Avansert søk

53 treff

Bokmålsordboka 5 oppslagsord

Nynorskordboka 48 oppslagsord

var det likt seg

Tyding og bruk

brukt for å seie at noko er utenkjeleg;
langt ifrå, på ingen måte;
Sjå: lik
Døme
  • løn vil ho ikkje ha, var det likt seg då!

lik 3

adjektiv

Opphav

norrønt líkr, opphavleg ‘som har same form’

Tyding og bruk

  1. som minner om eller liknar på andre eller noko anna;
    Døme
    • vere lik mor si;
    • like barn leiker best;
    • han er svært lik seg på biletet;
    • du er deg sjølv lik
  2. som heilt ut stemmer overeins;
    identisk med
    Døme
    • ei nautisk mil er lik 1852 m;
    • formuen min er lik null;
    • alle er like for lova;
    • lik løn for likt arbeid
    • brukt som adverb
      • dele likt
  3. særleg i komparativ og superlativ: dugande, god, bra
    Døme
    • vêret er likare i dag (enn i går);
    • kameraten var ikkje stort likare;
    • den likaste av hestane;
    • det er likast du går no

Faste uttrykk

  • kome til liks
    semjast
    • kome til liks om kva ein skal gjere
  • likt og ulikt
    alle slag;
    viktig og uviktig
  • likt til
    som ser ut til noko;
    rimeleg, sannsynleg
    • ut frå vedtaket er det likt til at talet blir redusert;
    • vi såg ikkje likt til røyk
  • til liks med
    sameleis, på same vis som
  • var det likt seg
    brukt for å seie at noko er utenkjeleg;
    langt ifrå, på ingen måte
    • løn vil ho ikkje ha, var det likt seg då!
  • vere seg sjølv lik
    ikkje ha forandra seg
    • du er deg sjølv lik, du

krigar

substantiv hankjønn

Opphav

frå tysk

Tyding og bruk

  1. person som deltek eller har delteke i krig eller annan valdeleg konflikt;
    soldat
    Døme
    • ein dugande krigar;
    • dei var berre barn då dei vart krigarar
  2. person som kjempar hardt for ei sak
    Døme
    • dei gamle krigarane frå venstresida

eter

substantiv hankjønn

Opphav

av gresk aither ‘øvre luftlag’

Tyding og bruk

  1. stoff som ein før tenkte seg fylte himmelrommet
    Døme
    • teoriar om rørsla til jorda gjennom eteren
  2. i bunden form eintal: luftrommet der signal frå radio og fjernsyn flyttar seg frå sendar til mottakar;
    samnemning for radio og fjernsyn;
    Døme
    • sende reklame over eteren;
    • ein artist som vart mykje spela på eteren;
    • få med seg nyheitene på eteren;
    • på eteren fortel ei gammal dame frå tida då ho var ung
  3. organisk sambinding der eit oksygenatom er bunde saman med to karbonatom
  4. fargelaus, svært brennbar væske med karakteristisk lukt som tidlegare vart brukt til narkose;
    Døme
    • eteren vart introdusert som narkosemiddel på midten av 1800-talet

krit 1

substantiv hokjønn

Opphav

same opphav som krit (2, då gjeldspostar ofte vart skrivne med krit på ei tavle

Faste uttrykk

overgitt

adjektiv

Tyding og bruk

utan samsvarsbøying som predikativ
  1. overgjeven (1), makteslaus
    Døme
    • dei kjende seg overgitt
  2. overgjeven (2). forundra
    Døme
    • dei vart heilt overgitt då ho sa det

av og til

Tyding og bruk

stundom, innimellom (4), no og då;
Sjå: av

då først

Tyding og bruk

ikkje før;
Sjå: først
Døme
  • då først kunne eg tenkje klart

bli treft av amors piler

Tyding og bruk

bli forelska;
Sjå: amor
Døme
  • dei blei begge trefte av amors piler då dei såg kvarandre

bank i bordet

Tyding og bruk

(sagt samstundes som ein bankar på noko av tre) motverke at ei optimistisk ytring utfordrar overnaturlege makter slik at hellet snur;
Sjå: banke, bord
Døme
  • alt har, bank i bordet, gått problemfritt;
  • eg skulle banka i bordet då eg sa det