Avansert søk

Nynorskordboka 22 oppslagsord

dristig

adjektiv

Opphav

av lågtysk drist(e) ‘dristig’; jamfør driste

Tyding og bruk

djerv, modig;
vågal (2), risikofylt
Døme
- ein dristig klatrar;
- ei dristig ferd;
- ein dristig plan
som vik av frå det som er vanleg eller høveleg;
freidig
Døme
- ein dristig kjole;
- kome med ein dristig påstand;
- ei dristig tolking av boka

vågsam

adjektiv

Tyding og bruk

dristig (1), vågal (1), risikabel

Døme

eit vågsamt tiltak

vågestykke

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

risikabel eller dristig handling;

noko det krev mykje mot å gjere

Døme

akrobaten gjorde mange vågestykke;
framsyninga er så original at ho må kunne kallast eit vågestykke

vågespel

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

dristig eller risikabel gjerning eller verksemd

Døme

drive eit farleg vågespel;
det er eit vågespel å leggje ut på sjøen i slikt vêr

vågen

adjektiv

Tyding og bruk

vågal (1), dristig (1)
Døme
- ein vågen gutunge
vågeleg, risikabel
Døme
- ei vågen ferd

vågal

adjektiv

Tyding og bruk

som tek stor risiko på seg;
dristig (1), uredd
Døme
- ho er vågal som går på nattgammal is
som fører med seg fare;
farleg, risikabel
Døme
- ei vågal ferd
som avvik frå det som er vanleg eller sømeleg;
dristig (2)
Døme
- ein vågal kjole;
- kle seg i eit vågalt kostyme

spel 1

substantiv inkjekjønn

Opphav

Tyding og bruk

uroleg rørsle;
veksling
Døme
- sjå spelet av nordlyset på himmelen;
- eit spel av fargar
- - minespel
livleg verksemd
Døme
- det frie spelet på pengemarknaden
leik (1)
Døme
- eit spel med ord
organisert leik med reglar, ofte med ball eller anna utstyr
Døme
- laget viste godt spel;
- ballen er ute av spel
- - angrepsspel
  - ballspel
sett med kort, brikker eller liknande til å spele med
Døme
- ludo er eit spel som passar for alle
- - brettspel
  - dataspel
  - puslespel
musikk (1) fått fram på instrument (3)
Døme
- eit stemne med leik og spel
- - felespel
  - klaverspel
aktivitet der ein satsar pengar eller liknande i von om forteneste
Døme
- spel på automatar
- - hasardspel
  - lykkespel
leik (5) som fugl driv med i paringstida
Døme
- det er forbode å skyte tiur på spel
skodespel (2)
Døme
- spelet på scena var av beste merke
tilgjersle
Døme
- det er berre spel frå hennar side
einskild omgang, parti av eit spel (1
Døme
- vinne første spelet
musikkinstrument
- - munnspel
  - trekkspel
teaterstykke
- - lystspel
  - musikkspel
  - skodespel

Faste uttrykk

avtalt spel
avtale i løynd til eigen føremon
drive spel med nokon
drive ap med nokon;
halde nokon for narr
fritt spel
spelerom
få fritt spel;
gje nokon fritt spel
gjere gode miner til slett spel
ikkje vise misnøye;
låst som ingenting
ha ein finger med i spelet
vere med, verke inn
høgt spel
spel med stor innsats;
dristig spel
setje på spel
risikere å tape eller miste
setje livet på spel
setje ut av spel
- overrumple, distrahere
  den nye informasjonen sette han heilt ut av spel
- hindre i å fungere eller delta
  kneskaden har sett meg ut av spel i fleire veker
spel for galleriet
falsk eller hyklersk framferd brukt for å gjere andre til lags
høyringa var eit spel for galleriet;
tomme ord og spel for galleriet
stå på spel
vere i fare for å gå tapt
liv og helse står på spel

tekkjeleg, tekkeleg

adjektiv

Opphav

norrønt þekkiligr; av tekke ( og tekkjast

Tyding og bruk

tiltalande i åtferd;
smålåten og høfleg
Døme
- ha eit tekkjeleg vesen
- brukt som adverb:
  oppføre seg tekkjeleg
ikkje utfordrande eller dristig;
sømeleg, anstendig (2)
Døme
- ei tekkjeleg badedrakt
- brukt som adverb:
  kle seg tekkjeleg

strek

substantiv hankjønn eller inkjekjønn

Opphav

norrønt strik

Tyding og bruk

rissa eller teikna linje
Døme
- teikne ein rett strek;
- lage strekar på arket;
- det var skore inn strekar i tømmeret;
- læraren set strek under alle feila
- - blyantstrek
  - kritstrek
  - krøllstrek
  - skråstrek
linjeføring (1) til ein teiknar
Døme
- ho har ein elegant og tydeleg strek
startstrek
Døme
- deltakarane stod på streken
smal stripe
Døme
- ein fugl med kvite strekar på sida
linje i (ei tenkt) gradinndeling
Døme
- nokre strekar for langt
kompasstrek
Døme
- vinden dreidde nokre strekar mot vest
uventa, snarrådig handling;
påfunn;
spikk (2, prette, puss (3
Døme
- ein dristig strek;
- gjere mange leie strekar
- - fantestrek
  - genistrek
  - narrestrek
  - revestrek
  - skøyarstrek

Faste uttrykk

gå over streken
overskride grensa for det sømelege;
gå for vidt
raud strek
- raudfarga strek som markerer feil i ein tekst
  få mange raude strekar
- grense mellom det som er akseptabelt og det som er uakseptabelt
  foreldre må setje nokre raude strekar for barna
setje/slå ein strek over
sjå på som ugjort, oppgjort eller gløymt
dei sette ein strek over det som hadde hendt;
vi slår ein strek over usemja
setje strek
avslutte
dei sette strek for debatten
starte frå strek
om veddeløpshest: starte utan handikap (1)
strek i rekninga
noko som går på tvers av planane;
vonbrot
det var ein strek i rekninga at søknaden ikkje vart innvilga
tynn som ein strek
svært tynn

hårete

adjektiv

Tyding og bruk

full av eller dekt med lause hår
Døme
- kleda dine blir så hårete av hunden
med (mykje) hår;
loden (2, 1)
Døme
- vere hårete på brystet

Faste uttrykk

hårete mål
svært ambisiøst og dristig mål
laget har sett seg eit hårete mål om å vinne seriegull

Resultat per side: