Avansert søk

Nynorskordboka 9 oppslagsord

dølen

adjektiv

Opphav

jamfør dulen

Tyding og bruk

om lende: som lagar ei deld eller dokk (1
Døme
- garden ligg døle til
avstengd;
kvelande, ufrisk
Døme
- dølen luft
om lyd: døyvd, dump (3, uklar

tufs 3

adjektiv

Tyding og bruk

i ulag;

ussel (3), ufrisk, skral (1)

Døme

eg er litt tufs i dag;
kjenne seg tufs;
sjå tufs ut

søyen

adjektiv

Tyding og bruk

varm og fuktig;
som det dampar av
tung og doven;
ufrisk
Døme
- fisken er søyen
tung, svær;
hardhendt, ofseleg

ufrisk

adjektiv

Tyding og bruk

om mat og drikke: som har tapt seg i smak, lukt, farge eller konsistens;
ikkje frisk (2, 1);
skjemd (2, 2)
Døme
- ufrisk mjølk;
- ufrisk smak
om luft, lukt eller liknande: ikkje rein og forfriskande;
tung, kvalm
Døme
- ufrisk pust;
- ufrisk luft
om (hud)farge: utan friskleik;
bleik, gusten
ikkje frisk (2, 4);
sjuk (1)
Døme
- vere ufrisk i magen
i overført tyding: skadeleg, nedbrytande
Døme
- ufriske stader

øyden

adjektiv

Opphav

jamfør færøysk oyðin ‘aud, ubygd, berr’; samanheng med øyde (

Tyding og bruk

aud (1), forlaten
Døme
- jorda var aud og øyden;
- eit øyde hus;
- det er så øyde her
- brukt som adverb:
  garden låg øyde;
  huset stod øyde
om lukt, smak eller liknande: gammal, ufrisk
Døme
- øyden smak
1. brukt som adverb:
  det luktar øyde
som heilt vantar noko;
lens (2, 1), snau (2, 3), aud (2)
Døme
- øyden for pengar;
- vi var reint øydne for mat
som bruker mykje;
lite sparsam;
øydsam
Døme
- ho er svært øyden i hushaldet

Faste uttrykk

leggje øyde
leggje brakk;
rasere, øydeleggje

øydesmak

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

gammal, ufrisk smak;

jamfør øyden (2)

såm

adjektiv

Opphav

norrønt sámr

Tyding og bruk

dim, uklar i fargen;
mørk
Døme
- såm i auga
smaklaus, ufrisk

emmen

adjektiv

Tyding og bruk

om mat, smak eller lukt: ufrisk og søtleg;

kvalm (, 2), vammel

Døme

emmen smak;
ei emmen lukt av kjellar

huskeleg

adjektiv

Tyding og bruk

ufrisk, sjukleg
Døme
- han ser huskeleg ut
stygg (2, fælsleg