Avansert søk

Nynorskordboka 44 oppslagsord

avkom

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt afkvæmi, afkǿmi

Tyding og bruk

unge (1), etterkomar (1);

Døme

kaninar får mange avkom;
skunde seg heim att og sjå etter avkomet

halvblodshest

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

hest som er avkom etter kryssing av fullblodshest og kaldblodshest

unge

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt ungi

Tyding og bruk

avkom av dyr
Døme
- katta har fått fire ungar
- - andunge
  - grisunge
avkom av menneske;
barn (1)
Døme
- ein unge på fem år;
- dei har tre ungar;
- ungane leikte i hagen
- - gutunge
  - jentunge
  - rakkarunge

klekkje, klekke 2

klekkja, klekka

verb

Opphav

norrønt klekja

Tyding og bruk

få fram avkom frå egg eller rogn med varme;
ruge (2, bre (2, 4)
Døme
- klekkje ut egg;
- egget blir klekt
i overført tyding: pønske ut, ha i emning
Døme
- klekkje ut ein plan

valør

substantiv hankjønn

Opphav

frå fransk; av latin valere ‘vere verd’

Tyding og bruk

verdi (1)
Døme
- frimerket hadde ein valør på 25 kroner
fargetone, nyanse
Døme
- måle landskap i grøne valørar
preg av ein viss stil;
tydingsnyanse
Døme
- orda ‘barn’ og ‘avkom’ har ulike valørar

alsgris

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

gris (, 1) til å ale avkom frå; jamfør alsdyr

fruktbar

adjektiv

Opphav

frå lågtysk

Tyding og bruk

grøderik (1), grornæm;
frodig (1);
follrik
Døme
- fruktbar jord;
- fruktbare planteslag
som har evne til å få avkom;
som lett blir med foster;
som økslar seg fort;
avlefør, fertil (1)
Døme
- ei fruktbar kvinne;
- i fruktbar alder;
- fruktbare dyreslag
i overført tyding: produktiv (2), utbyterik, nyttig, gjevande (2), (føremåls)tenleg
Døme
- eit fruktbart samarbeid;
- lite fruktbare framlegg

fertil

adjektiv

Opphav

av latin ferre ‘bere’

Tyding og bruk

som kan få avkom;
som gjev moglegheit eller sannsyn for å få avkom;
fruktbar
Døme
- kvinner i fertil alder;
- den mest fertile perioden av menstruasjonssyklusen
om plante: som ber frø eller sporar

mannleg

adjektiv

Opphav

norrønt mannligr

Tyding og bruk

som gjeld menn, som er mann (1);

jamfør kvinneleg

Døme

mannleg avkom;
mannleg lærar;
mannleg anatomi

Faste uttrykk

mannleg rim
einstava rim;
til skilnad frå kvinneleg rim
mannleg utgang
trykktung sluttstaving i ei verselinje;
til skilnad frå kvinneleg utgang

utklekking

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

det å få fram avkom frå egg eller rogn med varme;
jamfør klekkje (1)
Døme
- utklekking av yngel
i overført tyding: det å pønske ut
Døme
- utklekking av planar

Resultat per side: