Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
69 результатів

Словник букмола 33 oppslagsord

fiende

іменник чоловічий

Походження

norrønt fjándi, opprinnelig presens partisipp av fjá ‘hate’

Значення та вживання

  1. person som ønsker eller forsøker å motarbeide, skade eller ødelegge en annen;
    person en har et dårlig og anspent forhold til;
    Приклад
    • han har mange fiender;
    • venner og fiender
  2. person som aktivt motarbeider en institusjon, idé eller lignende;
    Приклад
    • være en fiende av alt nytt;
    • en svoren fiende av kjendiseri
  3. i bestemt form entall: gruppe, væpnet styrke, stat eller lignende som en kjemper mot i krig eller konflikt
    Приклад
    • slå fienden;
    • gå over til fienden
Сторінка статті

venn

іменник чоловічий

Походження

norrønt vinr; beslektet med latin venus ‘skjønnhet’

Значення та вживання

  1. person som en har et nært forhold til, og som en pleier omgang med;
    Приклад
    • en god venn av meg;
    • ha mange venner;
    • skal vi være venner?
    • jeg er ikke venn med deg lenger;
    • god dag, gamle venn!
    • ta opp kontakten med gamle venner;
    • han er en nær venn av familien
    • brukt som kjæleord:
      • hvordan går det, vennen?
      • kjære vennen min;
      • slo du deg, lille venn?
  2. person eller dyr som har et forsonlig eller gemyttlig forhold til noen eller noe
    Приклад
    • skille mellom venn og fiende;
    • bli venner igjen etter en krangel;
    • ta kontakt med våre venner i pressen;
    • hunder og katter kan være gode venner;
    • vi skiltes dessverre ikke som venner;
    • ikke skyt, vi kommer som venner!
  3. Приклад
    • få seg en ny venn
  4. medlem av visse kristne trossamfunn
    Приклад
    • Smiths venner
  5. person som har en særlig interesse eller glede av noe
    Приклад
    • en naturens venn;
    • en sann venn av gode historier
  6. Приклад
    • starte kronerulling blant teaterets venner;
    • en mangeårig venn av forbundet
  7. person som har positiv omgang med noe
    Приклад
    • i dag var ikke laget helt venn med ballen;
    • jeg har aldri vært spesielt god venn med kroppen min
  8. brukt i ubestemt form flertall om enkeltperson
    Приклад
    • tross alle hans feil er jeg venner med ham;
    • hun prøvde å bli venner med sidemannen

Фіксовані вирази

  • vår venn
    brukt spøkefullt om person, dyr eller fenomen som alle kjenner (og har kjær)
    • på ettermiddagen fikk vi besøk av vår venn sola
Сторінка статті

vende 2

дієслово

Походження

norrønt venda; beslektet med vinde (2

Значення та вживання

  1. sette i bevegelse rundt en (tenkt) akse slik at en annen side kommer fram eller opp;
    Приклад
    • vende høyet;
    • vende seg langsomt rundt;
    • vende blikket oppover;
    • vende ansiktet mot noen;
    • de vendte seg mot henne og smilte;
    • vende på hodet;
    • han vendte seg bort
  2. ta en ny retning;
    Приклад
    • vende kursen sørover;
    • vende og gå tilbake;
    • det lønner seg å vende i tide
  3. peke i en viss retning
    Приклад
    • rommet vender ut mot sjøen;
    • vende håndflatene oppover;
    • vende våpenet mot noen;
    • stolene stod vendt mot scenen
  4. forflytte seg;
    Приклад
    • nå er det vel på tide å vende hjemover?
    • trekkfuglene vender sørover om høsten
  5. få til å endre seg;
    snu til det bedre
    Приклад
    • vende en negativ utvikling;
    • vende kampen til seier
  6. sikte inn;
    Приклад
    • vende oppmerksomheten mot noe;
    • han prøvde å vende tankene mot morgendagen

