Розширений пошук

Простий пошук

Словник букмола 91 oppslagsord

vade, va

дієслово

Походження

norrønt vaða

Значення та вживання

gå i noe som når oppover føtter eller bein;
vasse
Приклад
- vade over en elv;
- vade i den tunge snøen;
- vade i søle til knes
i overført betydning: ha rikelig av
Приклад
- han vader i penger

Сторінка статті

vaske

дієслово

Походження

norrønt vaska

Значення та вживання

gjøre ren med vann eller annen væske (og såpe);
tvette
Приклад
- vaske klær;
- hun vasker hendene;
- han vasket seg i ansiktet;
- jeg har vasket over golvet
utvinne metall av løse jordarter ved hjelp av rennende vann
Приклад
- vaske ut gull av elvesanden
skylle, strømme, fosse (over)
Приклад
- bølgene vasket oppover svaberget;
- brottsjøen vasket flere mennesker over bord;
- mye rart var vasket i land;
- bølgene har vasket ut en hule i fjellet
fjerne eller rette på noe;
jamfør språkvaske
endre noe til å bli tilsynelatende lovlig eller bedre;
jamfør grønnvaske og hvitvaske (2)
Приклад
- vaske svarte penger

Фіксовані вирази

som har vaska seg
noe til kar
vaske ned
vaske grundig;
ta storrengjøring
vaske ned leiligheten
vaske opp
vaske tallerkner, bestikk og annet;
ta oppvasken
hjelpe til med å vaske opp

Сторінка статті

åpen

прикметник

Походження

norrønt opinn ‘vendt oppover’; beslektet med opp

Значення та вживання

ikke lukket eller stengt
Приклад
- et åpent vindu;
- skjorta er åpen i halsen;
- veien over fjellet er åpen for trafikk;
- en åpen bok
ikke tildekket;
uten ly
Приклад
- en åpen båt;
- stedet ligger åpent for vind og vær
med god plass fritt utsyn;
vid
Приклад
- komme ut i åpent hav;
- en stor, åpen slette
som ikke er fylt;
tom, ledig
Приклад
- skjemaet har en åpen plass til underskrift;
- stillingen står åpen ut året
tilgjengelig for offentligheten
Приклад
- museet er åpent på søndager;
- partiet arrangerte et åpent møte
som ikke skjuler avgjørelser og handlinger
Приклад
- arbeide for et åpnere samfunn
uten forbehold;
oppriktig;
ærlig (1)
Приклад
- være åpen mot noen
- brukt som adverb:
  snakke åpent om noe
klar, tydelig;
åpenbar
- brukt som adverb:
  en åpent homofil fotballspiller
mottakelig
Приклад
- ha et åpent blikk for skjevhetene i samfunnet;
- være åpen for motpartens synspunkter
ikke avgjort, uløst
Приклад
- et åpent spørsmål
med mulighet for utvidelser;
som kan bygges videre ut
Приклад
- dataspill med fleksible og åpne systemer
om vokal: som dannes med lav tungestilling;
om stavelse: som slutter på vokal

Фіксовані вирази

for åpen scene
1. med sceneteppet trukket fra
  applaus for åpen scene
2. som alle kan observere
  krangle for åpen scene
for åpne dører
med adgang for publikum
rettssaken gikk for åpne dører
holde øyne og ører åpne
følge nøye med
holde åpen
la butikk eller annen virksomhet være åpen for kunder
ligge åpent i dagen
være helt tydelig
årsaken lå åpent i dagen
med åpne øyne
med bevissthet om hva en gjør
begå lovbrudd med åpne øyne;
gå inn i en vanskelig situasjon med åpne øyne
på åpen gate
i full offentlighet så forbipasserende kan se det
bli slått ned på åpen gate
spille med åpne kort
ikke skjule noe
ta imot med åpne armer
ta imot med velvilje og glede
under åpen himmel
ute i det fri
åpent brev
skriftlig henvendelse til en person eller institusjon som offentliggjøres i pressen
åpent landskap
1. landskap uten skog, åser eller fjell som stenger for utsyn
2. kontorlandskap
åpent sår
1. sår som ikke har fått skorpe
2. vond konflikt
åpent vann
isfritt vann

