Розширений пошук

Простий пошук

Словник букмола 149 oppslagsord

handle

дієслово

Походження

av tysk handeln, norrønt handla ‘håndtere, ta på’; av hånd

Значення та вживання

kjøpe, gjøre innkjøp;
gå til innkjøp av
Приклад
- gå ut og handle litt;
- handle inn til jul;
- handle hos kjøpmannen på hjørnet;
- de er ute og handler mat;
- har du handlet alt vi trenger?
drive handel (1)
Приклад
- handle med dagligvarer;
- handle en gros;
- handle i smått;
- firmaet handler på utlandet
være virksom, gjøre noe;
gripe aktivt inn;
opptre, oppføre seg
Приклад
- ikke bare snakke, men handle;
- handle raskt;
- handle som i ørske

Фіксовані вирази

handle om
ha som innhold eller emne;
dreie seg om
boka handler om en spion;
det handler om å få folk til å le

Сторінка статті

ut

прислівник

Походження

norrønt út

Значення та вживання

brukt for å uttrykke bevegelse eller retning fra innsiden mot utsiden
Приклад
- gå ut av huset;
- se ut av vinduet;
- kom deg ut!
- bryte seg ut av fengsel;
- bli kastet ut;
- slå ut vannet i glasset;
- ta noe ut av kjøleskapet;
- komme seg ut av vannet;
- rope ut mot gata;
- få giften ut av kroppen;
- ta bestikk ut av skuffen;
- finne en vei ut;
- pakke ut en presang
- brukt som preposisjon:
  gå ut døra;
  kikke ut vinduet;
  smette ut bakveien
brukt for å uttrykke bevegelse eller retning fra et (sentralt) opphavssted
Приклад
- reise ut av landet;
- ta toget ut av byen;
- grenene vokser ut fra stammen;
- reise ut på landet;
- flytte ut av leiligheten;
- sende ut brev;
- drive ut på havet
brukt for å uttrykke at noe gjøres større, lengre eller fyldigere
Приклад
- deigen eser ut;
- sy ut kjolen;
- strekke ut armene;
- brette ut et ark;
- bygge ut huset;
- arrangementet trekker ut
brukt for å uttrykke at en gir fra seg (råderett over) noe
Приклад
- låne ut penger;
- dele ut løpesedler;
- bli nødt til å punge ut;
- leie ut en bil
brukt for uttrykke at noe fullføres eller gjøres til det er slutt
Приклад
- lese ut boka;
- sove ut etter nattevakt;
- slite seg ut;
- fylle ut et skjema;
- drikke ut glasset;
- holde ut påkjenningene;
- stå løpet ut;
- ruste ut et skip;
- hale ut tiden
- brukt som preposisjon:
  bli værende ut året;
  bli hjemme ut dagen
brukt for å uttrykke at noe blir borte eller til ingenting
Приклад
- dø ut;
- blåse ut lyset;
- tiden rant ut;
- bålet brant ut;
- flere ord har falt ut av teksten;
- vannet har tørket ut
brukt for å uttrykke at noe gjøres eller hender i utstrakt grad
Приклад
- tisse seg ut;
- skitne ut klærne;
- snakke ut om problemene sine;
- slite ut klærne;
- dumme seg ut;
- drite seg ut
brukt for å uttrykke at noe gjelder det ytre
Приклад
- det ser rart ut;
- ta seg godt ut
brukt for å uttrykke at noe tas (bort) eller velges fra en mengde, en samling, et materiale, et forråd eller en gruppe
Приклад
- ta ut penger;
- velge ut en kandidat;
- melde seg ut av laget;
- plukke ut varer;
- skille seg ut i klassen;
- se seg ut noen nye klær;
- spilleren ble byttet ut;
- varen er gått ut av sortimentet;
- laget er slått ut av cupen
brukt for å uttrykke bevegelse fra hjemmet
Приклад
- blir du med en tur ut?
- ta en liten tur ut;
- gå ut og leke;
- jeg trenger å komme meg mer ut;
- dra ut for å fiske
brukt for å uttrykke bevegelse til utested eller fest;
jamfør ute (5)
Приклад
- skal du ut i kveld?
- vi tenkte oss ut på byen etterpå
brukt for å uttrykke bevegelse til et avgrenset bestemmelsessted
Приклад
- gå ut på balkongen;
- legge ut på havet;
- liste seg ut på gulvet;
- forsvinne ut i skogen;
- svinge ut på veien;
- snike seg ut på badet;
- ambulansen rykket ut til ulykkesstedet
brukt for å uttrykke at noe blir kjent for flere eller for offentligheten
Приклад
- gi ut en bok;
- komme ut som homofil;
- gå ut med navnet til offeret;
- ikke ville ut med noe;
- nå ut med budskapet;
- legge ut noe på nettet;
- legge ut om skilsmissen sin;
- opplysningene har blitt lekket ut;
- buse ut med svaret
brukt for å uttrykke at en viss tid har forløpt siden noe begynte
Приклад
- sovne tre minutter ut i filmen;
- skal vi si at vi snakkes noen dager ut i neste uke?
- det første målet kom fjorten minutter ut i kampen
brukt for å uttrykke skifte til en ny tilstand, tilværelse eller situasjon
Приклад
- kaste seg ut i noe nytt;
- bli tvunget ut i arbeidsløshet;
- gå ut i permisjon

Фіксовані вирази

dag ut og dag inn
svært lenge, bestandig
fullt ut
aldeles, fullstendig
gå ut
1. ikke være gyldig lenger;
  overskride, utløpe
  fristen går ut på mandag;
  avtalen gikk ut i fjor
2. dra til utested
  jeg går som oftest ut i helgene
gå ut og inn hos
være stadig gjest hos (noen)
kjenne ut og inn
ha svært god kjennskap til
komme ut av det
miste sammenhengen;
miste tråden
skuespilleren kom helt ut av det i første akt
legge seg ut
legge på seg
ligge rett ut
ligge helt utstrakt
måtte ut med
måtte betale
de måtte ut med et høyt beløp;
kommunen må ut med mange millioner for å renovere opp skolen
ut av
brukt for å uttrykke følge eller resultat
det kom ikke noe godt ut av den stadige krangelen;
gjøre det beste ut av situasjonen
ut fra
brukt for å uttrykke at noe tjener som grunnlag for en tolkning, vurdering eller lignende;
med utgangspunkt i
ut fra det jeg vet, bør det ikke bli noe problem;
handle ut fra egeninteresse
ut med
brukt for å uttrykke at noe skal fjernes, erstattes eller tas ut av bruk
i morgen er det ut med alt rasket i boden;
ut med det gamle og inn med det nye;
ut med dere!
vite verken ut eller inn
ikke se noen utvei

Сторінка статті

ut fra

Значення та вживання

brukt for å uttrykke at noe tjener som grunnlag for en tolkning, vurdering eller lignende;

med utgangspunkt i;

Se: ut

Приклад

ut fra det jeg vet, bør det ikke bli noe problem;
handle ut fra egeninteresse

Сторінка статті

gå

дієслово

Походження

norrønt ganga, innvirkning fra østnordisk og lavtysk i infinitiv gå og presens går

Значення та вживання

med person eller vesen som subjekt: flytte seg skritt for skritt, ferdes til fots, spasere, begi seg av sted, fare
Приклад
- gå en tur;
- de gikk seg en tur rundt vannet;
- han går noen ærend i byen;
- lære seg å gå;
- postmannen kom gående nedover vegen;
- gå til fots;
- vi har gått en del på ski i påsken;
- barna gikk arm i arm nedover vegen;
- skal vi ta trikken eller gå?
- sykler du hit eller går du?
- vi måtte gå en omvei;
- gå på hendene;
- gå vekk!
- gå utenom trafikken;
- katta går rundt på egenhånd
brukt for å uttrykke at en handling eller tilstand vedvarer
Приклад
- gå og vente;
- gå og drive;
- gå og tulle;
- gå i lære;
- gå på loffen;
- gå på jakt;
- gå på frieri;
- gå dårlig kledd;
- gå i fjerde klasse;
- gå i barndommen;
- gå i sitt tjuende år
pleie å bruke
Приклад
- han går alltid med skjerf
med særlig vekt på utgangspunktet eller målet
Приклад
- la oss gå!
- gå på byen;
- gå ut på byen;
- gå til ro;
- gå til sengs;
- gå til sjøs;
- gå i teateret;
- gå på kino;
- gå i selskap;
- gå i krigen;
- gå i graven;
- gå og bade;
- gå til side;
- gå sin vei;
- gå i land;
- gå om bord
med ting, sak, forhold som subjekt, og med grunnbetydning flytte seg eller bli flyttet;
røre seg, fare;
utvikle seg, endres
Приклад
- hjulet går rundt;
- gå som smurt;
- det gikk så det sprutet;
- det går fisk i elva;
- gå for fulle seil
være i bevegelse, i gang, fare;
sette seg i bevegelse
Приклад
- toget går om fem minutter;
- gå i gang med;
- sjøen går høy;
- kjeften går;
- praten går;
- gå i hi;
- gå i skyttergravene;
- gå prestisje i;
- gå politikk i;
- gå mote i;
- vogna går på skinner;
- gå leia;
- båten går på England;
- skipet gikk på en mine;
- det gikk kaldt nedover ryggen på meg;
- avisen går i trykken;
- gå i lås;
- sola går opp;
- sola går ned;
- vasen gikk i gulvet;
- det gikk et ras;
- gå av mote;
- gå løs på noen;
- gå til angrep på
bli borte;
forsvinne
Приклад
- lyset gikk
bli ødelagt, ryke (3)
Приклад
- pæra er gått;
- hanken er gått;
- sikringen er gått;
- gå sund;
- gå i stykker;
- gå til grunne;
- gå tapt;
- gå til spille;
- gå dukken
om tid: li (2
Приклад
- tiden går;
- dagene går
passere, ha sin gang, ligge, strekke seg;
forlate, svinne hen
Приклад
- gå opp i røyk;
- elva går gjennom dalen;
- veien går i svinger
herje (1)
Приклад
- det gikk et uvær over bygda;
- det går omgangssyke
sirkulere, omsettes
Приклад
- pengene går fort;
- varene går unna
være i omløp;
versere (1)
Приклад
- det går frasagn om det;
- sladderen gikk livlig;
- det går rykter på byen
være mulig, kunne skje, la seg gjøre
Приклад
- alt går!
- det skal gå
utvikle seg i en viss retning
Приклад
- det gikk til helvete;
- alt går meg imot;
- her går alt som vanlig;
- gå bra til slutt;
- det gikk bedre enn ventet;
- det gikk som jeg trodde;
- det gikk ikke så bra
fungere (2)
Приклад
- uret går ikke;
- motoren går ikke
bli ansett som
Приклад
- han går for å være klok;
- dette går for å være stor kunst;
- gå for det samme;
- gå ut på ett;
- han går under navnet Pelle
rekke (3, nå (4
Приклад
- skjørtet går til knærne;
- boka går fram til 1900
romme (1)
Приклад
- det går 10 l i bøtta;
- gå tretten på dusinet av
gjære (2, 1)
Приклад
- ølet går
bli vist, oppført (for tiden)
Приклад
- går det noe interessant på kino?
ha som grunntone
Приклад
- alle finske sanger går i moll

