Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
10 treff

Nynorskordboka 10 oppslagsord

vimre

vimra

verb

Opphav

samanheng med vimse

Tyding og bruk

  1. gå blindt på;
    Døme
    • vimre rundt
  2. Døme
    • lufta vimra
Artikkelside

selot

substantiv hankjønn

Opphav

frå gresk, av zelotes ‘ihuga, nidkjær’ etter Simon seloten i Bibelen, tilhengjar av ei jødisk sekt som ville få slutt på romarstyret i Palestina med vald

Tyding og bruk

person som trur blindt på noko og er svært ivrig;
Artikkelside

vekk

adverb

Opphav

frå lågtysk; jamfør norrønt á veg ‘på veg’

Tyding og bruk

  1. Døme
    • kom deg vekk!
    • få vekk bilane frå bustadområda;
    • boka kom vekk under flytting
  2. i uttrykk
    Døme
    • fort, stadig, villig vekk – i eitt sett, titt og jamt, titt og ofte;
    • snakk vekk! – tal i veg!
  3. Døme
    • pengane er vekk!
    • vere vekk frå arbeidet;
    • heilt vekk i kvarandre – blindt forelska
Artikkelside

blind

adjektiv

Opphav

norrønt blindr

Tyding og bruk

  1. som ikkje kan sjå;
    utan synsevne
    Døme
    • vere blind;
    • vere blind på eitt auge
  2. i overført tyding: som manglar forståing (for);
    Døme
    • vere blind for dei nære tinga;
    • kjærleik gjer blind;
    • stire seg blind på noko;
    • blindt hat
    • brukt som adverb
      • rette seg blindt etter direktivet
  3. Døme
    • eit blindt skjer

Faste uttrykk

  • blind alarm
    falsk alarm
  • blind flekk
    1. område der synsnerven går gjennom netthinna og synsbiletet såleis ikkje kan oppfattast
    2. i overført tyding: noko ein ikkje ser eller er merksam på
  • blind høne finn også korn
    ein person utan føresetnader kan også slumpe til å finne det rette
  • ende blindt
    ikkje føre fram;
    ikkje føre vidare
  • stire seg blind på
    vere så oppteken av noko at ein mister evne til å sjå det på ein annan måte
Artikkelside

blindveg

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

veg som endar blindt;
jamfør blindgate
Artikkelside

lystre 1

lystra

verb

Opphav

av lågtysk lusteren; samanheng med lyd (1 og lyde (1

Tyding og bruk

rette seg etter;
vere lydig mot;
Døme
  • lystre blindt;
  • han lystrar mor si;
  • dei lystra ordre
Artikkelside

blindgate

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

  2. i overført tyding: freistnad som ikkje fører fram
    Døme
    • partiet kom inn i ei blindgate i valkampen
Artikkelside

blindspor

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

  1. Døme
    • toget køyrde til sides på eit blindspor
  2. i overført tyding: handling eller idé som ikkje fører til noko
    Døme
    • etterforskinga kom inn på eit blindspor
Artikkelside

handlangar

substantiv hankjønn

Opphav

etter tysk Handlanger; jamfør lange (2

Tyding og bruk

  1. person som hjelper ein handverkar med arbeidet
  2. (underordna) person som blindt lyder og utfører alt han eller ho blir beden om;
    Døme
    • mange vart skulda for å vere handlangarar for kommunistane
Artikkelside

forgude

forguda

verb

Opphav

frå tysk; av for- (2

Tyding og bruk

ovundre blindt
Døme
  • dei forgudar kvarandre
Artikkelside