Сторінка статті

stå 3

дієслово

Походження

norrønt standa

Значення та вживання

ha kroppen i mer eller mindre oppreist, loddrett stilling;
være et sted i en slik stilling
Приклад
- stå på beina;
- folk måtte stå på bussen;
- katten stod på trappa og ventet;
- stå og fundere på noe;
- hunden fulgte meg overalt hvor jeg stod og gikk;
- barna prøvde både å stå på knærne og stå på hodet;
- jeg står bare og venter
hvile kroppens tyngde i mer eller mindre loddrett stilling på noe som beveger seg over underlaget
Приклад
- jeg liker å stå på ski;
- stå på surfebrett
reise seg;
stige oppover fra en lavere posisjon
Приклад
- stå opp av senga;
- når sola har stått opp, skal jeg gå;
- hun prøvde å stå, men falt ned igjen på stolen
befinne seg på et visst sted
Приклад
- bøkene står i hylla;
- bilen står inntil videre i Bodø;
- maten skal stå på bordet klokka tolv;
- trærne stod tett i tett;
- pengene har lenge stått i banken;
- storeviseren på klokka stod på åtte
være rettet oppover eller ut i været;
peke, stikke
Приклад
- flammene stod rett opp;
- håret står til alle kanter
i overført betydning: befinne seg på et bestemt punkt i forhold til en sak eller lignende
Приклад
- stå overfor et vanskelig dilemma;
- jeg vil gjerne vite hvor du står i denne saken;
- de står foran en stor reise
være i en viss tilstand
Приклад
- huset står tomt;
- nå står hagen i blomst;
- middagen stod allerede ferdig;
- hjertet stod stille;
- båten stod i lys lue;
- spørsmålet står åpent;
- dette temaet står sentralt i bøkene hennes
være i virksomhet eller holde på med noe som kan utføres i stående stilling
Приклад
- hun står og jobber med kunstverket;
- min sønn står i butikken hver lørdag;
- jeg står litt opptatt, kan jeg ringe tilbake?
- foreldrene stod vakt på diskoteket;
- ha stått sin læretid
være i et visst forhold eller på et visst nivå overfor noen eller noe
Приклад
- partene stod temmelig likt;
- opplysningene står i strid med hverandre;
- toppsjefene står høyt over meg i stilling;
- jeg står på din side i denne saken;
- de har alltid stått til tjeneste for huseieren
være i egenskap av eller i rolle som
Приклад
- stå brud;
- stå konfirmant;
- hun stod vakt til midnatt;
- han stod modell for studentene
ikke bevege seg;
stanse
Приклад
- stå stille!
- bli stående og vente;
- trikkene stod;
- bilen stod helt fast i snøen;
- døra stod ikke et øyeblikk;
- togene stod hele morgenen;
- munnen står ikke på henne
være på samme sted eller i samme tilstand;
bli værende
Приклад
- huset har stått i flere hundre år;
- banke ned en stolpe så den står støtt;
- la deigen stå natta over;
- la bilen stå og bruk heller kollektivtrafikk
i overført betydning: være uendret
Приклад
- tilbudet står fremdeles;
- avtalen står fast også etter regjeringsskiftet
- brukt som adjektiv:
  dere har alltid stående invitasjon hos oss;
  dette er et stående samtaletema som vi stadig kommer tilbake til
i overført betydning: tåle en påkjenning eller motstand uten å svekkes;
holde stand mot;
klare (3
Приклад
- jeg står det ikke ut;
- læreren hadde lite å stå imot med;
- han står nok ikke hele distansen i samme høye fart
få godkjent resultat på prøve, eksamen eller lignende;
bestå (1);
motsatt stryke (8)
Приклад
- elevene håpte bare at de ville stå på eksamenen
finne sted
Приклад
- bryllupet skal stå til våren;
- slaget på Stiklestad stod i 1030
være skrevet
Приклад
- adressen står utenpå;
- navnet står langt nede på lista;
- det stod noe om det i avisen;
- hva står det i brevet?
være i ens tanker
Приклад
- det er ikke annet som har stått i hodet på meg;
- stå klart for en;
- barneårene står for meg som en lykkelig tid
sette kurs mot;
stevne (2, 1)
Приклад
- båten stod ut fjorden
drive eller strømme i en viss retning
Приклад
- spruten stod høyt i været;
- støvføyka stod;
- en frisk nordvest stod inn sundet;
- det stod en god varme fra ovnen
i språkvitenskap: ha en form som uttrykker en bestemt grammatisk egenskap
Приклад
- substantivet står i flertall

