Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
83 treff

Bokmålsordboka 0 oppslagsord

Nynorskordboka 83 oppslagsord

utval

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

  1. det å velje ut;
    noko som er utvalt
    Døme
    • ikkje ta alt, men gjere eit utval;
    • boka inneheld eit utval av artiklane hans;
    • dikt i utval
  2. variert mengd
    Døme
    • forretninga har stort utval av varer
  3. Døme
    • setje ned eit utval for å greie ut saka
  4. i statistikk: populasjon (2)
Artikkelside

velje

velja

verb
kløyvd infinitiv: -a

Opphav

norrønt velja; samanheng med val (3 og vilje (1

Tyding og bruk

  1. av eigen vilje bestemme seg for (noko);
    Døme
    • velje å bli lærar;
    • velje orda sine med omhug;
    • velje ut det beste;
    • eg valde feil løysing;
    • ho valde å ikkje seie noko;
    • dei kjem til å velje det tryggaste alternativet;
    • i dag kan du få velje kva vi skal ete;
    • la barna velje sjølv;
    • eg er så glad for at eg valde deg
  2. peike ut ved røysting eller sjefsavgjerd;
    Døme
    • velje nytt styre;
    • velje nokon til lagkaptein;
    • bli vald inn på Stortinget;
    • vere einrøystes vald;
    • dei har valt feil person til oppgåva
  3. gjere bruk av;
    Døme
    • eg valde heilt klart feil tidspunkt å le på;
    • nei, no valde du feil avkøyring;
    • ho kjem til å velje sykkelen til jobb i dag;
    • dømet er ikkje tilfeldig valt

Faste uttrykk

  • ha/vere å velje i
    kunne velje mellom
    • festivalen har mykje å velje i;
    • i ei lita bygd er det så klart mindre å velje i enn i byen;
    • eg liker å ha litt å velje i i kjøleskapet
  • velje bort
    la vere å velje;
    velje noko anna enn
    • løysinga vart vald bort fordi ho var for dyr
  • velje mellom
    plukke ut mellom ei bestemd gruppe alternativ
    • eg klarar ikkje velje mellom teater og musikk;
    • dei har mange dyktige folk å velje mellom
  • velje og vrake
    ta det ein helst vil ha
    • det er berre å velje og vrake frå menyen;
    • du kan velje og vrake frå eit utval italienske vinar
  • velje seg
    plukke ut til seg sjølv
    • jenta valde seg ein grøn ball;
    • eg ville valt meg eit meir pynta antrekk
  • velje ut
    gå inn for mellom fleire eller mange alternativ;
    plukke ut, peike ut
    • ein jury valde ut vinnaren av prisen;
    • velje ut låtar til konserten
Artikkelside

velferdsutval

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

utval som arbeider med velferdstiltak
Døme
  • kalle inn til møte i velferdsutvalet
Artikkelside

velassortert

adjektiv

Opphav

av vel (2 og assortere

Tyding og bruk

som har stort og godt utval av varer, gjenstandar, mat eller liknande
Døme
  • eit velassortert lager;
  • ein velassortert landhandel
Artikkelside

spekter

substantiv inkjekjønn

Opphav

av spektrum

Tyding og bruk

  1. fargeband som kjem fram når lys blir brote gjennom eit prisme eller gitter;
    jamfør fargespekter
  2. utval, samling av einingar;

Faste uttrykk

  • på spekteret
    som har ei form for autisme
    • personar på spekteret kan ha ulike vanskar
Artikkelside

utnemne 2

utnemna

verb

Tyding og bruk

nemne eller peike ut;
gje verv eller orden
Døme
  • utnemne til medlem av utval;
  • kongen utnemnde han til riddar
Artikkelside

utnemnd

adjektiv

Tyding og bruk

som er peikt ut;
som er gjeven eit verv eller ein orden
Døme
  • det politisk utnemnde styret;
  • eit politisk utnemnt utval
Artikkelside

tekstutdrag

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

utdrag eller utval frå ein lengre tekst
Døme
  • elevane las tekstutdrag frå Don Quijote
Artikkelside

tre saman

Tyding og bruk

om styre, utval eller liknande: møtast og utøve sin funksjon;
Sjå: tre
Døme
  • Stortinget trer saman i oktober
Artikkelside

tre 3

verb

Opphav

av lågtysk treden; av same rot som trø (3

Tyding og bruk

  1. gå med eitt eller nokre få steg;
    Døme
    • tre fram i lyset;
    • tre ut av rommet;
    • han bad dei tre inn i stova
  2. bli verksam i;
    byrje i
    Døme
    • snart trer ho inn i stillinga;
    • forskrifta trer i funksjon på nyåret
  3. kome eller bli brukt i staden for
    Døme
    • tre i staden for nokon

Faste uttrykk

  • tre attende
    seie frå seg;
    trekkje seg
    • leiaren trer attende før neste møte
  • tre av
    i militæret: løys opp og forlat geleddet
    • tre av!
    • kan eg få tre av, kaptein?
  • tre fram
    • stige fram
      • tre fram frå dei bakre rekkjene
    • kome til syne;
      syne seg
      • det trer etter kvart fram eit tydeleg mønster
  • tre/trå i kraft
    ta til å gjelde;
    bli sett i verk
    • lova trer i kraft 1. januar;
    • forbodet har allereie trådd i kraft
  • tre inn
    • gå inn
      • tre inn i rommet
    • i militæret: gå bort frå geleddet og inn i forlegninga
  • tre saman
    om styre, utval eller liknande: møtast og utøve sin funksjon
    • Stortinget trer saman i oktober
  • tre støttande til
    hjelpe til
    • barna tredde støttande til då mora vart sjuk
  • tre ut
    • gå ut
      • tre ut av skuggen
    • trekkje seg
      • tre ut av styret
  • tre ut av kraft
    slutte å gjelde
    • lova trer ut av kraft over nyttår
Artikkelside