Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
28 treff

Nynorskordboka 28 oppslagsord

age 2

aga

verb
kløyvd infinitiv: -a

Opphav

norrønt aga

Tyding og bruk

  1. tukte, tvinge til respekt og lydnad;
    Døme
    • age hestane;
    • age hugen sin
  2. Døme
    • ei agande forsamling
  3. Døme
    • age opp hesten;
    • age seg opp
  4. skremme, gjere forstøkt

Faste uttrykk

  • age seg
    styre seg
Artikkelside

age 3

aga

verb
kløyvd infinitiv: -a

Tyding og bruk

  1. gå, stå ustøtt og svinge;
    Døme
    • agande full
  2. om noko som flyt: vogge (2, 1)
  3. Døme
    • det agde med folk
Artikkelside

age 1

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt agi

Tyding og bruk

  1. respekt blanda med frykt
    Døme
    • kjenne age for;
    • det står age av han

Faste uttrykk

  • halde i age
    halde styr på;
    halde i sjakk
    • halde ungane i age
Artikkelside

ærbødig

adjektiv

Opphav

gjennom bokmål; frå lågtysk erbödich ‘villig’

Tyding og bruk

som viser stor age eller respekt;
Døme
  • halde ærbødig avstand til noko
Artikkelside

rogg

substantiv inkjekjønn

Opphav

samanheng med norrønt hryggr ‘sorgfull’

Tyding og bruk

  1. age, otte
  2. tiltak, fart
Artikkelside

subordinasjon

substantiv hankjønn

Opphav

av subordinere

Tyding og bruk

age for ein føresett;
Døme
  • militær subordinasjon
Artikkelside

halde i sjakk

Tyding og bruk

halde i age;
halde under kontroll;
Sjå: sjakk
Artikkelside

sjakk

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt skák f, gjennom lågtysk, opphavleg frå persisk; same opphav som sjah

Tyding og bruk

brettspel (1) for to personar med 32 svarte og 32 kvite felt, der kvar spelar har 16 svarte eller kvite brikker, og skal ta motstandaren sine brikker og vinnaren er den som tar motstandaren sin konge
Døme
  • spele sjakk;
  • spele eit parti sjakk

Faste uttrykk

  • halde i sjakk
    halde i age;
    halde under kontroll
Artikkelside

tukt

substantiv hokjønn

Opphav

norrønt tykt; frå lågtysk

Tyding og bruk

  1. streng oppseding eller åtferdsnorm frå forelder eller annan formyndar;
    Døme
    • halde streng tukt;
    • følgje militær tukt
  2. tukt (1) med bruk av kroppsleg straff
    Døme
    • få tukt i barndomen;
    • før i tida var det vanlegare med tukt av uskikkelege barn

Faste uttrykk

  • i tukt og ære
    på sømeleg vis
    • leve i tukt og ære
  • ikkje ta tukt
    ikkje bli betre eller lydigare av å bli straffa
  • med tukt å melde
    ærleg tala;
    i sanning
    • med tukt å melde var filmen ganske keisam
Artikkelside

vyrdnad, vørdnad

substantiv hankjønn

Opphav

av vyrde (2

Tyding og bruk

  1. det å setje noko eller nokon høgt;
    Døme
    • dei har stor vyrdnad for farmora;
    • halde oppe vyrdnaden for målføra
Artikkelside