Фіксовані вирази

la det stå til
la noe skje uten at en er sikker på eller kan kontrollere resultatet
som en står og går
i hverdagsklær;
i det en har på seg
stå bak
1. ha æren eller ansvar for;
  være skyldig i
  stå bak en idé;
  firmaet står bak mesteparten av metalleksporten;
  to personer står bak innbruddet
2. stille seg bak;
  være for;
  støtte
  et flertall på Stortinget står bak forslaget
stå det over
klare seg;
overleve
de klager mye, men står det nok over
stå fast
1. gjelde uten endring
  avtalen står fast
2. ikke komme seg videre
  køen står fast på fjellet;
  jeg står fast i skrivingen
stå for
1. ha ansvaret for
  elevene på tredje trinn står for underholdningen
2. vedkjenne seg;
  stå ved
  du må våge å stå for det du har sagt
stå for fall
snart skulle forsvinne, bli avskaffet, opphøre eller lignende
regimet stod for fall;
rekordane står for fall;
forslaget står for fall
stå for tur
være neste i en rekkefølge
en ny bok står snart for tur;
neste oppgave stod for tur rett etterpå
stå fram som
1. presentere seg på en viss måte;
  framstå (1)
  partiet står fram som selve løsningen på utfordringene
2. gi inntrykk av å være;
  virke (2, 5)
  dette står fram som et åpenbart tilfelle av influensa
stå fritt til
være fri til;
ha fri mulighet til
elevene står fritt til å velge sin egen representant
stå helt alene
være uten støtte
stå i fare for
risikere
ferien står i fare for å bli avlyst;
passasjerene stod i fare for å bli alvorlig skadet
stå i gjeld til
1. skylde noen penger
  de står i stor gjeld til menneskesmuglerne
2. ha noe eller noen å takke for noe som har hatt betydning
  skuespillet stod i gjeld til den greske tragedien;
  hun stod i gjeld til sine forfedre
stå i med
ha et sekuselt forhold (3) til
de har stått i med hverandre lenge nå;
anklage kjæresten for å stå i med eksen
stå i noe
1. holde på med noe;
  ha mye å gjøre
  jeg står midt i forberedelsene nå
2. håndtere en utfordrende sak;
  holde noe ut
  dette er mye å stå i for én person alene;
  jeg vet det er tøft, men du må bare stå i det
stå i stampe
ikke gå framover eller utvikle seg;
stoppe opp;
gå i stå
køen står i stampe;
reformprosessene har stått i stampe i flere år
stå igjen
være igjen;
være etterlatt
det stod igjen ganske mye på flaska;
barnet stod igjen alene i stua
stå imot
ta avstand fra eller være uenig med;
holde stand mot
det var vanskelig å stå imot fristelsen
stå løpet ut
gjennomføre, fullføre
stå og falle med
være helt avhengig av
alt står og faller med at vi får penger;
avtalen står og faller med oposisjonens støtte
stå over
ikke delta (i forventet aktivitet)
han måtte stå over rennet
stå på
1. hende, foregå
  hva er det som står på her?
  bråket stod ikke lenge på før politiet kom
2. henge i;
  jobbe hardt
  de jobber og står på for å rekke fristen
stå på sitt
holde fast på sin rett, sitt eget standpunkt eller lignende
stå seg godt
greie seg godt
selv om romanen er gammel, står den seg godt også i dag
stå seg godt med
ha en god relasjon til;
være på god fot med
de ulike partene ønsket å stå seg godt med kongen
stå seg på
ha fordel av
forestillingen ville nok ha stått seg på å bli kortet litt ned
stå til
1. være i en bestemt tilstand eller skikk
  hvordan står det til med deg?
  alt står bra til hjemme;
  det har stått dårlig til med firmaets økonomi
2. være riktig eller egnet til (noe);
  passe (5, 1)
  skoene stod perfekt til kjolen;
  resultatene står til innsatsen
stå til å
være mulig å
den skaddes liv kan kanskje stå til å redde;
valget står ikke lenger til å endre
stå ved
vedkjenne seg
har du lovt det, må du stå ved det;
jeg står ved valget mitt
stå ved lag
holde seg uendret;
vare ved;
gjelde
tilbudet står ved lag

Сторінка статті

vende 2

дієслово

Походження

norrønt venda; beslektet med vinde (

Значення та вживання

sette i bevegelse rundt en (tenkt) akse slik at en annen side kommer fram eller opp;
snu (2, 1), dreie (1)
Приклад
- vende høyet;
- vende seg langsomt rundt;
- vende blikket oppover;
- vende ansiktet mot noen;
- de vendte seg mot henne og smilte;
- vende på hodet;
- han vendte seg bort
ta en ny retning;
snu (2, 2)
Приклад
- vende kursen sørover;
- vende og gå tilbake;
- det lønner seg å vende i tide
peke i en viss retning
Приклад
- rommet vender ut mot sjøen;
- vende håndflatene oppover;
- vende våpenet mot noen;
- stolene stod vendt mot scenen
forflytte seg;
reise (3, 1), dra (13), komme (2, 2)
Приклад
- nå er det vel på tide å vende hjemover?
- trekkfuglene vender sørover om høsten
få til å endre seg;
snu til det bedre
Приклад
- vende en negativ utvikling;
- vende kampen til seier
sikte inn;
rette (2, 3)
Приклад
- vende oppmerksomheten mot noe;
- han prøvde å vende tankene mot morgendagen

Фіксовані вирази

snu/vri og vende på
undersøke eller diskutere fra mange synsvinkler
det blir ikke bra samme hvordan en snur og vender på det;
nå må du ikke vri og vende altfor mye på det jeg sier
vende noe/noen ryggen
avvise noen eller noe;
holde seg borte fra noen eller noe;
svikte
han har vendt foreldrene ryggen;
hun vender problemene ryggen
vende hjem
komme tilbake til en plass en regner som hjem
byens store sønn vender hjem etter mange år i utlandet
vende inn
i matlaging: blande varsomt inn
vende om
1. endre slik at noe peker eller beveger seg i motsatt retning;
  snu om (1)
  båten vendte om på grunn av dårlig vær;
  mannen vendte om og gikk tilbake dit han kom fra
2. forandre framgangsmåte eller mening;
  snu om (2)
  forsøke å få skeptikerne til å vende om;
  partiet nekter å vende om i arbeidet med ny reform
vende seg bort
1. snu seg slik at en ikke lenger har framsiden mot noe eller noen
  vende seg bort fra lyset;
  han vendte seg bort fra de andre et øyeblikk
2. få et mer distansert forhold til;
  trekke seg unna
  i ungdomstiden vendte hun seg bort fra de nære vennene sine
vende seg mot
1. gjøre til sin motstander eller fiende;
  ta kampen mot
  vende seg mot sine egne;
  jeg føler at alle vender seg mot meg
2. flytte fokuset, interessen eller innsatsen over til
  bedriften vender seg mot det internasjonale markedet;
  jazzmusikeren har begynt å vende seg mot visesang
vende seg til
henvende seg for råd, hjelp, inspirasjon eller annet
vende seg til eksperter for råd
vende tilbake
1. komme eller flytte til et sted en har vært eller bodd tidligere
  det er godt å vende tilbake til hjemlandet;
  etter studiene vendte han tilbake til hjembygda;
  gjerningspersonen vender ofte tilbake til åstedet
2. ta opp igjen noe som har vært eller noe en har gjort tidligere
  vende tilbake til gamle synder;
  slite med å vende tilbake til sitt normale liv etter ulykken