Фіксовані вирази

den går ikke!
den historien, forklaringen godtas ikke
gå an
la seg gjøre, være mulig
det går godt an å gjøre det;
det må gå an å ha en åpen og fri debatt
gå av
1. bli avfyrt;
  smelle
  skuddet gikk av
2. dele seg;
  knekke (1, 1)
  akselen gikk av på midten
3. slutte (i stilling) etter nådd aldersgrense;
  trekke seg fra posisjon
  hun gikk av etter en lang karriere;
  regjeringen gikk av
gå av med seieren
vinne
gå av stabelen
1. bli sjøsatt
2. finne sted
  prisseremonien gikk av stabelen i januar
gå bort
1. bli borte;
  forsvinne
2. besøke andre
3. dø (1)
  hun gikk bort etter lengre tids sykdom
gå fløyten
gå tapt;
ikke bli noe av
egenkapitalen gikk fløyten
gå for langt
gå for vidt;
overdrive
nei, nå går du for langt!
gå for presten
gå til konfirmantundervisning
gå for seg
hende, bære til
gå for vidt
gå for langt;
overdrive
gå fra
slutte å følge eller etterleve
gå fra avtale;
gå fra standpunktet
gå fra hverandre
skilles
de gikk fra hverandre etter et langt ekteskap
gå fra konseptene
miste fatningen
gå fra vettet
bli gal;
gå fra forstanden;
miste vettet
hun ble så sint at hun gikk fra vettet
gå fram
gjøre noe på en viss måte
gå fram av
være tydelig fra (sammenhengen)
gå framover
ha framgang
samfunnet gikk framover og tidene ble stadig bedre
gå fri
slippe straff;
slippe unna
gå i seg selv
granske seg selv, for eksempel for å erkjenne skyld
du må gå i deg selv for å unngå at dette skjer igjen
gå i stå
stoppe opp
samtalen gikk helt i stå
gå i vasken
ikke bli noe av
London-turen gikk i vasken
gå igjen
1. stadig dukke opp
2. vise seg etter døden;
  spøke (1)
gå imot
1. gå til angrep på eller forsvare
  gå imot fienden
2. kjempe mot;
  motarbeide
  gå imot forslaget
gå inn
1. om avis, blad: slutte å komme ut
2. om tips, spådom: bli oppfylt
gå inn for
være talsmann for, støtte; satse, legge vinn på
gå inn på
1. ta (nærmere) for seg
  gå inn på spørsmålet
2. samtykke i
  gå inn på en avtale
gå inn under
bli regnet som del av eller tilhørende
skoler som gikk inn under privatskoleloven
gå med
1. bli brukt av forsyninger, råvarer o.l.
  det gikk med 30 kilo rabarbra
2. (om person) stryke med;
  dø
gå med på
samtykke i
gå med på kompromisser for varig fred
gå ned
1. synke
  båten gikk ned
2. gla
  sola gikk ned
3. minke
  mengden gikk ned
gå om
dreie seg om;
handle om
det går om stoff, arbeidsløshet og sosial nød
gå opp
1. øke
  prisene gikk opp
2. (om regnestykke, kabal) få en fullstendig løsning
3. rakne
  gå opp i sømmene
gå opp for
(plutselig) forstå
gå opp i
i matematikk: få et helt tall som kvotient når en deler et tall på et mindre tall
gå opp i opp
om to eller flere ting: veie hverandre opp, jevne (seg) ut
gå over
ta slutt;
bedre seg
det går over hvis du bare er tålmodig
gå over til
anta; konvertere
gå på
1. sette i gang med
  gå på med krum hals;
  gå på med dødsforakt
2. få som resultat
  landslaget gikk på et kjempetap
3. være avhengig av, bruke
  gå på stoff;
  gå på medisin
4. gjelde
  kritikken går ikke på person, men på sak
gå rundt
1. kantre, velte, tippe over
2. ha god nok økonomi til å klare alle utgifter
  det var så vidt det gikk rundt i januar
gå sammen
1. ha følge
  de gikk sammen mot byen
2. passe sammen;
  harmonere
  fargene går ikke sammen
gå seg bort
gå seg vill
gå seg fast
gå til en verken kan komme fram eller tilbake
gå seg vill
rote seg bort;
forville seg
gå til
1. sette i verk;
  komme i gang med
  gå til angrep;
  gå til streik;
  gå til valg
2. bære til, skje;
  ha seg
  hvordan det gikk til, kunne han ikke si
gå tilbake
1. minke i størrelse eller kvalitet;
  bli mindre eller dårligere
  partiet gikk tilbake i oppslutning
2. falle tilbake til tidligere tilstand
  gå tilbake til gamle synder;
  gå tilbake på løfte;
  gå tilbake på en avtale
3. vende tilbake til et sted eller en tilstand
  gå tilbake til huset
gå under
forlise, synke; gå til grunne, bli ødelagt
gå unna
1. holde seg borte fra;
  vike for noen eller noe
2. foregå i raskt tempo;
  gå fort
  forberedelsene gikk unna på et par timer
3. få rask avsetning
  varene gikk unna
gå ut
1. ikke være gyldig lenger;
  overskride, utløpe
  fristen går ut på mandag;
  avtalen gikk ut i fjor
2. dra til utested
  jeg går som oftest ut i helgene
gå ut fra
bygge på, regne med
gå ut med
gjøre (budskap, opplysninger) offentlig kjent
gå ut mot
kritisere (noen) sterkt
gå ut over
virke på, være til ulempe for
gå ut på
dreie seg om
hva går det av deg?
hvordan bærer du deg at?
ikke gå an
1. ikke la seg gjøre
2. ikke sømme seg
la gå
1. ikke hindre;
  gi lov til
  de lot ham gå
2. det får så være at (noe er slik)
  la gå, det kunne være artig å prøve
la gå at
det får så være at (noe er slik)
la gå!
1. om bord i båt: kast!
  la trossa gå!
2. ok, som du vil!
noe som går
sykdom som mange får samtidig
det er noe som går
noe å gå på
om tid, midler, krefter: buffer, slakk
som en går og står
slik en i øyeblikket er kledd;
uforberedt
så gikk vi da
la oss gå

