Eksempel
    • slunkne lommebøker;
    • en slunken kommunekasse
  2. Eksempel
    • en slunken bikkje;
    • slunkne fisker
  3. som henger slapt ned
    Eksempel
    • slunken hud
Artikkelside

mjå

adjektiv

Opphav

norrønt mjár, mjór

Betydning og bruk

  1. Eksempel
    • jenta er mjå om livet
  2. Eksempel
    • bli mjå i knærne
Artikkelside

smekker

adjektiv

Opphav

trolig fra lavtysk; beslektet med smigre

Betydning og bruk

  1. fin og slank
    Eksempel
    • være høy og smekker;
    • stolens smekre design
  2. spinkel
    Eksempel
    • en smekker skute
Artikkelside

talje 2

substantiv hunkjønn eller hankjønn

Opphav

av fransk taille ‘snitt, skikkelse’

Betydning og bruk

om klær eller figur: liv (10), midje;
jamfør vepsetalje
Eksempel
  • slank om taljen
Artikkelside

slank lommebok

Betydning og bruk

(det å ha) lite penger;
Se: slank
Eksempel
  • et godt valg for en slank lommebok;
  • dårlig økonomi og slankere lommebøker
Artikkelside

slanke

verb

Betydning og bruk

  1. gjøre slank (1) eller slankere;
    gjøre at en har mindre overflødig fett;
    jamfør slankende
    Eksempel
    • råkost slanker;
    • slanke bort juleflesket
  2. i overført betydning: gjøre rimeligere, mindre omfattende
    Eksempel
    • prosjektet må slankes før det kan settes ut i livet;
    • sportsbransjen slanker prisene

Faste uttrykk

  • slanke seg
    gjøre seg slankere ved hjelp av for eksempel kalorifattig kost eller mosjon
    • jeg slanket meg inn i brudekjolen;
    • han hater å slanke seg
Artikkelside

slank

adjektiv

Opphav

fra tysk; beslektet med slange (1 og slynge (2

Betydning og bruk

  1. som har en kropp uten overflødig fett, men som ikke er mager;
    til forskjell fra fet (2) og tykk (1)
    Eksempel
    • en slank kropp;
    • slanke legger og lår
  2. som har lang og smal form
    Eksempel
    • en høy, slank trestamme;
    • den slanke og elegante vasen
  3. om smak: som ikke er kraftig og rikt sammensatt, som ikke er fyldig (4)
    Eksempel
    • en vin med en slank profil

Faste uttrykk

  • slank lommebok
    (det å ha) lite penger
    • et godt valg for en slank lommebok;
    • dårlig økonomi og slankere lommebøker
Artikkelside

Nynorskordboka 17 oppslagsord

lydplanke

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

lang, slank kasse med høgtalarar og forsterkar som sender lyden ut i eit vidare område enn tradisjonelle høgtalarar
Døme
  • lydplanken gjer at lyden blir betre fordelt i rommet
Artikkelside

sylfide

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

slank og yndefull ung kvinne
Døme
  • eg blir aldri noka sylfide
Artikkelside

åleslank

adjektiv

Tyding og bruk

særs slank
Artikkelside

mjå

adjektiv

Opphav

norrønt mjár, mjór

Tyding og bruk

  1. Døme
    • jenta er mjå om livet
  2. Døme
    • bli mjå i knea
Artikkelside

smekker

adjektiv

Opphav

truleg frå lågtysk; samanheng med smeikje

Tyding og bruk

  1. ven og slank
    Døme
    • vere høg og smekker;
    • eit smekkert design
  2. spinkel
    Døme
    • ei smekker skute
Artikkelside

slunken

adjektiv

Opphav

samanheng med slank

Tyding og bruk

  1. (nesten) tom
    Døme
    • ei slunken lommebok;
    • slunkne ordrebøker
  2. hol, mager, tynn
    Døme
    • ei slunken ku
  3. som heng slakt ned
    Døme
    • dei slunkne brysta
Artikkelside

stamme 1

substantiv hankjønn eller hokjønn

Opphav

frå lågtysk; samanheng med stå (3

Tyding og bruk

  1. kraftig, loddrett del av eit tre eller ei stor plante som går frå rota og deler seg ut i greiner;
    Døme
    • ei slank stamme;
    • borken på stamma var tjukk og knudrete
  2. fast del av eit heile, ei gruppe eller liknande;
    hovuddel, kjerne
    Døme
    • byggje opp ei stamme av dugande fagfolk;
    • desse spelarane er stamma i laget
  3. gruppe menneske med felles opphav, kultur, språk og territorium;
    Døme
    • germanske stammar
  4. fast bestand (1 av ei dyre- eller planteart
  5. i språkvitskap: del av eit ord som er att når bøyingsendingar er tekne bort;
    Døme
    • 'sov-' er stamma av verbet å sove

Faste uttrykk

  • eplet fell ikkje langt frå stamma
    brukt om person som liknar far sin eller mor si
  • siste skot på stamma
    siste nykomar eller tilvekst innanfor eit visst felt eller ei viss gruppe
Artikkelside

slanke

slanka

verb

Tyding og bruk

  1. gjere slank (1) eller slankare;
    gjere at ein har mindre overflødig feitt;
    jamfør slankande
    Døme
    • råkost slankar;
    • slanke bort juleflesket
  2. i overført tyding: gjere billegare, mindre omfattande;
    Døme
    • slanke prisene;
    • verksemda vart slanka med 50 årsverk

Faste uttrykk

  • slanke seg
    gjere seg slankare til dømes med kalorifattig kost, mosjon eller liknande
    • eg klarte ikkje å slanke meg;
    • ho har slanka seg heile livet
Artikkelside

slank

adjektiv

Opphav

frå lågtysk, tysk; same opphav som slakk (2

Tyding og bruk

  1. som har ein kropp utan overflødig feitt, men som ikkje er mager;
    til skilnad frå feit (2) og tjukk (1)
    Døme
    • ha ein slank figur;
    • ein slank og smidig kropp;
    • slanke legger
  2. som har lang og smal form
    Døme
    • høge, slanke kyrkjespir;
    • ein slank furulegg
  3. om smak: som ikkje er kraftig og rikt samansett, som ikkje er fyldig (4)
    Døme
    • ein slank og syrleg kvitvin

Faste uttrykk

  • slank lommebok
    (det å ha) lite pengar
    • eit godt val for ei slank lommebok;
    • dårlegare økonomi og slankare lommebøker
Artikkelside

kropp

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt kroppr

Tyding og bruk

  1. organisk heilskap som utgjer eit menneske eller dyr;
    Døme
    • ta skade både på kropp og sjel;
    • ho pustar ut og strekkjer på kroppen;
    • ungdomane treng mat i kroppen;
    • ha ein veltrent kropp;
    • måren har ein slank og smidig kropp
  2. Døme
    • han var ein hissig kropp som ikkje kunne styre seg
  3. hovuddel av maskin eller teknisk konstruksjon;

Faste uttrykk

  • føle på kroppen
    oppleve direkte, i praksis
Artikkelside