Сторінка статті

ete seg

Значення та вживання

trenge seg;

presse (, 3), fortære (2);

spise seg;

Se: ete

Приклад

bekken har blitt så stor at den eter seg inn i veinettet;
ilden åt seg oppover terrenget;
kulden eter seg nedover i jorda

Сторінка статті

ete

дієслово

Походження

norrønt eta

Значення та вживання

innta næring i form av mat, føde eller måltid;
spise (2, sette til livs, fortære (1)
Приклад
- hesten eter høy;
- de satt og åt;
- ete grøt;
- ete kakeboksen tom
kunne eller ville ha noe som mat;
tåle (3), like (5
Приклад
- jeg eter ikke fisk;
- ja, hun eter kjøtt;
- han eter bare glutenfri mat
i overført betydning: bruke opp;
ta
Приклад
- posten som eter siste del av budsjettet;
- formueskatten åt verdiene i selskapet
i overført betydning: plage (2, gnage (3), ergre
Приклад
- nederlaget har ett ham i lang tid

Фіксовані вирази

ete i seg
akseptere uten å ta til motmæle;
spise i seg
ete i seg nederlagene
ete i seg ordene sine
ta tilbake det en har sagt;
spise i seg ordene sine
ete noen ut av huset
ete mye (og ofte) hjemme hos noen på dennes bekostning;
spise noen ut av huset
ete om seg
spre seg;
vokse i omfang;
utvide seg;
spise om seg
katastrofen eter om seg;
prosjektet åt om seg
ete opp
1. ete alt (på tallerkenen, bordet eller lignende)
  de åt opp all maten
2. redusere gradvis;
  bruke opp;
  ta
  økte priser eter opp hele lønnsøkningen
ete seg
trenge seg;
presse (2, 3), fortære (2);
spise seg
bekken har blitt så stor at den eter seg inn i veinettet;
ilden åt seg oppover terrenget;
kulden eter seg nedover i jorda
ete seg innpå
1. ta igjen et forsprang eller en ledelse
  konkurrenten åt seg innpå
2. ta over areal
  bebyggelsen eter seg innpå naturen
ete seg opp
legge på seg;
spise seg opp
grisene eter seg opp til slaktevekt
ete som en fugl
spise lite;
være småspist
ete som en gris
ete på en grådig måte;
ete uten bordskikk
ete som en hest
ete mye
være til å ete opp
være svært tiltalende eller tiltrekkende;
være til å spise opp
barna på dansegulvet er til å ete opp

Сторінка статті

tupere

дієслово

Значення та вживання

kjemme håret oppover for å få det til å virke fyldigere

Приклад

tupere håret

Сторінка статті

strø 3

дієслово

Походження

beslektet med norrønt strá ‘bre utover strå’

Значення та вживання

spre tynt utover;
drysse (2)
Приклад
- strø sukker på grøten;
- i gamle dager ble det strødd einer på gulvet;
- hyttene lå strødd oppover lia
late vannet;
pisse
spre sand, salt eller lignende på glatte veier og gater
Приклад
- fortauet var strødd

Фіксовані вирази

strø om seg med
være rundhåndet med
de strør om seg med penger

Сторінка статті

slite

дієслово

Походження

norrønt slíta

Значення та вживання

rive i stykker;
dra eller tøye noe så det går sund
Приклад
- båten slet fortøyningene;
- oksen har slitt seg;
- han har slitt over båndet til foreldrene
rykke (1), rive (2, 5)
Приклад
- hunden sliter i båndet;
- vinden rev og slet i huset
bruke (mye og lenge) så bruken setter tydelig merke;
forringe eller tære ved mye bruk;
jamfør slitt (2
Приклад
- hun har slitt hull på buksa;
- malingen var slitt av;
- gulvet er slitt ned;
- han må slite på de samme klærne som storebroren hadde;
- all uroen sliter på nervene
arbeide hardt;
anstrenge seg;
streve;
jamfør sliten
Приклад
- vi slet oss oppover bakken;
- hun har slitt og arbeidet hele livet

Фіксовані вирази

slite benken
være reserve;
sitte på innbytterbenken
spilleren slet benken hele sesongen
slite med
plages med (for eksempel en skade eller sykdom)
jeg har slitt mye med ryggen
slite seg ut
gå tom for krefter eller miste helsen av hardt arbeid (over lang tid)
de ansatte slet seg ut på grunn av underbemanning
slite skolebenken
gå på skolen

Сторінка статті

Словник нюношка 67 oppslagsord

vaske

vaska

дієслово

Походження

norrønt vaska

Значення та вживання

gjere rein med vatn eller anna væske (og såpe);
tvette (2, två
Приклад
- vaske klede;
- han vaskar hendene sine;
- ho vaska seg i andletet;
- eg har vaska over golvet
vinne metall av lause jordartar med å bruke rennande vatn
Приклад
- vaske ut gull frå elvesanden
skylje, strøyme, fosse (over)
Приклад
- sjøane vaska over båten;
- bølgjene vaska oppover stranda
fjerne eller rette på noko;
jamfør språkvaske
endre noko til å bli tilsynelatande lovleg eller betre;
jamfør grønvaske og kvitvaske (2)
Приклад
- vaske svarte pengar