Сторінка статті

praksis

іменник чоловічий

Походження

av gresk prattein ‘handle, utøve’

Значення та вживання

måte å gjøre noe på;
handling som realiserer en intensjon, plan, teori eller lære;
motsatt teori (2)
Приклад
- det kan være stor forskjell på teori og praksis
faglig eller yrkesmessig virksomhet
Приклад
- den lokale tannlegen har gjenopptatt praksisen
- - advokatpraksis
  - allmennpraksis
  - privatpraksis
del av et teoretisk studium hvor en får praktisk øvelse i faget ved å jobbe i en bedrift;
jamfør praksisplass
Приклад
- jeg tenker å ha praksisen min ved et sykehus
opplæring eller erfaring gjennom praktisk øvelse
Приклад
- få en sommerjobb som gir relevant praksis;
- elevene er ute i praksis
skikk og bruk;
det som er vanlig å gjøre
Приклад
- vanlig praksis er å kreve legitimasjon;
- ifølge gjeldende praksis

Фіксовані вирази

i praksis
i virkeligheten, i realiteten
de vil gjerne få det til, men i praksis er det vanskelig

Сторінка статті

trevare

іменник жіночий або чоловічий

Значення та вживання

særlig brukt i flertall: gjenstand laget av tre (, 2)

Приклад

handle med trevarer;
produksjon av trevarer som lister og plank

Сторінка статті

vike 1

дієслово

Походження

norrønt víka, víkja

Значення та вживання

bevege seg bort fra;
flytte seg til side eller tilbake
Приклад
- vike noen skritt tilbake;
- vike av fra veien;
- etter å ha gått en stund vek hun av fra stien;
- han vek unna;
- stirre på noe uten å vike med blikket
fjerne seg til fordel for noe annet;
oppgi (2) overlate (3), avstå (2)
Приклад
- vike plassen sin for eldre passasjerer;
- den lille skogen måtte vike for et stort møbelsenter;
- vike for å slippe til yngre krefter;
- andre hensyn må vike for jakta på profitt;
- lyset fikk mørket til å vike
ikke handle eller være i tråd med noe;
ikke følge opp eller ta tak i noe
Приклад
- vike fra ansvaret sitt;
- politikeren måtte vike fra sine egne prinsipper;
- forfatteren viker unna de store spørsmålene
ikke komme i veien for;
stanse og vente på;
jamfør vikeplikt
Приклад
- en må vike for trikken;
- vike for trafikk fra høyre;
- biler må vike for fotgjengere;
- motorbåter skal vike for seilbåter
gi etter for;
bøye av
Приклад
- vike for loven;
- til slutt måtte han vike av for presset;
- jeg viker ikke en millimeter

Фіксовані вирази

på vikende front
i ferd med å gi opp, gi etter eller lignende;
på defensiven
epidemien er på vikende front

Сторінка статті

vilje

іменник чоловічий

Походження

norrønt vili; beslektet med ville (

Значення та вживання

evne til bevisst handling eller atferd
Приклад
- ha en sterk vilje;
- har mennesket en fri vilje?
- barnet har en egen vilje helt fra start
noe en selv eller en annen ønsker;
ønske (1
Приклад
- gjøre noe mot Guds vilje;
- trumfe viljen sin gjennom;
- bøye seg for flertallets vilje;
- bli valgt til leder mot sin vilje;
- politikerne må handle etter folkets vilje
noe en har til hensikt;
hensikt, forsett (1)
Приклад
- gjøre noe med vitende og vilje;
- jeg sa det ikke av vond vilje;
- det kan jeg ikke med min beste vilje forstå
det å være villig;
villighet
Приклад
- vise vilje til samarbeid;
- det er ikke evnene, men viljen det skorter på;
- avisen har stor vilje til å avsløre skandaler
- - innsatsvilje
  - offervilje
  - samarbeidsvilje
mental styrke;
pågangsmot, besluttsomhet, viljekraft
Приклад
- de siste rundene gikk på ren vilje

Фіксовані вирази

få viljen sin
få det slik som en ønsker
du kan ikke bestandig få viljen din;
gutten fikk viljen sin etter mye masing
med vilje
med bevisst hensikt;
med overlegg
jeg såret deg ikke med vilje;
kandidaten tapte med vilje
siste vilje
siste krav eller ønske før en dør
testamentet er hennes siste vilje;
følge noens siste vilje

Сторінка статті

klok

прикметник

Походження

norrønt klókr; fra lavtysk

Значення та вживання

som har god forstand;
forstandig, klartenkt
Приклад
- en klok person;
- hesten er et klokt dyr;
- en klok avgjørelse;
- hun har et klokt hode
- brukt som adverb:
  handle klokt
som har mye kunnskap;
lærd, kunnskapsrik, vis (2, 1)
Приклад
- søke råd hos et klokt menneske;
- svaret gjorde meg ikke stort klokere
som har alminnelig fornuft;
normal (2, 2), vettig
Приклад
- han kan ikke være riktig klok

Фіксовані вирази

bli klok på
få innsikt i;
forstå (1)
prøve å bli klok på et spill;
dem er det ikke lett å bli klok på
gjøre klokt i
være tjent med
du gjør klokt i å vente litt;
vi gjør klokt i å forvente det verste
klok av skade
erfaren som følge av tidligere feilgrep eller ulykke
klok av skade så jeg meg ekstra nøye for
klok kone
kvinne som praktiserer folkemedisin
en av byens kloke koner
være like klok
forstå like lite som før (etter et svar, en forklaring eller lignende)
læreren prøvde å forklare, men elevene var like kloke etterpå

