Avansert søk

79 treff

Bokmålsordboka 3 oppslagsord

Nynorskordboka 76 oppslagsord

ligatur

substantiv hankjønn

Opphav

frå latin, av ligare ‘binde’

Tyding og bruk

  1. forbinding av blodåre for å stanse blødning
  2. tråd som blir brukt til ligatur (1)
  3. skriftteikn som er sett saman av to eller fleire samanstøypte bokstavar
  4. samandraging av to eller fleire notar med same tonehøgd til éin einskild, markert med ein boge

bøyg

substantiv hankjønn

Opphav

opphavleg ‘den bøygde’; av bøye (3

Tyding og bruk

  1. det å bøye (3 seg
    Døme
    • gjere ein djup bøyg
  2. bøygd tilstand;
    bogen linje;
    Døme
    • setje bøyg på noko;
    • vegen gjekk i bøygar og krokar
  3. i folketru: usynleg vesen tenkt som ein svær slange som ligg i ring
    Døme
    • Peer Gynt møtte bøygen
  4. i overført tyding: ullen motstand, hindring, vanske (1
    Døme
    • her står vi overfor ein bøyg;
    • økonomien i prosjektet er den store bøygen

kurve 1

substantiv hokjønn

Opphav

av latin (linea) curva ‘bogen (linje)'

Tyding og bruk

  1. Døme
    • teikne ei kurve;
    • vegen har skarpe kurver
  2. linje som merkjer av ein utviklingsgang eller talverdiane frå ei matematisk likning

legatoboge

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

boge over fleire notar som viser at dei skal utførast legato (2

kringe

kringa

verb

Opphav

norrønt kringja; samanheng med kring (1

Tyding og bruk

gå i ring rundt;
gå i ein krins eller boge
Døme
  • kommunen kringar seg rundt to fjordar;
  • vegnettet tvingar bussane til å kringe murane langs byens yttergrense

kring 1

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt kringr

Tyding og bruk

  1. stor sirkel eller boge;
  2. krans, særleg av bær, frukt eller blomstrar

Faste uttrykk

  • i kring
    i ein ring;
    rundt, omkring;
    jamfør ikring
    • dei skal på tur rundt i kring i landet

kringle 2

kringla

verb

Opphav

av kringle (1

Tyding og bruk

leggje i ein kringel, ring;
gå i ring, boge

kverve 2

kverva

verb

Opphav

norrønt hverfa

Tyding og bruk

  1. svinge rundt, gå i ring eller boge
  2. kome av syne, bli borte
    Døme
    • kverve bort;
    • skipet kvarv i synsranda;
    • sommaren er kvorven
  3. minke inn, krympe

Faste uttrykk

  • kverve i hop
    bli mindre og mindre

kverv 1

substantiv hankjønn

Opphav

jamfør kvarv

Tyding og bruk

  1. ring, krins, boge av noko, til dømes hus
    Døme
    • husa stod i ein kverv kring tunet

krumming

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

  1. det å krumme eller bli krumma
    Døme
    • finne årsaka til krumminga
  2. noko som er bøygd;
    Døme
    • få ei krumming i ryggen