Фіксовані вирази

som har vaska seg
noko til kar
vaske ned
vaske grundig;
ha storreingjering
vaske ned huset
vaske opp
vaske tallerkar, bestikk og anna;
ta oppvasken
hjelpe til med å vaske opp

Сторінка статті

ungfole

іменник чоловічий

Значення та вживання

ung hest
Приклад
- ale opp ungfoler
i overført tyding: ung gut
Приклад
- han er ikkje nokon ungfole lenger;
- han sprang oppover åsen som ein ungfole

Сторінка статті

open

прикметник

Походження

norrønt opinn ‘vend oppover’; samanheng med opp

Значення та вживання

ikkje lukka eller stengd
Приклад
- eit ope vindauge;
- skjorta er open i halsen;
- vegen over fjellet er open for biltrafikk;
- ei open bok
ikkje dekt til;
utan ly
Приклад
- ein open båt;
- her er så ope for vinden
med god plass og fritt utsyn;
vid
Приклад
- i open sjø;
- ein open plass der folk møtest
som ikkje er fylt;
tom, ledig
Приклад
- skjemaet har eit ope rom til underskrifta;
- stillinga står open ut året
tilgjengeleg for allmenta
Приклад
- museet er ope på søndagar;
- førelesingane på universitetet er opne;
- eit ope møte
som ikkje skjuler avgjerder og handlingar
Приклад
- arbeide for eit opnare samfunn
utan atterhald;
endefram (1);
ærleg (1)
Приклад
- vere open mot nokon
- brukt som adverb:
  snakke ope om noko
klar, tydeleg;
openberr
- brukt som adverb:
  han har lenge vore ope homofil
mottakeleg
Приклад
- vere open for nye synspunkt;
- ha eit ope blikk for mangfaldet i samfunnet
ikkje avgjord;
uløyst
Приклад
- eit ope spørsmål
som ein kan utvide eller byggje ut
Приклад
- opne ordklassar
om vokal: som blir laga med låg tungestilling;
om staving: som sluttar på vokal

Фіксовані вирази

for open scene
1. med sceneteppet frådrege
  applaus for open scene
2. som alle kan observere
  ei oppgjerd for open scene
for opne dører
med tilgjenge for publikum
rettssaka gjekk for opne dører
halde auge og øyre opne
følgje nøye med
halde ope
la butikk eller anna verksemd vere open for kundar
liggje ope i dagen
vere heilt tydeleg
det ligg ope i dagen at det er duka for strid
med opne auge
medviten om kva ein gjer
feil som er gjort med opne auge;
gå inn i ein vanskeleg situasjon med opne auge
ope brev
brev til ein person eller institusjon som blir offentleggjort i pressa
ope landskap
1. landskap utan skog, åsar eller fjell som stengjer for utsyn
2. kontorlandskap
ope sår
1. sår som ikkje har fått skorpe på seg
2. vond konflikt
ope vatn
isfritt vatn
på open gate
i full offentlegheit så forbipasserande kan sjå det
ranet skjedde på open gate
spele med opne kort
ikkje løyne noko
ta imot med opne armar
ta imot med velvilje og glede
under open himmel
ute i det fri