Сторінка статті

kort 2

прикметник

Походження

norrønt kortr, gjennom lavtysk; fra latin curtus ‘avkuttet’

Значення та вживання

som er liten i utstrekning, ikke lang;
stutt
Приклад
- et kort veistykke;
- ta korteste veien;
- buksa er for kort;
- på kort sikt;
- om kort tid;
- overta på kort varsel
med små mellomrom, i raskt tempo
Приклад
- ha kort pust;
- kort trav
om framstilling, stil: i, med få ord
Приклад
- en kort melding;
- kort sagt
ikke seig eller smidig
Приклад
- deigen ble så kort
om svar: uvennlig, avvisende
Приклад
- han svarte svært kort

Фіксовані вирази

gjøre et hode kortere
henrette ved å hogge hodet av
gjøre kort prosess
avgjøre uten nøling;
handle raskt
komme til kort
ikke strekke til;
mislykkes
kort og godt
kort sagt;
rett og slett
dette var kort og godt ikke bra nok
trekke det korteste strået
tape (2, 2)

Сторінка статті

Словник нюношка 141 oppslagsord

handle

handla

дієслово

Походження

av tysk handeln, jamfør norrønt handla ‘handsame, ta på’; av hand

Значення та вживання

kjøpe, gjere innkjøp;
gå til innkjøp av
Приклад
- vere ute og handle;
- handle til helga;
- handle hos kjøpmannen på hjørnet;
- dei er i byen og handlar sko;
- har du handla alt vi treng?
drive handel (1)
Приклад
- handle med olje og gass;
- handle på utlandet;
- handle en gros;
- handle i stort;
- handle med svenskane
vere i verksemd, gjere noko;
gripe aktivt inn;
bere seg åt
Приклад
- ikkje berre tale, men handle;
- handle fort;
- handle tankelaust

Фіксовані вирази

handle om
ha til innhald eller emne;
dreie seg om
filmen handlar om ei reise;
det handlar om å spreie kunnskap

Сторінка статті

bok 1

іменник жіночий

Походження

norrønt bók; same opphav som bøk , opphavleg ‘tavle av bøketre med runer på’

Значення та вживання

samanhefta eller innbundne ark med tekst og/eller bilete på
Приклад
- lese ei bok;
- bla i boka;
- ho har gjeve ut fleire bøker
- - barnebok
  - ordbok
  - pocketbok
særleg om eldre skrifter: kvar av dei bolkane eit større bokverk er delt inn i
Приклад
- det er 39 bøker i Det gamle testamentet
hefta eller innbundne blad til å skrive eller teikne på
Приклад
- teikne i ei bok
- - dagbok
  - kladdebok
noko som liknar ei bok (1, 1)
- - lommebok

Фіксовані вирази

bøkenes bok
Bibelen
ei lukka bok
noko som er ukjent eller uforståeleg
dei åra er ei lukka bok
ha hug til boka
ha leselyst
ha pengar på bok
ha pengar i banken
handle på bok
kjøpe på kreditt
lese som ei open bok
gjennomskode, skjøne
eg las henne som ei open bok

Сторінка статті

ut frå

Значення та вживання

brukt for å uttrykkje at noko tener som grunnlag for ei tolking, vurdering eller liknande;

med utgangspunkt i;

Sjå: ut

Приклад

ut frå kva eg veit, kjem ho i kveld;
handle ut frå si eiga interesse

Сторінка статті

ut

прислівник

Походження

norrønt út

Значення та вживання

brukt for å uttrykkje rørsle eller retning frå innsida mot utsida
Приклад
- gå ut av huset;
- bryte seg ut av fengselet;
- pirke ut ei flis;
- tømme ut vatnet;
- sjå ut av vindauget;
- snu vranga ut;
- døra slår ut;
- finne ein veg ut;
- ta jakka ut av skapet;
- pakke ut ei gåve
- brukt som preposisjon:
  gå ut døra;
  glo ut vindauget;
  snike seg ut bakdøra
brukt for å uttrykkje rørsle eller retning frå ein (sentral) opphavsstad
Приклад
- reise ut av landet;
- det veks ut greiner frå stamma;
- flytte ut frå heimen;
- sende ut brev;
- drive ut på havet;
- reise ut på landet
brukt for å uttrykkje at noko blir større, lengre eller fyldigare
Приклад
- breie seg ut;
- sy ut buksa;
- strekkje ut armane;
- byggje ut huset;
- foredraget dreg ut
brukt for å uttrykkje at ein gjev frå seg (råderett over) noko
Приклад
- låne ut pengar;
- dele ut arv;
- punge ut;
- leige ut ein bil
brukt for å uttrykkje at noko blir fullført eller gjort til det er slutt
Приклад
- lese ut boka;
- kvile ut etter helga;
- drikke ut glaset;
- fylle ut eit skjema;
- slite ut kleda;
- møtet varte dagen ut;
- halde ut
- brukt som preposisjon:
  bli verande ut året;
  bli heime ut dagen
brukt for å uttrykkje at noko blir borte eller til inkjes
Приклад
- slokne ut;
- døy ut;
- blåse ut lyset;
- vatnet tørka ut
brukt for å uttrykkje at noko skjer i utstrekt grad
Приклад
- tisse seg ut;
- snakke ut om problema sine;
- slite ut kleda;
- dumme seg ut
brukt for å uttrykkje at noko gjeld det ytre
Приклад
- dette tek seg godt ut;
- han seg godt ut
brukt for å uttrykkje at noko blir teke (bort) frå ei mengd, eit forråd, eit materiale, ei samling eller ein krins
Приклад
- plukke ut varer;
- skjere ut figurar i tre;
- velje ut ein kandidat;
- skilje seg ut i klassa;
- bryte ut av eit miljø;
- melde seg ut av laget;
- bli slått ut av turneringa;
- byte ut gardinene
brukt for å uttrykkje rørsle frå heimen
Приклад
- skal vi ta ein tur ut?
- gå ut og leike;
- det tok tid å kome seg ut;
- dra ut for å fiske
brukt for å uttrykkje rørsle til utestad eller fest;
jamfør ute (5)
Приклад
- skal de ut i kveld?
- i morgon har eg tenkt meg ut
brukt for å uttrykkje rørsle til eit avgrensa mål
Приклад
- gå ut på balkongen;
- leggje ut på havet;
- liste seg ut på gangen;
- forsvinne ut i skogen;
- svinge ut på vegen
brukt for å uttrykkje at noko blir kjent for fleire eller for allmenta
Приклад
- gi ut ei bok;
- kome ut som homofil;
- gå ut med namnet til offeret;
- ikkje ville ut med noko;
- nå ut med bodskapen;
- leggje ut noko på nettet;
- leggje ut om privatlivet sitt
brukt for å uttrykkje at ei viss tid har gått sidan noko byrja
Приклад
- kom lenger ut i veka;
- det lid ut på dagen;
- sovne tre minutt ut i føredraget;
- det første målet kom allereie to minutt ut i kampen
brukt for å uttrykkje skifte til ein ny tilstand eller situasjon
Приклад
- gå ut i permisjon;
- kaste seg ut i noko nytt

