Розширений пошук

Простий пошук

Словник нюношка 62 oppslagsord

tre 1

іменник середній

Походження

norrønt tré

Значення та вживання

fleirårig plante som har kraftige røter og meir eller mindre høg og kraftig stamme med greiner og kvister som ber blad, barnåler, kongler, nøtter, blomstrar eller frukter
Приклад
- eit høgt og vakkert tre;
- sitje i skuggen frå trea;
- plante eit tre;
- klatre opp i eit tre;
- hengje i treet
- - bartre
  - frukttre
  - juletre
  - lauvtre
materiale av stammer, greiner eller røter frå tre (1, 1);
treverk, trevyrke
Приклад
- kjøkeninnreiing i tre;
- spikke ein figur av tre
stykke eller reiskap (opphavleg) av tre (1, 2)
- - balltre
  - hespetre
  - mangletre
  - vedtre
noko som er forma som eit tre (1, 1);
jamfør slektstre, stamtre

Фіксовані вирази

ikkje vekse på tre
vere sjeldan
gode kokkar veks ikkje på tre
midt på treet
middels
resultatet var midt på treet

Сторінка статті

vekse

veksa

дієслово

Походження

norrønt vaxa

Значення та вживання

om menneske og dyr: auke i lengd, høgd, omfang og liknande;
bli større
Приклад
- jenta har vakse ti cm på eitt år;
- lamma veks og trivst;
- det voks fram ei ny tann;
- håret veks ut att
bli meir erfaren, mogen eller reflektert;
utvikle seg
Приклад
- han voks med ansvaret;
- ho har vakse mykje etter at ho begynte å studere
om plante: gro (2, 2);
finnast (1), trivast (2)
Приклад
- treet har vakse seg stort;
- gulrota veks best i sandjord;
- eika veks ikkje nordafjells
auke i mengd, tal, styrke og liknande;
stige (2, 3)
Приклад
- elva veks;
- medlemstalet voks til nye høgder;
- irritasjonen voks jo lenger han måtte vente

Фіксовані вирази

ikkje vekse på tre
vere sjeldan
gode kokkar veks ikkje på tre
vekse att
bli dekt av vokstrar;
gro att/til
vekse av seg
utvikle seg vekk frå sjukdom, svakheit og liknande fordi ein blir eldre eller mognare
ho har vakse av seg allergien;
vi håpar han veks av seg desse nykkene
vekse frå kvarandre
utvikle seg i kvar si retning
vekse frå seg
ikkje vekse meir;
ikkje bli høgare eller større
vekse i munnen
om mat: vere uråd å tyggje eller svelgje fordi maten byr ein imot, eller fordi ein er oppskaka
maten var harsk og voks i munnen på meg
vekse med oppgåva
bli meir dugande etter kvart som oppgåvene blir vanskelegare
elevane veks med oppgåvene
vekse opp
1. nå vaksen alder
  dei fikk fem barn, men berre tre av dei voks opp;
  han voks opp langs kysten
2. vere van med frå barndomen
  da eg voks opp, var det taco kvar fredag;
  ho er vaksen opp med klassisk musikk
vekse over hovudet
bli for omfattande eller vanskeleg
oppgåvene voks over hovudet på meg;
utgiftene veks oss over hovudet
vekse til
1. om person: bli eldre;
  bli større
  yngsteguten har vakse til
2. bli dekt med vokstrar;
  gro att/til
vekse ut av
1. bli for stor til klesplagg og liknande
  eg har vakse ut av buksa mi
2. ikkje ha stor nok plass
  butikken veks ut av lokala sine

