Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
25 treff

Nynorskordboka 25 oppslagsord

flaske 1

substantiv hokjønn

Opphav

norrønt flaska; truleg samanheng med flette (4 , opphavleg ‘behaldar med nettverk kring’

Tyding og bruk

  1. sylinderforma behaldar med trong opning øvst, særleg brukt til å ha drikkevarer eller andre væsker i
    Døme
    • saft på flaske;
    • drikke av flaska
  2. innhald i ei flaske (1, 1)
    Døme
    • drikke opp heile flaska
  3. om eldre forhold: lagga trekar

Faste uttrykk

Artikkelside

bootleg

substantiv hankjønn

Uttale

bu´tleg

Opphav

frå engelsk, opphavleg ‘støvelskaft’, av bootlegger ‘person som smuglar brennevin ved å gøyme små flasker i støvlane sine’

Tyding og bruk

piratkopi av musikk, film, spel eller liknande, ofte brukt om ulovleg lydopptak frå konsert
Døme
  • få tak i ein bootleg frå konserten
Artikkelside

trakt 2, trekt

substantiv hokjønn

Opphav

gjennom lågtysk, frå mellomalderlatin; opphavleg av latin trajicere ‘slå over (frå ein behalder til ein annan)’

Tyding og bruk

  1. kjegleforma hol reiskap med tut nedst, brukt til å føre væske over på flasker eller liknande med smal hals
    Døme
    • helle saft i flaska gjennom ei trakt
  2. hol gang eller passasje som minner om ei trakt (2, 1)
    Døme
    • kløfta ligg som ei trakt gjennom landskapet
Artikkelside

skipsmodell

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

  1. liten modell (2) av skip, brukt til pynt og liknande
    Døme
    • på peishylla stod flasker med skipsmodellar
  2. type (1, 1) eller utgåve av eit skip
    Døme
    • testing av den nye skipsmodellen
Artikkelside

sekspakning

substantiv hankjønn eller hokjønn

Opphav

etter engelsk sixpack

Tyding og bruk

pakning med seks flasker eller boksar
Døme
  • ein sekspakning med øl
Artikkelside

tømme

tømma

verb

Opphav

norrønt tǿma; av tom

Tyding og bruk

  1. fjerne innhaldet frå;
    gjere tom
    Døme
    • ho tømmer glaset;
    • han tømde kassa;
    • lagera er tømde;
    • tømme boss;
    • tømme batteriet
  2. la renne;
    helle
    Døme
    • tømme ut vatnet;
    • tømme mjølka over på flasker;
    • tømme gruslasset på vegen

Faste uttrykk

  • tømme seg
    1. skilje seg med avføring eller urin
    2. skjelle og smelle med alt ein har på hjartet
Artikkelside

raka

adjektiv

Opphav

jamfør norrønt hrak ‘skrap’

Faste uttrykk

  • raka fant
    utan pengar;
    heilt blakk
    • eg var raka fant og måtte pante flasker;
    • fotballklubben er raka fant
Artikkelside

kapsle

kapsla

verb

Tyding og bruk

ha på kapsel (2)
Døme
  • kapsle flasker

Faste uttrykk

  • kapsle inn
    omgje eller dekkje med noko;
    jamfør innkapsla
    • avfallsdammen måtte kapslast inn;
    • bakteriane har kapsla seg inn
Artikkelside

fant

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt fantr, gjennom lågtysk, frå italiensk fante ‘ung gut, tenar, soldat’; jamfør infanteri

Tyding og bruk

  2. Døme
    • gjere seg til fant for lite
  3. utdatert og nedsetjande nemning for tater (1)

Faste uttrykk

  • fattig fant
    fattig person
  • raka fant
    utan pengar;
    heilt blakk
    • eg var raka fant og måtte pante flasker;
    • fotballklubben er raka fant
  • spare seg til fant
    spare på ein slik måte at ein ikkje har råd til noko
Artikkelside

brikke

substantiv hokjønn

Opphav

frå lågtysk; samanheng med brekke (2

Tyding og bruk

  1. lite, flatt stykke;
    lita plate
  2. lita plate eller liten duk til underlag for fat, flasker, glas eller liknande
    Døme
    • setje ølglaset på ei brikke
  3. figur eller liknande til brettspel
  4. bit av puslespel
  5. i overført tyding: noko eller nokon som er ein liten del av noko større
    Døme
    • vere ei brikke i stormaktsspelet
  6. i elektronikk: lita skive av silisium som inneheld ein integrert krins;
    jamfør chip

Faste uttrykk

  • brikkene fell på plass
    samanhengen blir tydeleg;
    det blir ei løysing på den innfløkte situasjonen
Artikkelside