Фіксовані вирази

dag ut og dag inn
svært lenge;
støtt
fullt ut
aldeles, fullstendig
gå ut
1. ikkje vere gyldig lenger;
  overskride
  fristen går ut i neste veke;
  avtala gjekk ut for ei stund sidan
2. dra til utestad
  har du planar om å gå ut på byen i kveld?
gå ut og inn hos
vere stadig gjest hos (nokon)
kjenne ut og inn
ha svært god kjennskap til
kome ut av det
miste samanhengen;
miste tråden
midt i talen kom han ut av det
leggje seg ut
leggje på seg
liggje rett ut
vere utstrekt; utmødd; hjelpelaus (på grunn av sjukdom)
måtte ut med
måtte betale
dei måtte ut med ein stor sum for å reparere bilen
ut av
brukt for å uttrykkje følgje eller resultat
få mykje ut av lite;
gjere det beste ut av situasjonen;
det kjem ikkje noko godt ut av krangling
ut frå
brukt for å uttrykkje at noko tener som grunnlag for ei tolking, vurdering eller liknande;
med utgangspunkt i
ut frå kva eg veit, kjem ho i kveld;
handle ut frå si eiga interesse
ut med
brukt for å uttrykkje at noko skal bli fjerna, erstatta eller teke ut av bruk
vi må ut med dei gamle maskinene;
i morgon er det ut med skrotet i bua;
ut med dykk!
vite korkje ut eller inn
ikkje sjå nokon utveg

Сторінка статті

handling

іменник жіночий

Значення та вживання

det å handle (3);
gjerning (2)
Приклад
- kriminelle handlingar;
- gå til handling;
- store og gode handlingar;
- eit liv i handling
seremoni (1), akt (1, 2)
Приклад
- kyrkjelege handlingar
forløp av alt som hender i film, skodespel eller litterært verk
Приклад
- høgdepunkta i handlinga;
- handlinga i boka er lagd til utlandet

Сторінка статті

akt 1

іменник жіночий

Походження

av latin actus ‘handling’, av agere ‘handle, setje i rørsle’

Значення та вживання

handling, verksemd
seremoni
Приклад
- ei kyrkjeleg akt
samleie;
kjønnsakt
Приклад
- ta seg eit bad etter akta
hovudbolk i eit skodespel
Приклад
- eit skodespel i fem akter;
- bli drepen i siste akta
skriftleg utgreiing;
(saks)dokument
Приклад
- underteikne akta
(bilete av) naken modell
Приклад
- måle akt;
- liggjande akt

Сторінка статті

evne 1

іменник жіночий

Походження

norrønt efni n, same opphav som emne (; samanheng med øve

Значення та вживання

eigenskap til å greie noko;
kapasitet (1), kraft (1, 9)
Приклад
- ha stor evne til noko;
- ha skapande evner;
- ha evna til å omstille seg;
- ho har ei eiga evne til å rote seg opp i vanskar;
- han har verken evne eller vilje til å gjere det
- - arbeidsevne
  - bereevne
  - taleevne
  - yteevne
i fleirtal: medfødde anlegg
Приклад
- evner og anlegg;
- eleven har gode evner

Фіксовані вирази

etter evne
så godt ein kan
her må alle yte etter evne;
handle etter beste evne;
etter fattig evne
over evne
meir enn ein (normalt) greier
ho presterte over evne på eksamen;
dei lever over evne

Сторінка статті

vandle

vandla

дієслово

Походження

frå lågtysk, jamfør vandel

Фіксовані вирази

handle og vandle
vere i verksemd;
passe det daglege arbeidet sitt

Сторінка статті

valfarte

valfarta

дієслово

Значення та вживання

dra på pilegrimsferd
Приклад
- valfarte til Mekka
i overført tyding: dra i hopetal
Приклад
- folk valfartar til Sverige for å handle

Сторінка статті

gå 1

дієслово

Походження

norrønt ganga; innverknad frå austnordisk og lågtysk i infinitiv gå og presens går

