Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
31 treff

Nynorskordboka 31 oppslagsord

mote 1

substantiv hankjønn eller hokjønn

Tyding og bruk

Døme
  • skiløparen tok innpå i motane
Artikkelside

mote 2

substantiv hankjønn

Opphav

av fransk mode; same opphav som modus

Tyding og bruk

rådande smak og stil (som stadig er i endring);
noko som er moderne
Døme
  • følgje moten;
  • dette er siste mote

Faste uttrykk

  • gå av mote
    bli umoderne
    • klede som har gått av mote;
    • brevskriving er gått av moten
  • vere/kome på mote
    vere eller bli moderne
    • pels var på mote igjen;
    • byantikvitetar kom på moten
Artikkelside

tidsriktig

adjektiv

Tyding og bruk

  1. som høver for eller tilfredsstiller krav i tida;
    Døme
    • vi treng eit meir tidsriktig regelverk
  2. som høver med smaken eller moten i ein viss periode;
    Døme
    • tidsriktige kostyme
Artikkelside

tidsmessig

adjektiv

Opphav

jamfør -messig

Tyding og bruk

  1. som har med tid å gjere
    • brukt som adverb:
      • prosjektet er tidsmessig krevjande
  2. som høver for eller tilfredsstiller krav i tida;
    Døme
    • dei har kjøpt nytt og tidsmessig utstyr
  3. som høver med smaken eller moten i tida;
    Døme
    • eit tidsmessig interiør;
    • tidsmessige meiningar
Artikkelside

tidhøveleg

adjektiv

Tyding og bruk

  1. som høver for eller er kravd av samtida
    Døme
    • tidhøvelege reformer
  2. som høver med smaken eller moten i ein viss periode;
    Døme
    • eit tidhøveleg interiør;
    • tidhøvelege meiningar
Artikkelside

vind 1

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt vindr

Tyding og bruk

  1. luft som er i meir eller mindre sterk rørsle
    Døme
    • vinden blæs kaldt frå aust;
    • vinden står inn frå havet;
    • ha vinden i ryggen;
    • leggje båten opp mot vinden;
    • gå ute i all slags vind og vêr;
    • lett som ein vind;
    • sterk vind;
    • finne ly for vinden;
    • flagga blafra i vinden;
    • vinden suser i trea
  2. i overført tyding: tendens (2)
    Døme
    • det bles nye vindar over landet;
    • vere upåverka av politiske vindar
  3. Døme
    • sleppe ein vind

Faste uttrykk

  • i vinden
    på moten;
    aktuell (2), in, populær (1)
    • med turné og nytt album er artisten i vinden for tida
  • jag etter vind
    verksemd eller tiltak som er heilt fåfengd
    • forhandlingane var berre jag etter vind
  • kva veg vinden blæs
    korleis ei sak utviklar seg
    • det er ikkje godt å seie kva veg vinden blæs;
    • det spørst kva veg vinden blæs;
    • han såg kva veg vinden bles
  • snu/vende kappa etter vinden
    stø det som for tida er mest populært
    • partiet får kritikk for å snu kappa etter vinden;
    • ein lyt halde på prinsippa sine framfor å vende kappa etter vinden
  • spreie for alle vindar
    sende i alle retningar;
    oppløyse
    • formuen vart spreidd for alle vindar
  • vind i segla
    medgang;
    suksess
    • firmaet har vind i segla for tida
Artikkelside

i vinden

Tyding og bruk

på moten;
Sjå: vind
Døme
  • med turné og nytt album er artisten i vinden for tida
Artikkelside

stilretning

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

tendens i stil (4), til dømes innanfor kunst eller arkitektur;
jamfør retning (3)
Døme
  • den nordiske stilretninga kom på moten att
Artikkelside

toneangjevande, toneangivande

adjektiv

Opphav

frå bokmål

Tyding og bruk

som har stor innverknad på ei gruppe eller i eit felt;
som bestemmer moten;
tonegjevande, leiande
Døme
  • eit toneangjevande tidsskrift;
  • han er toneangjevande i klassa
Artikkelside

tonegjevande, tonegivande

adjektiv

Tyding og bruk

som har stor innverknad på ei gruppe eller i eit felt;
som bestemmer moten;
Døme
  • ein tonegjevande person;
  • tonegjevande idear
Artikkelside