Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
11 treff

Nynorskordboka 11 oppslagsord

taum

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt taumr

Tyding og bruk

  1. band eller snor som ein styrer eit trekkdyr med
    Døme
    • han fann fram taumane til hesten
  2. i overført tyding: kontroll, styring
    Døme
    • kommunen bør ta over taumane;
    • han har overlate taumane til etterkomarane

Faste uttrykk

  • få taum/taumane
    få råderom
    • da den nye leiinga fekk taumane, skjedde det endringar på arbeidsplassen
  • gje frie taumar
    la (nokon) få handlefridom
    • dei gav kunstnaren frie taumar
  • gje taum
    gje råderett
    • det var ikkje grunn til å gje taum til det motsette synet
  • halde i taumane
    ha makta;
    styre, bestemme
    • det blir næringsministeren som skal halde i taumane
  • halde i taume
  • stramme taumane
    gje mindre spelerom
    • dei vaksne stramma taumane når barna vart for ivrige
Artikkelside

gje taum

Tyding og bruk

gje råderett;
Sjå: taum
Døme
  • det var ikkje grunn til å gje taum til det motsette synet
Artikkelside

få taum/taumane

Tyding og bruk

få råderom;
Sjå: taum
Døme
  • da den nye leiinga fekk taumane, skjedde det endringar på arbeidsplassen
Artikkelside

stramme taumane

Tyding og bruk

gje mindre spelerom;
Sjå: taum
Døme
  • dei vaksne stramma taumane når barna vart for ivrige
Artikkelside

gje frie taumar

Tyding og bruk

la (nokon) få handlefridom;
Sjå: taum
Døme
  • dei gav kunstnaren frie taumar
Artikkelside

halde i taumane

Tyding og bruk

ha makta;
styre, bestemme;
Sjå: taum
Døme
  • det blir næringsministeren som skal halde i taumane
Artikkelside

volte

substantiv hankjønn

Opphav

gjennom fransk, frå italiensk volta ‘vending, gang’; opphavleg av latin volvere ‘snu’

Tyding og bruk

  1. i fekting: rask vending for å bøye unna for støyt
  2. stup med framlengs eller baklengs heilvending av kroppen
  3. i gymnastikk: sidelengs sprang over hest
  4. i dressurriding: det å styre ein hest i ring, til dømes med taum som ein trenar held i sentrum

Faste uttrykk

  • slå volte
    gjere rundkast
Artikkelside

halde i taume

Tyding og bruk

meistre;
Sjå: taum
Artikkelside

tøyme

tøyma

verb

Opphav

norrønt teyma; av taum

Tyding og bruk

  1. få eller halde styr på;
    styre, tygle, temje
    Døme
    • tøyme tunga si;
    • tøyme sinnet sitt;
    • tanken er ikkje god å tøyme
  2. dra, hale (etter ein taum, eit tau eller liknande)
    Døme
    • tøyme inn fisk;
    • tøyme ei ku etter lasset
Artikkelside

longe 1

substantiv hankjønn

Uttale

lånˋgsje

Opphav

opphavleg av fransk long ‘lang’

Tyding og bruk

lang taum til å leie hestar med ved dressur
Artikkelside