Значення та вживання

med person eller vesen som subjekt: flytte seg jamt med føtene, spasere, vandre;
ferdast, fare (2, vanke
Приклад
- lære å gå;
- dei gjekk seg ein tur i skogen;
- korkje kunne krype eller gå;
- skal vi gå eller ta buss?
- dei går til fots ned til stranda;
- gå på tå;
- gå på hendene;
- vi har gått ein del på ski i påska;
- konstabelen kom gåande over torget;
- det gjekk nokon i døra;
- gå forbi nokon;
- dei måtte gå ein omveg rundt huset;
- gå to steg fram;
- ho går ærend i byen
brukt for å seie at ei handling eller ein tilstand varer ved
Приклад
- gå lenge med influensa;
- problemet går att i alle land;
- gå og drive;
- gå og vente;
- gå og hangle;
- gå og vone;
- gå i sitt tjuande år;
- gå på jakt;
- gå på loffen;
- gå på friing;
- gå på skule;
- gå i lære
pleie å bruke
Приклад
- eg går alltid med hatt
med særleg vekt på byrjinga, utgangspunktet eller målet
Приклад
- gå feil;
- gå konkurs;
- gå fallitt;
- gå av bussen;
- kome og gå som ein vil;
- gå ut;
- gå heim;
- gå til sides;
- gå i land;
- gå om bord;
- gå sin veg;
- ho har alt gått;
- ho er alt gått;
- skal vi gå å bade?
- gå i grava;
- gå i krigen;
- gå i selskap;
- gå på kino;
- gå til sjøs;
- gå til sengs;
- gå til ro;
- gå frå hus og heim;
- gå ut på byen;
- la oss gå
med ting, sak, tilhøve som subjekt, og med grunntyding flytte seg eller bli flytta;
røre seg, fare;
utvikle seg, endrast
Приклад
- bilen går fort;
- vogna går på skjener;
- skuffa går lett;
- båten går for fulle segl;
- det går fisk i elva;
- det gjekk så det spruta;
- hjulet går rundt;
- klokka går for fort;
- klokka går på 12;
- det gjekk kaldt nedover ryggen;
- det går straumar i vatnet;
- gå tilbake;
- gå attende
med ting, sak, tilhøve som subjekt og med særleg vekt på byrjing, utgangspunkt eller mål
Приклад
- brøda går for tjue kr stykket;
- varene går unna;
- gå av mote;
- huset gjekk opp i røyk;
- gå tapt;
- det gjekk hol på sokkane;
- gå i stykke;
- gå i knas;
- gå sund;
- det har gått prestisje i saka;
- det har gått ròte i treet;
- gå i lås;
- sola går opp;
- sola går ned;
- døra gjekk opp;
- vasen gjekk i golvet;
- avisa går i trykken;
- aksla gjekk or led;
- kvar går turen?
- skipet går på England;
- elva går over breiddene;
- la gå!
- la ankeret gå!
- toget går snart
bli borte;
forsvinne
Приклад
- lyset har gått
øydeleggjast, ryke (3)
Приклад
- lyspæra har gått;
- det gjekk nokre sidebein
om tid: lide (2
Приклад
- det går mot vår;
- tida går;
- dagane går med leik og moro
strekkje seg, liggje, vere
Приклад
- vegen går gjennom dalen;
- elva går i svingar;
- det går ein raud tråd gjennom forteljinga
herje (1)
Приклад
- det gjekk eit fælt uvêr over bygda;
- det er ein farang som går
versere
Приклад
- det går gjetord om ho;
- det går rykte om han
lykkast, vere mogleg
Приклад
- det skal gå!
- dette går ikkje
utvikle seg i ei viss lei
Приклад
- alt går meg imot;
- det går bra med han;
- det går dårleg for han;
- det går ille for han;
- det går smått med han;
- alt går sin gang
vere i rørsle, i verksemd;
fungere (2)
Приклад
- motoren går;
- uret går;
- kjeften går;
- praten går;
- pusten går;
- sjøen går høg
gjelde (1, passere
Приклад
- dette går for å vere stor kunst;
- gå for det same;
- gå ut på eitt;
- det får gå for denne gongen;
- setelen går ikkje lenger;
- kvitteringa går som garanti
nå (3, 2)
Приклад
- vatnet går opp til midja;
- boka går fram til 1900
rømmast
Приклад
- det går fem eple på eitt kilo;
- det går 10 l i bytta
gjære (1, 1)
Приклад
- ølet går
bli vist (for tida)
Приклад
- går det noko på kino?
ha som grunntone
Приклад
- songen går i moll;
- melodien går i C-dur
følgje same mønster som
Приклад
- verbet ‘slite’ går som ‘bite’

