Avansert søk

Eitt treff

Nynorskordboka 15 oppslagsord

virvar

substantiv inkjekjønn

Opphav

frå tysk av wirren ‘forvirre’

Tyding og bruk

Døme
  • eit virvar av leidningar;
  • møtet enda i eit einaste virvar

horg

substantiv hokjønn

Opphav

norrønt hǫrgr m

Tyding og bruk

  1. om norrøne forhold: heidensk offerstad;
    gudshus av stein eller tre
  2. fjelltopp, særleg med bratte sider og flat topp;
  3. Døme
    • heile horga
  4. Døme
    • snakke bort i horg og hei(m)snakke bort i veggene, i ørska

kakofoni

substantiv hankjønn

Opphav

gjennom fransk og tysk; frå gresk kakophonia, av kakos ‘ille’ og -foni

Tyding og bruk

særleg i musikk: virvar av lydar;
til skilnad frå eufoni

krimskrams

substantiv inkjekjønn

Opphav

frå tysk , av Kram, samanheng med kram (1, etter mønster av ord som sikksakk, snikksnakk; virvar

Tyding og bruk

  1. snirklete skriftteikn, linjer, figurar eller utskjeringar
  2. uekte stas utan verdi;

klabb og babb

Tyding og bruk

rot, virvar;
Sjå: klabb
Døme
  • det vart mykje klabb og babb i feltet før laget endeleg skåra

klabb

substantiv hankjønn

Opphav

av klamp

Tyding og bruk

  1. klump (1) som heng ved;
    Døme
    • ha klabbar under skiene
  2. vanske som ein sjølv har valda;
  3. Døme
    • vere ein elendig klabb

Faste uttrykk

  • klabb og babb
    rot, virvar
    • det vart mykje klabb og babb i feltet før laget endeleg skåra

konfusjon

substantiv hankjønn

Opphav

frå latin , av confundere ‘blande, forvirre’

Tyding og bruk

  1. forvirring, virvar
  2. i jus: det at debitor og kreditor blir éin og same person

på ende

Tyding og bruk

Sjå: ende
  1. oppreist, på kant;
    opp ned
    Døme
    • gigantiske røyr er sette på ende i skipet
  2. i fullt virvar
    Døme
    • setje huset på ende;
    • byen stod på ende

hurlumhei

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

virvar, oppstyr, ståhei
Døme
  • ein veldig hurlumhei med gledeshyl og skrik

ende 1

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt endi(r)

Tyding og bruk

  1. ytste, avsluttande punkt, kant eller del av noko
    Døme
    • enden på tauet;
    • i enden av gata;
    • sitje ved enden av bordet;
    • bygda ligg i enden av ein fjord
  2. Døme
    • setje seg på enden;
    • liggje med enden i vêret
  3. det at noko sluttar;
    Døme
    • stien tok ende;
    • ein krig utan ende;
    • det er ikkje ende på dystre meldingar;
    • få ende på noko

Faste uttrykk

  • bukta og begge endane
    full kontroll
    • leiinga har bukta og begge endane
  • enden på visa
    slutten på eit lengre hendingsforløp
  • for ende
    over det heile
    • slå ned skogen for ende;
    • ulven tok sau for ende
  • frå ende til annan
    frå byrjing til slutt;
    alt saman
    • det var tull frå ende til annan
  • få endane til å møtast
    greie seg økonomisk
  • gjere ende på
    få slutt på noko;
    gjere til inkjes, øydeleggje;
    drepe
    • gjere ende på fattigdomen;
    • han gjorde ende på alle kaninane;
    • ho gjorde ende på livet
  • lause endar
    tilhøve som ikkje er behandla eller undersøkt ferdig;
    uavklara spørsmål
    • det var mange lause endar i bodskapen til politikaren
  • over ende
    ned frå oppreist stilling;
    hovudstups, i koll
    • bjørka bles over ende;
    • ho stupte over ende;
    • bli slått over ende;
    • føretaket gjekk over ende
  • på ende
    • oppreist, på kant;
      opp ned
      • gigantiske røyr er sette på ende i skipet
    • i fullt virvar
      • setje huset på ende;
      • byen stod på ende
  • til endes
    heilt til slutten;
    til ende
    • fem dagar til endes;
    • dei festa natta til endes;
    • 12 års skulegang er til endes
  • til ende
    heilt til slutten;
    til endes
    • dei festa fire dagar til ende;
    • føre saka til ende;
    • lese boka til ende
  • vegs ende
    slutten, målet
    • kome til vegs ende;
    • verksemda er ved vegs ende