Сторінка статті

stå 3

дієслово

Походження

norrønt standa

Значення та вживання

ha kroppen i meir eller mindre oppreist, loddrett stode;
vere ein stad i ei slik stilling
Приклад
- stå på føtene;
- folk måtte stå på bussen;
- katten har stått utanfor heile natta;
- stå og grunde på noko;
- hunden diltar etter overalt kvar eg står og går;
- stå på tå for å nå opp til øvste hylla;
- barnet prøvde å stå på hovudet
kvile tyngda av kroppen i meir eller mindre loddrett stode på noko som rører seg over underlaget
Приклад
- eg elskar å stå på ski;
- han skal prøve å stå på surfebrett i ferien
reise seg;
stige oppover frå ei lågare stilling
Приклад
- barna er stått opp or senga;
- sola står opp i aust;
- han prøvde å stå, men fall ned att på stolen
vere på ein viss stad
Приклад
- maten står på bordet;
- hytta stod ute på ein odde;
- la pengane stå i bank;
- buskene stod i sikksakk;
- bøkene har stått heilt utan system i hylla;
- begge visarane på klokka stod på tolv
vere retta oppover eller ut i vêret;
peike, stikke
Приклад
- flammane stod rett til vêrs;
- håret står til alle kantar
i overført tyding: vere på ein bestemt stad i forhold til ei sak eller liknande
Приклад
- han ville gjerne vite kvar eg stod i denne saka;
- vi står ved inngangen til ei ny tid;
- stå ovanfor eit komplisert dilemma
vere i verksemd eller halde på med noko som kan bli utført i ståande stilling
Приклад
- han står og spikrar opp ei ny postkasse;
- han stod om bord på skipet i fire år;
- han har stått læretida si ut;
- eg står litt oppteken, kan eg ringje seinare?
vere i ein viss tilstand
Приклад
- huset står tomt;
- garasjen stod ferdig i mai;
- hagen står i blom;
- hotellet stod i lys loge;
- det stod 1–1 ved pause;
- spørsmålet står ope
vere i eit visst tilhøve til eller på eit visst nivå overfor nokon eller noko
Приклад
- partane står heller likt;
- eg står på same side som deg i denne saka;
- påstand har stått mot påstand;
- resultatet står i samband med førebuingane;
- opplysningane står i strid med kvarandre
vere i eigenskap av eller i rolle som
Приклад
- stå brud;
- stå modell;
- han stod vakt heile natta;
- ho står konfirmant til våren
ikkje flytte eller røre seg;
stoppe
Приклад
- stå still!
- stå heilt i ro;
- hjula på bilen stod;
- bussane stod fast;
- døra stod ikkje eit sekund;
- togene står;
- munnen stod ikkje på ho
vere på same staden eller i same tilstanden;
bli verande
Приклад
- huset har stått i mange hundre år;
- slå ned ein påle så han står støtt;
- la deigen stå natta over;
- la bilen stå, så går vi i staden
i overført tyding: vere uendra
Приклад
- tilbudet står framleis;
- avtalen står fast sjølv om enkelte protesterer
- brukt som adjektiv:
  ein ståande talemåte som er ofte i bruk;
  ho har ståande invitasjon hos oss
i overført tyding: tole ei påkjenning eller motstand utan å svekkjast;
greie (3, 2), klare (3, 1)
Приклад
- ha noko å stå imot med;
- ho står ikkje heile distansen i same høge tempoet enno;
- mjølka står seg ikkje til i morgon
få godkjent resultat på prøve, eksamen eller liknande;
bestå (1);
motsett stryke (8)
Приклад
- eg håpar eg står på eksamen
gå føre seg;
finne stad
Приклад
- bryllaupet skal stå til våren;
- slaget på Stiklestad stod i 1030
vere skrive
Приклад
- adressa står utanpå;
- namnet står langt nede på lista;
- det stod noko om det i avisa;
- kva står det i brevet?
vere i tankane
Приклад
- det er ikkje noko anna som står i hovudet på han;
- minnet om denne hendinga står klart for meg
setje kurs mot;
stemne (3, 1)
Приклад
- båten stod ut fjorden
drive eller strøyme i ei viss retning;
drive (3, 2), strøyme (1, 2)
Приклад
- spruten stod høgt i vêret;
- støvskya stod;
- sjøen stod inn som ein foss;
- der ute står havet rett på;
- det stod ein god varme frå omnen
i språkvitskap: ha ei form som uttrykkjer ein bestemd grammatisk eigenskap
Приклад
- subjektet står i nominativ

Фіксовані вирази

la det stå til
la noko skje utan at ein er viss på eller kan kontrollere resultatet
som ein står og går
i kvardagsklede;
i det ein har
stå att
vere igjen;
vere levna
det stod litt att på ei flaske;
barnet stod att medan foreldra hasta ut i bilen
stå bak
1. ha æra eller ansvaret for;
  vere skuldig i
  stå bak ein idé;
  stå bak store utslepp;
  to personar stod bak innbrotet
2. stille seg bak;
  støtte eller vere for
  eit fleirtal på Stortinget står bak forslaget
stå det over
klare seg;
overleve
dei hadde uflaks med vêret, men står det vel over
stå fast
1. gjelde utan endring
  avtala står fast
2. ikkje kome seg vidare
  køen stod fast i tunnellen;
  han stod fast i oppgåve to
stå for
1. ha ansvaret for
  festkomiteen står for mat og underhaldning
2. vedkjenne seg;
  stå ved
  du må våge å stå for det du sa
stå for fall
snart skulle forsvinne, bli avskaffa, opphøyre eller liknande
diktatoren står for fall;
rekorden stod for fall;
dei gamle tradisjonane står for fall
stå for tur
vere neste i ei rekkjefølgje
ei ny bok står for tur;
neste innkjøp står snart for tur
stå fram som
1. presentere seg på ein viss måte;
  framstå (1)
  partiet står fram som sjølve løysinga på utfordringane
2. gje inntrykk av å vere;
  framstå (2)
  dette står fram som eit openbert tilfelle av allergi
stå fritt til
vere fri til;
ha fri moglegheit
dei tilsette står fritt til å organisere seg
stå heilt aleine
vere utan støtte
stå i fare for
risikere
ferien stod i fare for å bli avlyst;
mange står i fare for å miste jobben
stå i gjeld til
1. skulde nokon pengar
  fattige land står i stor gjeld til dei rike landa
2. ha nokon eller noko å takke for noko som har hatt betydning
  romanen står i gjeld til kriminalsjangaren;
  han stod i gjeld til familien sin
stå i med
ha eit seksuelt forhold (3) til
dei har stått i med kvarandre lenge;
skulde kjærasten for å stå i med naboen
stå i noko
1. halde på med noko;
  ha mykje å gjere
  stå midt i førebuingane
2. handsame ei utfordrande sak;
  halde noko ut
  dette er mykje å stå i for éin person aleine;
  det er tøft, men ein må berre stå i det
stå i stampe
ikkje gå framover eller utvikle seg;
stoppe opp;
gå i stå
køen står i stampe;
forhandlingane har stått i stampe i fleire veker
stå imot
ta avstand frå eller vere ueinig med;
halde stand mot
det var vanskeleg å stå imot freistnaden
stå løpet ut
gjennomføre, fullføre
stå og falle med
vere heilt avhengig av
forslaget står og fell med pengane;
alt står og fell med leiaren
stå over
ikkje ta del (i aktivitet som det er venta at ein tek del i)
ho måtte stå over kampen
stå på
1. gå føre seg;
  hende
  kva er det som står på her?
  krangelen stod ikkje lenge på
2. henge i;
  jobbe hardt
  elevane har verkeleg stått på i dag
stå på sitt
halde fast på retten sin, sitt eige standpunkt eller liknande
stå seg godt
greie seg godt
teaterstykket står seg godt den dag i dag
stå seg godt med
vere på god fot med;
ha ein god relasjon til
jobbe for å stå seg godt med sjefen
stå seg på
ha fordel av
filmen ville nok stått seg på å bli korta litt ned
stå til
1. vere i en bestemd tilstand eller skikk
  korleis står det til med deg?
  alt står bra til heime;
  det har stått dårleg til med helsa
2. høve attåt;
  passe (5, 1)
  fargane står ikkje til kvarandre;
  resultatet står til innsatsen
stå til å
vere mogleg å
livet stod ikkje til å redde;
valet kan framleis stå til å endre
stå ved
vedkjenne seg
har du lova det, må du stå ved det;
eg står ved valet mitt
stå ved lag
halde seg uendra;
vare ved;
gjelde
tilbodet står ved lag