Фіксовані вирази

den går ikkje!
historia, orsakinga blir ikkje godteken
gå an
vere mogleg, akseptabel eller tillaten
det må gå an å be om ein verdig debatt
gå att
1. vise seg etter døden
  historier om døde som går att
2. vise seg på nytt (fleire gonger);
  stadig dukke opp
  ei formulering som går att i mange avtalar
gå av
1. bli avfyrt;
  smelle
  skotet gjekk av
2. dele seg;
  brotne
  staven gjekk av på midten
3. slutte (i stillinga) etter nådd aldersgrense
gå av med sigeren
vinne
gå av seg
utvikle seg; hende, bere til
gå av stabelen
1. bli sjøsett
2. gå føre seg, bli skipa til
  festivalen går av stabelen første laurdag i juli
gå bort
1. verte borte;
  forsvinne
  flekken gjekk bort
2. døy
  han gjekk bort etter kort tids sjukdom
3. vitje andre
gå fløyten
gå tapt;
ikkje bli av
pengane gjekk fløyten
gå for det
omkome, krepere
gå for langt
gå for vidt;
overdrive
nei, no går det for langt!
gå for presten
gå til konfirmantundervisning
gå for seg
hende, bere til
gå for vidt
overdrive
gå fram
gjere (noko) (slik eller slik)
gå fram av
vere tydeleg frå (samanhengen)
gå framover
ha framgang
gå fri
sleppe straff;
sleppe unna
gå frå
slutte å følgje eller etterleve
gå frå ei avtale
gå frå konsepta
miste fatninga
gå frå kvarandre
skiljast
gå frå vitet
bli galen;
gå frå forstanden;
miste vitet
eg held på å gå frå vitet
gå føre seg
hende, skje
undervisninga går føre seg i klasserommet;
samlinga vil gå føre seg utandørs;
debatten har gått føre seg i fleire månader
gå i seg sjølv
granske (skyld og liknande hos) seg sjølv
gå i stå
stoppe opp
planlegginga har fullstendig gått i stå
gå i vasken
ikkje bli noko av
turen gjekk i vasken
gå igjen
1. vise seg på nytt (fleire gonger);
  stadig dukke opp
2. vise seg etter døden
gå imot
1. gå til åtak på eller forsvare seg
  gå imot fienden
2. kjempe mot;
  motarbeide
  gå imot eit framlegg
gå inn
1. om blad, avis: slutte å kome ut
2. om tips, spådom: bli oppfylt, lykkast
gå inn for
vere talsmann for, stø; satse på, leggje vinn på (noko)
gå inn på
1. ta (nærmare) for seg
2. samtykkje i
gå inn under
bli rekna som ein del av eller vere omfatta av
gå med
1. bli brukt av forsyningar, råvarer o.l.
  det gjekk med 50 brød
2. (om person) stryke med;
  døy
gå med på
samtykkje i;
vedgå (noko)
gå ned
minke
gå om
handle om;
dreie seg om
gjer greie for løysinga, elles minnest vi ikkje kva det går om
gå opp
1. auke, stige
  talet på smitta gjekk opp
2. gje full løysing
  reknestykket gjekk opp;
  kabalen gjekk opp
3. rakne
  gå opp i saumane
4. smelte, tine
  vatna går opp;
  isen går opp
gå opp for
(brått) bli klart, tydeleg for
det gjekk eit lys opp for han
gå opp i
i matematikk: få eit heilt tal som kvotient når ein deler eit tal på eit mindre tal
3 går opp i 9
gå opp i opp
om to eller fleire ting: vege kvarandre opp, jamne (seg) ut
gå over
ta slutt;
gje seg
sjukdomen gjekk over til slutt
gå over til
skifte side, ta til å bruke
gå på
1. ta fatt
  huset fortener nokon som kan gå på med nytt mot
2. gjelde
  krtikken går på person, ikkje sak
3. få som resultat
  gå på tap
4. vere avhengig av, nytte
  gå på stoff;
  gå på medikament
gå rundt
1. kantre, velte, tippe over
2. ha god nok økonomi til å klare alle utgiftene
  kafeen treng fleire kundar for å få det til å gå rundt
gå saman
1. ha følgje
2. høve saman;
  harmonere
  fargane går ikkje saman
gå seg bort
gå seg vill
gå seg fast
gå til ein korkje kan kome fram eller attende
gå seg vill
rote seg bort;
forville seg
gå til
1. setje i verk;
  kome i gang med
  gå til åtak;
  gå til verket;
  gå til streik;
  gå til nedlegging
2. bere til, skje;
  ha seg
  han fortel om korleis det gjekk til då bygda fekk traktor;
  korleis gjekk det til at det blei nybygg?
3. (om person) døy
gå tilbake
1. minke i storleik eller kvalitet;
  verte mindre eller dårlegare
  partiet gjekk tilbake i oppslutnad
2. falle attende til tidlegare tilstand
  gå tilbake på eit løfte;
  gå tilbake på krav
3. vende attende til ein stad eller ein tilstand
  vi gjekk tilbake til bilen
gå under
søkke; øydeleggjast
gå unna
1. halde seg borte frå;
  vike for nokon eller noko
2. gå føre seg i raskt tempo;
  gå fort
  flyttinga gjekk unna på ei helg
3. få rask avsetnad
  varene går unna
gå ut
1. ikkje vere gyldig lenger;
  overskride
  fristen går ut i neste veke;
  avtalen gjekk ut for ei stund sidan
2. dra til utestad
  har du planar om å gå ut på byen i kveld?
gå ut frå
byggje på, rekne med (noko)
gå ut frå at alt er rett
gå ut med
gjere offentleg kjend
gå ut med ein bodskap
gå ut mot
kritisere (nokon) sterkt
gå ut over
råke (nokon), verke på, få følgjer for
gå ut på
dreie seg om, handle om, vere om, gjelde
gå åt
miste livet;
stryke med;
omkome
ha noko å gå på
ha romsleg (med tid, midlar, krefter)
ikkje gå an
1. ikkje la seg gjere
2. ikkje søme seg
kva går det av deg?
korleis er det du ber deg åt?
la gå
1. ikkje hindre;
  gje lov til
  dei let han gå
2. det får så vere
  men lat gå, det kunne vere moro å prøve
noko som går
sjukdom som mange får samstundes
det er noko som går
som ein står og går
slik ein nettopp da er kledd; ubudd
så gjekk vi da
la oss gå

Сторінка статті

Результати на сторінці:

Розширений пошук

Словник букмола 149 oppslagsord

handle

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

Приклад

Фіксовані вирази

ut

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Фіксовані вирази

ut fra

Значення та вживання

Приклад

gå

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Фіксовані вирази

praksis

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Фіксовані вирази

trevare

Значення та вживання

Приклад

vike 1I

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Фіксовані вирази

vilje

Походження

vike 1

kort 2

bok 1

akt 1