Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
12 treff

Nynorskordboka 12 oppslagsord

kryp 1

substantiv hankjønn

Opphav

av krype

Tyding og bruk

stakkarsleg eller redd person;
Artikkelside

kryp 2

substantiv inkjekjønn

Opphav

av krype

Tyding og bruk

  1. liten krypande skapning
    Døme
    • finne eit lite kryp under ein stein
  2. ussel person;
    liten, verjelaus skapning;
    Døme
    • ditt elendige kryp!
    • stakkars kryp!
    • i vogga låg eit lite kryp
Artikkelside

krype

krypa

verb

Opphav

norrønt krjúpa

Tyding og bruk

  1. om dyr: flytte seg ved å dra seg fram med kroppen mot underlaget
    Døme
    • ormen kraup bortover
  2. om menneske: flytte seg på ein måte som minner om å krype (1);
    røre seg på alle fire;
    Døme
    • krype på alle fire;
    • krype gjennom vindauget;
    • ho er alt kropen i seng
  3. røre seg tungt og seint
    Døme
    • bilen kraup opp bakken;
    • temperaturen har krope oppover dei siste dagane
  4. om plante: vekse langsetter marka og samstundes slå rot
  5. dra seg saman;
    Døme
    • plagget kraup i vask;
    • krype saman i redsle
  6. te seg audmjukt;
    Døme
    • krype for sjefen
  7. ha ei ekkel kjensle;
    Døme
    • kjenne kor det kryp oppetter ryggen

Faste uttrykk

  • alt som kan krype og gå
    alle folk
    • alt som kunne krype og gå, var møtt fram
  • det er like godt å hoppe i det som å krype i det
    det er like godt å ta alt det utrivelege med ein gong som litt etter kvart
  • ein må lære å krype før ein kan gå
    ein må lære det mest grunnleggjande først
  • krype til krossen
    1. audmykje seg ved å krype til krusifikset og gjere bot;
      angre seg
    2. søkje hjelp som ein før har avvist
Artikkelside

vesen

substantiv inkjekjønn

Opphav

frå lågtysk, av wesen ‘vere’

Tyding og bruk

  1. Døme
    • ha eit vinnande vesen
  2. Døme
    • politikkens vesen;
    • religionens inste vesen
  3. Døme
    • eit levande vesen;
    • overnaturlege vesen;
    • ynkelege, små vesen
  4. brukt som etterledd i samansetningar: grein av offentleg forvaltning;

Faste uttrykk

  • gjere vesen av
    lage (for) stort oppstyr av;
    bry seg (for) mykje med;
    leggje (for) stor vekt på
    • ein merkedag som eg ikkje har tenkt å gjere noko vesen av
Artikkelside

krinkel

substantiv hankjønn

Opphav

frå lågtysk; samanheng med kringle (1

Tyding og bruk

bukting, slyng

Faste uttrykk

  • krinkel og krok
    1. slyngingar, svingar
      • stien gjekk i krinklar og krokar
    2. bortgøymd stad;
      alle tenkjelege stader
      • insekta kryp fram frå alle krinklar og krokar;
      • kjenne kvar krinkel og krok i skuleverda
Artikkelside

uhjelpeleg

adjektiv

Tyding og bruk

  1. som ikkje kan hjelpe seg eller bli hjelpt;
    Døme
    • små, uhjelpelege kryp
    • brukt som adverb:
      • vere uhjelpeleg forelska
  2. Døme
    • ein uhjelpeleg freistnad
Artikkelside

krinkel og krok

Tyding og bruk

Sjå: krinkel
  1. slyngingar, svingar
    Døme
    • stien gjekk i krinklar og krokar
  2. bortgøymd stad;
    alle tenkjelege stader
    Døme
    • insekta kryp fram frå alle krinklar og krokar;
    • kjenne kvar krinkel og krok i skuleverda
Artikkelside

kraum

substantiv hankjønn

Opphav

av kraume

Tyding og bruk

skapning som rører seg seint, smått;
Artikkelside

kry 1

substantiv inkjekjønn

Opphav

av kry (3

Tyding og bruk

Døme
  • ikkje eit kry å sjå
Artikkelside

armodskryp

substantiv inkjekjønn

Opphav

jamfør kryp (1

Tyding og bruk

Artikkelside