Сторінка статті

vende 3

venda

дієслово

Походження

norrønt venda; samanheng med vinde (

Значення та вживання

setje i rørsle rundt ein (tenkt) akse slik at ei anna side kjem fram eller opp;
snu (2, 1), dreie (1)
Приклад
- plogen vender grastorva;
- vende nasen heimover;
- vende blikket nedover;
- dei vende ansikta mot kvarandre;
- vende på hovudet
ta ei anna lei;
snu (2, 2)
Приклад
- vende kursen nordover;
- vende og gå tilbake;
- det gjeld å vende i tide
peike i ei viss retning
Приклад
- rommet vender ut mot hagen;
- vende handflatene oppover;
- vende våpenet mot noko;
- stolane stod vende mot scena
forflytte seg;
reise (3, 1), dra (17), kome (2, 2)
Приклад
- skal vi vende heimover snart?
- trekkfuglane vender sørover om hausten
få til å endre seg;
snu til det betre
Приклад
- vende ei negativ utvikling;
- vende kampen til siger
sikte inn;
rette (2, 3)
Приклад
- vende merksemda mot det største problemet;
- vende tankane mot noko anna
avhende, byte bort, selje
Приклад
- vende noko i pengar

Фіксовані вирази

snu/vri og vende på
undersøkje eller diskutere frå mange synsvinklar;
saumfare
pappa skal alltid snu og vende på det eg seier;
det er eit problem uansett korleis vi vrir og vender på det
vende nokon/noko ryggen
vise nokon eller noko frå seg;
halde seg borte frå nokon eller noko;
avvise, svikte
dei vende familien sin ryggen;
ho vender partiet ryggen
vende heim
kome tilbake til ein plass ein reknar som heim
eldstedottera vender heim etter sommaren
vende inn
i matlaging: blande varsamt inn
vende om
1. endre slik at noko peikar eller rører seg i motsett retning
  båten vende om grunna dårleg vêr;
  vegen er no stengt, og bilane må vende om
2. forandre framgangsmåte eller meining
  forsøkje å få skeptikarane til å vende om;
  prosjektet er nesten ferdig, så vi kan ikkje vende om no
vende seg bort
1. snu seg slik at ein ikkje lenger har framsida mot noko eller nokon
  vende seg bort frå fjernsynet;
  ikkje vend deg bort frå meg når eg snakkar til deg!
2. få eit meir distansert forhold til;
  trekkje seg unna
  han har vendt seg bort frå familien sin
vende seg mot
1. gjere til ein motstandar eller fiende;
  ta kampen mot
  vende seg mot sine eigne;
  eg har ei kjensle av at folk har vendt seg mot meg
2. flytte fokuset, interessa eller innsatsen over til
  bedrifta vender seg mot den internasjonale marknaden;
  artisten vender seg meir og meir mot elektronisk musikk
vende seg til
rette seg mot for råd, hjelp, inspirasjon eller anna
eg er i djup krise, og eg veit ikkje kven eg skal vende meg til
vende tilbake
1. kome eller flytte til ein stad ein har vore eller budd tidlegare
  det er godt å vende tilbake til heimlandet;
  etter reisa vende ho tilbake til heimbygda;
  gjerningspersonen vender ofte tilbake til åstaden
2. ta opp att noko som har vore eller noko ein har gjort tidlegare
  vende tilbake til kvardagen;
  eg vender ofte tilbake til forfattarskapen hennar

Сторінка статті

ete 2

eta

дієслово

розділений інфінітив: eta

Походження

norrønt eta

Значення та вживання

innta næring i form av mat, føde eller måltid;
setje til livs, fortære (1)
Приклад
- ete og drikke;
- ete med kniv og gaffel;
- dei sat og åt;
- dei et brød til frukost;
- han åt på eit eple
kunne eller ville ha noko som mat;
tole (2, 3), like (5
Приклад
- eg et ikkje fisk;
- ho et kjøt;
- han et berre glutenfri mat
i overført tyding: bruke opp;
ta
Приклад
- utgiftene et fortenesta;
- dei nye rutinane åt mykje tid
i overført tyding: plage (2, gnage (3), ergre
Приклад
- det et meg at eg tapte