Сторінка статті

topp 2

іменник чоловічий

Походження

norrønt toppr; samanheng med tupp (

Значення та вживання

øvste del av noko, ofte med rund eller spiss form
Приклад
- toppen av bakken;
- på toppen av fjellet;
- snøen låg i kvite toppar;
- i toppen av treet festa dei stjerna;
- katten likte å sove på toppen av vaskemaskina
- - fjelltopp
  - kaltopp
  - tretopp
samling av hår eller fjør på hovud til menneske eller dyr
Приклад
- håret var sett opp i ein topp
- - fjørtopp
  - hårtopp
klesplagg til overkroppen for kvinner;
overdel
Приклад
- ho var kledd i raud topp og svart bukse
hovud (3)
Приклад
- vere ør i toppen;
- han er kvikk i toppen
øvste sjikt i ei rangering, eit hieraki eller liknande
Приклад
- toppane i næringslivet
- - listetopp
  - samfunnstopp
høgaste grad av noko;
høgdepunkt, maksimum (1)
Приклад
- dollarkursen nådde ein ny topp;
- banden slutta da dei var på toppen;
- toppen er nådd, frå no går alt berre nedover
brukt som adverb i bunden form eintal: maksimalt
Приклад
- han får toppen 10 prosent av røystene

Фіксовані вирази

frå topp til tå
frå øvst til nedst
dei er kledd i grønt frå topp til tå
gå til topps
sigre (1), vinne (3, 1)
klar i toppen
1. ikkje omtåka;
  edru
2. med sitt fulle vit
  jubilanten er klar i toppen
liggje på topp
vere blant dei beste
laget ligg på topp i serien;
sjølvsagt ligg Noreg på topp
på topp
1. på høgaste og beste nivå
  forma er på topp
2. med stort fokus, stor merksemd og liknande;
  viktigast
  skule er på topp på prioriteringslista vår
på toppen
i tillegg til noko (allereie bra eller dårleg)
på toppen av det heile vart ho kåra til den beste spelaren i turneringa;
på toppen av det allereie store lånet sette banken opp renta;
på toppen kjem 25 % skatt
ti på topp
dei ti mest populære
til topps
heilt til toppen av noko;
heilt opp
heise flagget til topps;
dei gjekk heilt til topps før dei tok pause
toppen av/på kransekaka
det beste eller likaste av noko;
det beste, det som kjem til slutt
besøket hos ordføraren var toppen av kransekaka;
at laget hennar vann, var toppen på kransekaka
toppen av isfjellet
det vesle som er synleg eller som er kjent, av noko langt større av same slaget som framleis er ukjent
vere i toppen
vere den beste eller blant dei beste
dei er i toppen av serien
vere på toppen
vere best

Сторінка статті

velte 3

velta

дієслово

Походження

norrønt velta; av velte (

Значення та вживання

rulle noko eller nokon over ende;
få til å velte (2;
dytte (1, 1), tippe (3, 2), vippe (3, 4), bikke (1)
Приклад
- velte storstein or åkeren;
- grisen velte seg i gjørma;
- ho heldt på å velte eit glas;
- stolen låg velt;
- ho velte seg over på sida
falle eller rulle (2, 1) over ende;
velte (2, 1)
Приклад
- bilen velte over ende;
- treet velte over vegen;
- bølgjene velte inn mot stranda
kome fram i stor mengd;
strøyme (1, 2), velte (2, 2), velle (2)
Приклад
- røyken velte fram;
- snøen berre velte ned;
- ei vond kjensle velte opp i meg;
- lyset velter inn i rommet gjennom dei store vindauga
skyve over på
Приклад
- finne nokon å velte skulda over på;
- ho velta ansvaret over på dårlege tider
få til å mislykkast;
spolere
Приклад
- velte ei regjering;
- velte spelet til nokon

Фіксовані вирази

velte seg i
sitje med eller nytte rikeleg av
velte seg i pengar og rikdom;
på hotellet kan ein velte seg i luksus

Сторінка статті

blø, bløde

bløda

дієслово

Походження

norrønt blǿða; samanheng med blod

Значення та вживання

miste blod;
lide blodtap
Приклад
- blø frå hovudet;
- blø på leppa;
- blø naseblod;
- blø seg i hel;
- ho blødde kraftig
skilje ut blod
Приклад
- såret blør
- brukt som adjektiv
  blødande magesår
skilje ut væske eller farge
Приклад
- treet blør;
- garnet blør farge
brukt biletleg i uttrykk for sorg og smerte
Приклад
- hjartet blør;
- med blødande hjarte
i overført tyding: unngjelde, svi (1
Приклад
- det fekk han blø for
i overført tyding: bli tappa for naudsynte ressursar, verdiar eller liknande
Приклад
- landbruket og bygdene blør
brukt poetisk: lyse raudt;
glø
Приклад
- kveldshimmelen blødde

Сторінка статті

sneie 2

sneia

дієслово

Походження

same opphav som sneie (

Значення та вживання

kome borti;
snerte (1
Приклад
- kula har sneia treet;
- sneie borti noko
sneie (2, 1)

Сторінка статті

gå 1

дієслово

Походження

norrønt ganga; innverknad frå austnordisk og lågtysk i infinitiv gå og presens går

Значення та вживання

med person eller vesen som subjekt: flytte seg jamt med føtene, spasere, vandre;
ferdast, fare (2, vanke
Приклад
- lære å gå;
- dei gjekk seg ein tur i skogen;
- korkje kunne krype eller gå;
- skal vi gå eller ta buss?
- dei går til fots ned til stranda;
- gå på tå;
- gå på hendene;
- vi har gått ein del på ski i påska;
- konstabelen kom gåande over torget;
- det gjekk nokon i døra;
- gå forbi nokon;
- dei måtte gå ein omveg rundt huset;
- gå to steg fram;
- ho går ærend i byen
brukt for å seie at ei handling eller ein tilstand varer ved
Приклад
- gå lenge med influensa;
- problemet går att i alle land;
- gå og drive;
- gå og vente;
- gå og hangle;
- gå og vone;
- gå i sitt tjuande år;
- gå på jakt;
- gå på loffen;
- gå på friing;
- gå på skule;
- gå i lære
pleie å bruke
Приклад
- eg går alltid med hatt
med særleg vekt på byrjinga, utgangspunktet eller målet
Приклад
- gå feil;
- gå konkurs;
- gå fallitt;
- gå av bussen;
- kome og gå som ein vil;
- gå ut;
- gå heim;
- gå til sides;
- gå i land;
- gå om bord;
- gå sin veg;
- ho har alt gått;
- ho er alt gått;
- skal vi gå å bade?
- gå i grava;
- gå i krigen;
- gå i selskap;
- gå på kino;
- gå til sjøs;
- gå til sengs;
- gå til ro;
- gå frå hus og heim;
- gå ut på byen;
- la oss gå
med ting, sak, tilhøve som subjekt, og med grunntyding flytte seg eller bli flytta;
røre seg, fare;
utvikle seg, endrast
Приклад
- bilen går fort;
- vogna går på skjener;
- skuffa går lett;
- båten går for fulle segl;
- det går fisk i elva;
- det gjekk så det spruta;
- hjulet går rundt;
- klokka går for fort;
- klokka går på 12;
- det gjekk kaldt nedover ryggen;
- det går straumar i vatnet;
- gå tilbake;
- gå attende
med ting, sak, tilhøve som subjekt og med særleg vekt på byrjing, utgangspunkt eller mål
Приклад
- brøda går for tjue kr stykket;
- varene går unna;
- gå av mote;
- huset gjekk opp i røyk;
- gå tapt;
- det gjekk hol på sokkane;
- gå i stykke;
- gå i knas;
- gå sund;
- det har gått prestisje i saka;
- det har gått ròte i treet;
- gå i lås;
- sola går opp;
- sola går ned;
- døra gjekk opp;
- vasen gjekk i golvet;
- avisa går i trykken;
- aksla gjekk or led;
- kvar går turen?
- skipet går på England;
- elva går over breiddene;
- la gå!
- la ankeret gå!
- toget går snart
bli borte;
forsvinne
Приклад
- lyset har gått
øydeleggjast, ryke (3)
Приклад
- lyspæra har gått;
- det gjekk nokre sidebein
om tid: lide (2
Приклад
- det går mot vår;
- tida går;
- dagane går med leik og moro
strekkje seg, liggje, vere
Приклад
- vegen går gjennom dalen;
- elva går i svingar;
- det går ein raud tråd gjennom forteljinga
herje (1)
Приклад
- det gjekk eit fælt uvêr over bygda;
- det er ein farang som går
versere
Приклад
- det går gjetord om ho;
- det går rykte om han
lykkast, vere mogleg
Приклад
- det skal gå!
- dette går ikkje
utvikle seg i ei viss lei
Приклад
- alt går meg imot;
- det går bra med han;
- det går dårleg for han;
- det går ille for han;
- det går smått med han;
- alt går sin gang
vere i rørsle, i verksemd;
fungere (2)
Приклад
- motoren går;
- uret går;
- kjeften går;
- praten går;
- pusten går;
- sjøen går høg
gjelde (1, passere
Приклад
- dette går for å vere stor kunst;
- gå for det same;
- gå ut på eitt;
- det får gå for denne gongen;
- setelen går ikkje lenger;
- kvitteringa går som garanti
nå (3, 2)
Приклад
- vatnet går opp til midja;
- boka går fram til 1900
rømmast
Приклад
- det går fem eple på eitt kilo;
- det går 10 l i bytta
gjære (1, 1)
Приклад
- ølet går
bli vist (for tida)
Приклад
- går det noko på kino?
ha som grunntone
Приклад
- songen går i moll;
- melodien går i C-dur
følgje same mønster som
Приклад
- verbet ‘slite’ går som ‘bite’

Фіксовані вирази

den går ikkje!
historia, orsakinga blir ikkje godteken
gå an
vere mogleg, akseptabel eller tillaten
det må gå an å be om ein verdig debatt
gå att
1. vise seg etter døden
  historier om døde som går att
2. vise seg på nytt (fleire gonger);
  stadig dukke opp
  ei formulering som går att i mange avtalar
gå av
1. bli avfyrt;
  smelle
  skotet gjekk av
2. dele seg;
  brotne
  staven gjekk av på midten
3. slutte (i stillinga) etter nådd aldersgrense
gå av med sigeren
vinne
gå av seg
utvikle seg; hende, bere til
gå av stabelen
1. bli sjøsett
2. gå føre seg, bli skipa til
  festivalen går av stabelen første laurdag i juli
gå bort
1. verte borte;
  forsvinne
  flekken gjekk bort
2. døy
  han gjekk bort etter kort tids sjukdom
3. vitje andre
gå fløyten
gå tapt;
ikkje bli av
pengane gjekk fløyten
gå for det
omkome, krepere
gå for langt
gå for vidt;
overdrive
nei, no går det for langt!
gå for presten
gå til konfirmantundervisning
gå for seg
hende, bere til
gå for vidt
overdrive
gå fram
gjere (noko) (slik eller slik)
gå fram av
vere tydeleg frå (samanhengen)
gå framover
ha framgang
gå fri
sleppe straff;
sleppe unna
gå frå
slutte å følgje eller etterleve
gå frå ei avtale
gå frå konsepta
miste fatninga
gå frå kvarandre
skiljast
gå frå vitet
bli galen;
gå frå forstanden;
miste vitet
eg held på å gå frå vitet
gå føre seg
hende, skje
undervisninga går føre seg i klasserommet;
samlinga vil gå føre seg utandørs;
debatten har gått føre seg i fleire månader
gå i seg sjølv
granske (skyld og liknande hos) seg sjølv
gå i stå
stoppe opp
planlegginga har fullstendig gått i stå
gå i vasken
ikkje bli noko av
turen gjekk i vasken
gå igjen
1. vise seg på nytt (fleire gonger);
  stadig dukke opp
2. vise seg etter døden
gå imot
1. gå til åtak på eller forsvare seg
  gå imot fienden
2. kjempe mot;
  motarbeide
  gå imot eit framlegg
gå inn
1. om blad, avis: slutte å kome ut
2. om tips, spådom: bli oppfylt, lykkast
gå inn for
vere talsmann for, stø; satse på, leggje vinn på (noko)
gå inn på
1. ta (nærmare) for seg
2. samtykkje i
gå inn under
bli rekna som ein del av eller vere omfatta av
gå med
1. bli brukt av forsyningar, råvarer o.l.
  det gjekk med 50 brød
2. (om person) stryke med;
  døy
gå med på
samtykkje i;
vedgå (noko)
gå ned
minke
gå om
handle om;
dreie seg om
gjer greie for løysinga, elles minnest vi ikkje kva det går om
gå opp
1. auke, stige
  talet på smitta gjekk opp
2. gje full løysing
  reknestykket gjekk opp;
  kabalen gjekk opp
3. rakne
  gå opp i saumane
4. smelte, tine
  vatna går opp;
  isen går opp
gå opp for
(brått) bli klart, tydeleg for
det gjekk eit lys opp for han
gå opp i
i matematikk: få eit heilt tal som kvotient når ein deler eit tal på eit mindre tal
3 går opp i 9
gå opp i opp
om to eller fleire ting: vege kvarandre opp, jamne (seg) ut
gå over
ta slutt;
gje seg
sjukdomen gjekk over til slutt
gå over til
skifte side, ta til å bruke
gå på
1. ta fatt
  huset fortener nokon som kan gå på med nytt mot
2. gjelde
  krtikken går på person, ikkje sak
3. få som resultat
  gå på tap
4. vere avhengig av, nytte
  gå på stoff;
  gå på medikament
gå rundt
1. kantre, velte, tippe over
2. ha god nok økonomi til å klare alle utgiftene
  kafeen treng fleire kundar for å få det til å gå rundt
gå saman
1. ha følgje
2. høve saman;
  harmonere
  fargane går ikkje saman
gå seg bort
gå seg vill
gå seg fast
gå til ein korkje kan kome fram eller attende
gå seg vill
rote seg bort;
forville seg
gå til
1. setje i verk;
  kome i gang med
  gå til åtak;
  gå til verket;
  gå til streik;
  gå til nedlegging
2. bere til, skje;
  ha seg
  han fortel om korleis det gjekk til då bygda fekk traktor;
  korleis gjekk det til at det blei nybygg?
3. (om person) døy
gå tilbake
1. minke i storleik eller kvalitet;
  verte mindre eller dårlegare
  partiet gjekk tilbake i oppslutnad
2. falle attende til tidlegare tilstand
  gå tilbake på eit løfte;
  gå tilbake på krav
3. vende attende til ein stad eller ein tilstand
  vi gjekk tilbake til bilen
gå under
søkke; øydeleggjast
gå unna
1. halde seg borte frå;
  vike for nokon eller noko
2. gå føre seg i raskt tempo;
  gå fort
  flyttinga gjekk unna på ei helg
3. få rask avsetnad
  varene går unna
gå ut
1. ikkje vere gyldig lenger;
  overskride
  fristen går ut i neste veke;
  avtalen gjekk ut for ei stund sidan
2. dra til utestad
  har du planar om å gå ut på byen i kveld?
gå ut frå
byggje på, rekne med (noko)
gå ut frå at alt er rett
gå ut med
gjere offentleg kjend
gå ut med ein bodskap
gå ut mot
kritisere (nokon) sterkt
gå ut over
råke (nokon), verke på, få følgjer for
gå ut på
dreie seg om, handle om, vere om, gjelde
gå åt
miste livet;
stryke med;
omkome
ha noko å gå på
ha romsleg (med tid, midlar, krefter)
ikkje gå an
1. ikkje la seg gjere
2. ikkje søme seg
kva går det av deg?
korleis er det du ber deg åt?
la gå
1. ikkje hindre;
  gje lov til
  dei let han gå
2. det får så vere
  men lat gå, det kunne vere moro å prøve
noko som går
sjukdom som mange får samstundes
det er noko som går
som ein står og går
slik ein nettopp da er kledd; ubudd
så gjekk vi da
la oss gå

Сторінка статті

bryte

bryta

дієслово

Походження

norrønt brjóta

Значення та вживання

få til å breste med bøying og trykk;
rive av;
slite laust;
knekkje (1)
Приклад
- bryte foten;
- ho braut armen;
- eg har diverre brote sund hamarskaftet;
- bryte lin
arbeide opp;
få fram;
tilverke
Приклад
- bryte malm;
- bryte jord
om sjø: kome som brenningar (2
Приклад
- bølgjene bryt mot stranda
minske (1) verknaden av;
svekkje
Приклад
- moloen bryt bølgjene
drive med bryting (3)
Приклад
- bryte mot nokon frå ein annan klubb
endre retning på noko
Приклад
- linsa bryt lysstrålane
få noko til å stogge;
gjere slutt på noko
Приклад
- bryte ei telefonsamtale;
- mange deltakarar måtte bryte løpet
la vere å oppfylle eller rette seg etter
Приклад
- bryte lova;
- dei braut helgefreden;
- bryte ein lovnad
løyse (6), tyde (2, 1)
Приклад
- bryte ein kode

Фіксовані вирази

bryte laus/laust
begynne brått og veldig
uvêret braut laus/laust
bryte av
1. knekkje eller brekke av
  bryte av greiner på treet
2. avbryte
  bryte av utdanninga
bryte fram
bli synleg;
kome til uttrykk
gleda kunne bryte fram;
uviljen braut fram
bryte gjennom
1. kome fram;
  bli synleg
  sola bryt gjennom skydekket
2. slå gjennom;
  bli kjend
  han braut gjennom som standupkomikar
bryte handbak
delta i styrkeprøve der det gjeld å presse handbaken til motstandaren i bordplata
bryte inn
avbryte
ho braut inn med ein kommentar
bryte med
1. sjå bort frå;
  ignorere
  bryte med reglane
2. vende seg bort frå noko eller nokon;
  gjere slutt på ein venskap eller eit kjærleiksforhold
  bryte med narkotikamiljøet
bryte ned
1. rive over ende
  ho ville bryte ned hagegjerdet
2. løyse opp
  det tek tid å bryte ned plast i naturen
3. svekkje, øydeleggje
  bryte ned fordomar
bryte opp
1. opne med makt
  han braut opp døra
2. dra av stad
  gjestene braut opp ved sjutida
bryte på
snakke (eit språk) med aksent
bryte på tysken
bryte saman
1. gå i stykke
  maskinen braut saman;
  keisardømet braut saman
2. uttrykkje sterke kjensler
  han braut saman i gråt
3. bli avbroten
  forhandlingane braut saman
bryte seg fram
trengje seg fram med makt
storindustrien braut seg fram;
innestengd gråt braut seg fram
bryte seg gjennom
trengje gjennom
bryte seg gjennom isen
bryte seg inn
ta seg inn gjennom stengsel utan lov
han braut seg inn på hotellrommet
bryte ut
1. gje uttrykk for kjensler
  bryte ut i song
2. bli synleg;
  gjere seg gjeldande
  ein epidemi kan bryte ut
3. kome seg vekk frå
  bryte ut av køen

Сторінка статті

sva 2, svade 2

svada

дієслово

розділений інфінітив: svada

Походження

norrønt svaða

Значення та вживання

om hud og liknande: flakne av, rivne frå
om tre: losne i borken
Приклад
- selja svadde i lauvspretten
om bork: losne frå treet
Приклад
- borken svar
flekkje av
Приклад
- sva bork

Сторінка статті

topptung

прикметник

Походження

av engelsk top-heavy

Значення та вживання

(uforholdsmessig) tung øvst eller i toppen
Приклад
- treet er topptungt;
- sekken er dårleg pakka og er topptung
i overført tyding: organisasjon eller liknande med uforholdsmessig mange personar i leiinga
Приклад
- topptung styring og for mykje administrasjon

Сторінка статті

Результати на сторінці:

Розширений пошук

Словник нюношка 62 oppslagsord

tre 1I

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

Фіксовані вирази

vekse

veksa

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Фіксовані вирази

topp 2II

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Фіксовані вирази

velte 3III

velta

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Фіксовані вирази

blø, bløde

bløda

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

sneie 2II

sneia

Походження

Значення та вживання

Приклад

gå 1I

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Фіксовані вирази

tre 1

topp 2

velte 3

sneie 2

gå 1

sva 2, svade 2