Фіксовані вирази

  • snu/vri og vende på
    undersøke eller diskutere fra mange synsvinkler
    • det blir ikke bra samme hvordan en snur og vender på det;
    • nå må du ikke vri og vende altfor mye på det jeg sier
  • vende noe/noen ryggen
    avvise noen eller noe;
    holde seg borte fra noen eller noe;
    svikte
    • han har vendt foreldrene ryggen;
    • hun vender problemene ryggen
  • vende hjem
    komme tilbake til en plass en regner som hjem
    • byens store sønn vender hjem etter mange år i utlandet
  • vende inn
    i matlaging: blande varsomt inn
  • vende om
    • endre slik at noe peker eller beveger seg i motsatt retning;
      snu om (1)
      • båten vendte om på grunn av dårlig vær;
      • mannen vendte om og gikk tilbake dit han kom fra
    • forandre framgangsmåte eller mening;
      snu om (2)
      • forsøke å få skeptikerne til å vende om;
      • partiet nekter å vende om i arbeidet med ny reform
  • vende seg bort
    • snu seg slik at en ikke lenger har framsiden mot noe eller noen
      • vende seg bort fra lyset;
      • han vendte seg bort fra de andre et øyeblikk
    • få et mer distansert forhold til;
      trekke seg unna
      • i ungdomstiden vendte hun seg bort fra de nære vennene sine
  • vende seg mot
    • gjøre til sin motstander eller fiende;
      ta kampen mot
      • vende seg mot sine egne;
      • jeg føler at alle vender seg mot meg
    • flytte fokuset, interessen eller innsatsen over til
      • bedriften vender seg mot det internasjonale markedet;
      • jazzmusikeren har begynt å vende seg mot visesang
  • vende seg til
    henvende seg for råd, hjelp, inspirasjon eller annet
    • vende seg til eksperter for råd
  • vende tilbake
    • komme eller flytte til et sted en har vært eller bodd tidligere
      • det er godt å vende tilbake til hjemlandet;
      • etter studiene vendte han tilbake til hjembygda;
      • gjerningspersonen vender ofte tilbake til åstedet
    • ta opp igjen noe som har vært eller noe en har gjort tidligere
      • vende tilbake til gamle synder;
      • slite med å vende tilbake til sitt normale liv etter ulykken
Сторінка статті

vende seg mot

Значення та вживання

Se: vende
  1. gjøre til sin motstander eller fiende;
    ta kampen mot
    Приклад
    • vende seg mot sine egne;
    • jeg føler at alle vender seg mot meg
  2. flytte fokuset, interessen eller innsatsen over til
    Приклад
    • bedriften vender seg mot det internasjonale markedet;
    • jazzmusikeren har begynt å vende seg mot visesang
Сторінка статті

lumsk

прикметник

Походження

norrønt lymskr

Значення та вживання

som lurer på anledning til å gjøre et pek;
som kan være farlig;
Приклад
  • en lumsk fiende;
  • et lumskt blikk;
  • en lumsk sykdom;
  • lumske undervannsstrømmer
Сторінка статті

grusom

прикметник

Походження

av gru påvirket av lavtysk gru(we)sam

Значення та вживання

  1. Приклад
    • en grusom fiende;
    • en grusom handling;
    • et grusomt syn;
    • det var en grusom ting å si
  2. Приклад
    • et grusomt slips;
    • grusomt vær
  3. brukt som forsterkende adverb: svært, veldig
    Приклад
    • grusomt pen;
    • grusomt kjedelig;
    • det gjorde grusomt vondt
Сторінка статті

sperreild

іменник чоловічий

Значення та вживання

intens, vedvarende ild (3) for å hindre framrykkende fiende
Сторінка статті

ytre 2

прикметник

Походження

norrønt ýtri; jamfør ytterst

Значення та вживання

  1. som er eller ligger lengst ute
    Приклад
    • de ytre byområdene;
    • det ytre bordlaget;
    • det ytre verdensrommet
  2. som ligger nærmere havet eller kysten
    Приклад
    • de ytre delene av Troms;
    • full storm i ytre strøk
  3. om angrepsspiller i fotball: som står lengst til høyre eller venstre side av banen
    Приклад
    • spille ytre høyre
  4. som angår utseende eller overflate;
    utvendig, overflatisk
    Приклад
    • de viser en ytre likhet med hverandre
  5. som kommer eller virker utenfra
    Приклад
    • ytre påvirkning;
    • en ytre årsak;
    • ytre krefter;
    • ytre fiende
  6. som befinner seg lengst ute til høyre eller venstre i politikken
    Приклад
    • være på ytre venstre fløy

Фіксовані вирази

  • i det ytre
    å se til;
    tilsynelatende
    • i det ytre et vellykket liv
Сторінка статті

fiendehånd

іменник жіночий або чоловічий

fiendehand

іменник чоловічий або жіночий

Значення та вживання

makt en fiende (3) har over noen
Приклад
  • bli reddet fra fiendehånd

Фіксовані вирази

  • falle for fiendehånd
    bli drept av fienden i strid
Сторінка статті

klinsj, clinch

іменник чоловічий

Вимова

klinsj

Походження

fra engelsk; beslektet med klinke (2

Значення та вживання

uenighet, konflikt (1) mellom personer eller grupper
Приклад
  • havne i klinsj med noen;
  • skape full klinsj mellom partene

Фіксовані вирази

  • gå i klinsj
    • om boksere: komme så tett innpå hverandre at det ikke blir rom for fullt slag
    • havne i konflikt med noen
      • gå i klinsj med sin verste fiende;
      • politikerne gikk i klinsj med lokalbefolkningen
Сторінка статті

Словник нюношка 36 oppslagsord

fiende

іменник чоловічий

Походження

norrønt fjándi, opphavleg presens partisipp av fjá ‘hate’

Значення та вживання

  1. person som ynskjer eller prøver å motarbeide, skade eller øydeleggje ein annan;
    person ein har eit dårleg forhold til;
    Приклад
    • vener og fiendar;
    • ha mange fiendar;
    • argaste fienden min
  2. person som aktivt motarbeider ein institusjon, idé eller liknande;
    Приклад
    • fiendar av systemet;
    • ein fiende av overdriven kommersialisme
  3. i bunden form eintal: gruppe, væpna styrke, stat eller liknande som ein kjempar mot i krig eller konflikt
    Приклад
    • slå fienden
Сторінка статті

vende 3

venda

дієслово

Походження

norrønt venda; samanheng med vinde (2

Значення та вживання

  1. setje i rørsle rundt ein (tenkt) akse slik at ei anna side kjem fram eller opp;
    Приклад
    • plogen vender grastorva;
    • vende nasen heimover;
    • vende blikket nedover;
    • dei vende ansikta mot kvarandre;
    • vende på hovudet
  2. ta ei anna lei;
    Приклад
    • vende kursen nordover;
    • vende og gå tilbake;
    • det gjeld å vende i tide
  3. peike i ei viss retning
    Приклад
    • rommet vender ut mot hagen;
    • vende handflatene oppover;
    • vende våpenet mot noko;
    • stolane stod vende mot scena
  4. forflytte seg;
    Приклад
    • skal vi vende heimover snart?
    • trekkfuglane vender sørover om hausten
  5. få til å endre seg;
    snu til det betre
    Приклад
    • vende ei negativ utvikling;
    • vende kampen til siger
  6. sikte inn;
    Приклад
    • vende merksemda mot det største problemet;
    • vende tankane mot noko anna
  7. avhende, byte bort, selje
    Приклад
    • vende noko i pengar

Фіксовані вирази

  • snu/vri og vende på
    undersøkje eller diskutere frå mange synsvinklar;
    saumfare
    • pappa skal alltid snu og vende på det eg seier;
    • det er eit problem uansett korleis vi vrir og vender på det
  • vende nokon/noko ryggen
    vise nokon eller noko frå seg;
    halde seg borte frå nokon eller noko;
    avvise, svikte
    • dei vende familien sin ryggen;
    • ho vender partiet ryggen
  • vende heim
    kome tilbake til ein plass ein reknar som heim
    • eldstedottera vender heim etter sommaren
  • vende inn
    i matlaging: blande varsamt inn
  • vende om
    • endre slik at noko peikar eller rører seg i motsett retning
      • båten vende om grunna dårleg vêr;
      • vegen er no stengt, og bilane må vende om
    • forandre framgangsmåte eller meining
      • forsøkje å få skeptikarane til å vende om;
      • prosjektet er nesten ferdig, så vi kan ikkje vende om no
  • vende seg bort
    • snu seg slik at ein ikkje lenger har framsida mot noko eller nokon
      • vende seg bort frå fjernsynet;
      • ikkje vend deg bort frå meg når eg snakkar til deg!
    • få eit meir distansert forhold til;
      trekkje seg unna
      • han har vendt seg bort frå familien sin
  • vende seg mot
    • gjere til ein motstandar eller fiende;
      ta kampen mot
      • vende seg mot sine eigne;
      • eg har ei kjensle av at folk har vendt seg mot meg
    • flytte fokuset, interessa eller innsatsen over til
      • bedrifta vender seg mot den internasjonale marknaden;
      • artisten vender seg meir og meir mot elektronisk musikk
  • vende seg til
    rette seg mot for råd, hjelp, inspirasjon eller anna
    • eg er i djup krise, og eg veit ikkje kven eg skal vende meg til
  • vende tilbake
    • kome eller flytte til ein stad ein har vore eller budd tidlegare
      • det er godt å vende tilbake til heimlandet;
      • etter reisa vende ho tilbake til heimbygda;
      • gjerningspersonen vender ofte tilbake til åstaden
    • ta opp att noko som har vore eller noko ein har gjort tidlegare
      • vende tilbake til kvardagen;
      • eg vender ofte tilbake til forfattarskapen hennar
Сторінка статті

ven 1, venn

іменник чоловічий

Походження

norrønt vinr; samanheng med latin venus ‘venleik’

Значення та вживання

  1. person ein har eit nært forhold til, og som ein har mykje omgang med;
    særs god kjenning, kamerat (1)
    Приклад
    • ein god ven;
    • ha mange vener;
    • skal vi vere vener?
    • møte slekt og vener;
    • hei på deg, gode ven!
    • ho er ein nær ven av familien;
    • eg trur ikkje vi skal vere vener meir
    • brukt som kjæleord:
      • godt å sjå deg, venen min!
      • kjære venen min;
      • gjekk det bra, litle ven?
  2. person eller dyr som har eit forsonleg eller godmodig forhold til nokon eller noko
    Приклад
    • skilje mellom ven og fiende;
    • bli vener att etter usemja;
    • vi treng dragkraft frå våre vener i pressa;
    • hund og katt kan vere gode vener;
    • ikkje skyt, vi kjem som vener
  3. Приклад
    • få seg ein ny ven
  4. medlem i visse kristne trussamfunn
    Приклад
    • Smiths vener
  5. person som har ei særleg interesse eller glede av noko
    Приклад
    • vere ven med naturen;
    • ein sann ven av gode historier
  6. Приклад
    • starte kronerulling blant vener av museet;
    • ein mangeårig ven av klubben
  7. person som har positiv omgang med noko
    Приклад
    • vi var ikkje heilt ven med ballen i dag;
    • eg har aldri vore ven med kroppen min
  8. brukt i ubunden form fleirtal om enkelperson
    Приклад
    • ho har eg vore vener med lenge;
    • han prøvde å bli vener med den nye sjefen

Фіксовані вирази

  • vår ven
    brukt spøkefullt om person, dyr eller fenomen som alle kjenner (og har kjær)
    • maten hadde ikkje vorte like god utan vår ven grisen
Сторінка статті

svoren

прикметник

Походження

eigenleg perfektum partisipp av sverje

Значення та вживання

Приклад
  • ein svoren fiende, tilhengjar av
Сторінка статті

vende seg mot

Значення та вживання

Sjå: vende
  1. gjere til ein motstandar eller fiende;
    ta kampen mot
    Приклад
    • vende seg mot sine eigne;
    • eg har ei kjensle av at folk har vendt seg mot meg
  2. flytte fokuset, interessa eller innsatsen over til
    Приклад
    • bedrifta vender seg mot den internasjonale marknaden;
    • artisten vender seg meir og meir mot elektronisk musikk
Сторінка статті

fiendehand, fiendshand

іменник жіночий

Значення та вживання

makt ein fiende (3) har over nokon
Приклад
  • fri nokon frå fiendehand

Фіксовані вирази

  • falle for fiendehand
    bli drepen av fienden i strid
Сторінка статті

klinsj, clinch

іменник чоловічий

Вимова

klinsj

Походження

frå engelsk; samanheng med klinke (3

Значення та вживання

usemje, konflikt (1) mellom personar eller grupper
Приклад
  • gå i klinsj med nokon;
  • skape full klinsj mellom partane

Фіксовані вирази

  • gå i klinsj
    • om boksarar: kome så tett inn på kvarandre at det ikkje vert rom for fullt slag
    • hamne i konflikt med nokon
      • gå i klinsj med sin verste fiende;
      • politikarane gjekk i klinsj med lokalbefolkninga
Сторінка статті

bresje

іменник чоловічий

Походження

frå fransk, opphavleg gammalhøgtysk; samanheng med brekke (2

Значення та вживання

opning i forsvarsverk som ein fiende har skote, sprengt eller liknande
Приклад
  • keisaren rei gjennom ein bresje i muren;
  • ein bulldosar slo ein bresje i jordvollen

Фіксовані вирази

  • gå/stå i bresjen for
    kjempe for;
    verje
    • gå i bresjen for meir likestilling;
    • stå i bresjen for feiringa
  • slå ein bresje i
    i overført tyding: gå til åtak på og gjere svakare;
    (delvis) bryte ned
    • slå ein bresje i argumentasjonen
Сторінка статті

åk

іменник середній

Походження

norrønt ok, samanheng med øyk

Значення та вживання

  1. tverrtre til å leggje over akslene og bere vassbytter eller liknande med;
    Приклад
    • det vart mange turar med åket over akslene
  2. gaffelforma treramme i seletøy til trekkdyr, særleg oksar
  3. i overført tyding: tung byrd (1, 2);
    langdrygt arbeid;
    strev, mas, plage;
    Приклад
    • det er eit åk med så mykje krøter å stelle;
    • folket levde framleis under det framande åket
  4. underlag (av samanbundne pålar) for trebru
  5. i elektroteknikk: kjerne av jern som bind saman polane i ein elektromagnet;
    del av jernkjerne i ein transformator
  6. om forhold i det gamle Romarriket: galgeforma oppstilling av tre spyd som ein overvunnen fiende måtte gå under, som teikn på underkasting
Сторінка статті

uangripeleg

прикметник

Походження

jamfør angripe

Значення та вживання

  1. som ikkje kan klandrast eller kritiserast;
    Приклад
    • framstille nok på ein uangripeleg måte
  2. som ein ikkje kan motbevise;
    Приклад
    • ei uangripeleg sanning
  3. som ein ikkje kan angripe eller skade
    Приклад
    • ein uangripeleg fiende
Сторінка статті