Фіксовані вирази

ete av kunnskapstreet
lære
elevane skal ete av kunnskapstreet
ete av lasset
ta av noko som ikkje er tiltenkt ein sjølv, eller som ein ikkje har vore med å jobbe for
ete for to
vere gravid
ete hatten sin
brukt for å forsikre tilhøyraren om at ein er sikker i ei sak
viss ikkje Brann vinn cupen til neste år, skal eg ete hatten min
ete i seg
akseptere utan å ta til motmæle
ete i seg nederlaga
ete i seg orda sine
ta tilbake det ein har sagt
ete kirsebær med dei store
innlate seg med sine overmenn
ete nokon ut av huset
ete mykje (og ofte) heime hos nokon på deira rekning
ete om seg
spreie seg;
vekse i omfang;
utvide seg
katastrofen et om seg;
prosjektet åt om seg
ete opp
1. ete alt (på tallerkenen, bordet eller liknande)
  han åt opp maten
2. redusere gradvis;
  bruke opp;
  ta
  dei auka prisane et opp heile lønsauken;
  laget klarte ikkje å ete opp forspranget før pausen
3. gjere sterkt inntrykk;
  øydeleggje;
  plage (2, ergre
  det dårlege samvitet et meg opp;
  sorga åt ho opp
ete seg
trengje seg;
presse (2, 3), fortære (2)
bekken har vorte så stor at han et seg inn i vegnettet;
elden åt seg oppover terrenget;
frosten et seg nedover i jorda
ete seg innpå
1. ta igjen eit forsprang eller ei leiing
  konkurrenten åt seg innpå
2. ta over areal
  byggjefeltet et seg innpå skogen
ete seg opp
leggje på seg
grisane et seg opp til slaktevekt
ete som ein fugl
ete lite;
vere småeten
ete som ein gris
ete på ein grådig måte;
ete utan bordskikk
ete som ein hest
ete mykje
ete ute
ete på restaurant eller liknande
vi et ute kvar helg
vere til å ete opp
vere svært tiltalande eller tiltrekkjande
den vesle hundekvelpen var til å ete opp

Сторінка статті

krype

krypa

дієслово

Походження

norrønt krjúpa

Значення та вживання

om dyr: flytte seg ved å dra seg fram med kroppen mot underlaget
Приклад
- ormen kraup bortover
om menneske: flytte seg på ein måte som minner om å krype (1);
røre seg på alle fire;
krabbe (2, 1), kravle (1)
Приклад
- krype på alle fire;
- krype gjennom vindauget;
- ho er alt kropen i seng
røre seg tungt og seint
Приклад
- bilen kraup opp bakken;
- temperaturen har krope oppover dei siste dagane
om plante: vekse langsetter marka og samstundes slå rot
dra seg saman;
krympe (1)
Приклад
- plagget kraup i vask;
- krype saman i redsle
te seg audmjukt;
smiske
Приклад
- krype for sjefen
ha ei ekkel kjensle;
grøsse
Приклад
- kjenne kor det kryp oppetter ryggen

Фіксовані вирази

alt som kan krype og gå
alle folk
alt som kunne krype og gå, var møtt fram
det er like godt å hoppe i det som å krype i det
det er like godt å ta alt det utrivelege med ein gong som litt etter kvart
ein må lære å krype før ein kan gå
ein må lære det mest grunnleggjande først
krype til krossen
1. audmykje seg ved å krype til krusifikset og gjere bot;
  angre seg
2. søkje hjelp som ein før har avvist

Сторінка статті

ete seg

Значення та вживання

trengje seg;

presse (, 3), fortære (2);

Sjå: ete

Приклад

bekken har vorte så stor at han et seg inn i vegnettet;
elden åt seg oppover terrenget;
frosten et seg nedover i jorda

Сторінка статті

tupere

tupera

дієслово

Значення та вживання

kjemme håret oppover for å få det til å verke fyldigare

Приклад

tupere håret

Сторінка статті

slikke

slikka

дієслово

Походження

frå lågtysk

Значення та вживання

røre med tunga;
la tunga gli over;
sleikje (1)
Приклад
- kua slikkar salt;
- katten slikkar seg;
- maten var så god at dei slikka av tallerkenen;
- dei slikka i seg isen
røre seg som tunger
Приклад
- elden slikka oppover veggen

Фіксовані вирази

slikke seg om munnen
ha lyst på noko
slikke sol
sole seg;
nyte sola
slikke såra sine
prøve å kome til krefter att;
prøve å kome seg att etter eit nederlag

Сторінка статті

Результати на сторінці:

Розширений пошук

Словник букмола 91 oppslagsord

vade, va

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

vaske

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Фіксовані вирази

åpen

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Фіксовані вирази

stå 3III

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Фіксовані вирази

vende 2II

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Фіксовані вирази

ete seg

Значення та вживання

Приклад

ete

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Фіксовані вирази

tupere

Значення та вживання

Приклад

strø 3III

Походження

stå 3

vende 2

strø 3

stå 3

vende 3