Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
14 treff

Bokmålsordboka 7 oppslagsord

skrense bort i/borti

Betydning og bruk

støte så vidt mot (ved skrensing);
Eksempel
  • sjåføren skrenset bort i en parkert bil;
  • bilene har skrenset borti hverandre
Artikkelside

skrense

verb

Opphav

av norrønt skriðna ‘gli’

Betydning og bruk

gli sidelengs
Eksempel
  • bilen skrenset på det glatte føret
  • brukt som adjektiv:
    • en skrensende bil

Faste uttrykk

  • skrense bort i/borti
    støte så vidt mot (ved skrensing)
    • sjåføren skrenset bort i en parkert bil;
    • bilene har skrenset borti hverandre
Artikkelside

vogn

substantiv hunkjønn eller hankjønn

Opphav

norrønt vagn

Betydning og bruk

  1. kjøretøy med overstell som hviler på minst én aksling med hjul på hver side
    Eksempel
    • kjøre med hest og vogn;
    • sette seg opp i vogna;
    • dra vogna framover;
    • vogna står parkert;
    • laste vogna med varer;
    • en av vognene på togsettet
  2. Eksempel
    • fire vogner sand

Faste uttrykk

  • femte hjul på vogna
    (kjenne seg som eller være) til overs
  • ikke være tapt bak en vogn
    ikke være rådvill i en vanskelig situasjon
Artikkelside

parkeringslys

substantiv intetkjønn

Betydning og bruk

svakt lys på kjøretøy som brukes når kjøretøyet står parkert
Artikkelside

bildekk

substantiv intetkjønn

Betydning og bruk

  1. dekk (1) på ferjer eller båter der bilene står parkert
  2. dekk (2) på bilhjul
    Eksempel
    • innkjøp av nye bildekk;
    • demonstrantene tente på bildekk
Artikkelside

offroad 1

substantiv hankjønn

Uttale

åfˊfråod

Opphav

fra engelsk

Betydning og bruk

kjøretøy som kan kjøre utenfor veien;
Eksempel
  • det stod en rød offroad parkert i garasjen
Artikkelside

rattlås

substantiv hankjønn eller intetkjønn

Betydning og bruk

mekanisme til å låse rattet på parkert bil
Artikkelside

Nynorskordboka 7 oppslagsord

laus

adjektiv

Opphav

norrønt lauss; same opphav som tysk los

Tyding og bruk

  1. som ikkje er bunden eller festa til noko;
    som har losna eller kan løysast lett
    Døme
    • rive seg laus;
    • hunden er laus;
    • ein sofa med lause puter;
    • sjuåringen har fleire lause tenner;
    • sleppe laus hestane
    • brukt som adverb:
      • ha håret laust;
      • latteren sit laust
  2. som ikkje er samla til eit heile;
    i enkelte delar
    Døme
    • lause delar av huset kan ramle ned;
    • skrive ned ord og uttrykk på lause lappar
  3. som ikkje er fast oppbygd, ikkje kompakt eller tett;
    porøs, grisen, lite solid
    Døme
    • ein laus knute;
    • laus grus;
    • ein laus deig;
    • eit laust handtrykk
    • brukt som adverb:
      • eit laust vove stoff
  4. som ikkje er grundig;
    upåliteleg
    Døme
    • eit laust overslag;
    • laust snakk;
    • lause rykte;
    • ei lausare tilknyting
  5. utan forpliktingar
    Døme
    • vere laus og ledig;
    • eit laust kjærleiksforhold
  6. Døme
    • det gjekk på helsa laus

Faste uttrykk

  • bere laus/laust
    byrje
    • no ber det laus/laust med uvêr
  • brake laus/laust
    1. ta til med dundrande lyd
      • applausen braka laus/laust;
      • uvêret braka laus/laust
    2. ta til med futt og fart
      • turistsesongen brakar laus/laust om ein månad
  • bryte laus/laust
    begynne brått og veldig
    • uvêret braut laus/laust
  • gyve laus på
    1. ta fatt på
    2. gjere åtak på nokon
  • gå laus på
    1. gjere åtak på
      • dei gjekk laus på ein parkert bil
    2. byrje med;
      ta fatt på
      • skal vi gå laus på oppgåva?
  • ha ein skrue laus
    vere litt skrullete
  • i laus vekt
    om vare: som ikkje er pakka og vegen på førehand
    • selje grønsaker i laus vekt;
    • prisen på matpoteter i laus vekt
  • i lause lufta
    1. fritt ut i lufta
      • ho såg ut i lause lufta;
      • han slo i lause lufta med paraplyen
    2. utan tilknyting til noko
      • påstandane heng i lause lusfta
  • laus i fisken
    veik, slapp
  • laus i snippen
    uhøgtideleg, laussleppt
    • han var morosam og høveleg laus i snippen
  • lause fuglar
    personar som har falle utanfor i samfunnet og som ikkje har nokon plass å bu
    • bygget er ein tilhaldsstad for byens lause fuglar
  • laust og fast
    likt og ulikt
    • snakke om laust og fast
  • slå seg laus
    retteleg more seg
Artikkelside

vogn

substantiv hokjønn

Opphav

norrønt vagn

Tyding og bruk

  1. køyretøy med overstell som kviler på minst éin aksling med hjul på kvar side
    Døme
    • køyre med hest og vogn;
    • setje seg opp i vogna;
    • dra vogna framover;
    • vogna står parkert;
    • laste vogna med varer;
    • ei av vognene på togsettet
  2. Døme
    • fire vogner sand

Faste uttrykk

  • femte hjul på vogna
    (kjenne seg som eller vere) til overs
  • ikkje vere tapt bak ei vogn
    ikkje vere rådvill i ein vanskeleg situasjon
Artikkelside

gå laus på

Tyding og bruk

Sjå: laus
  1. gjere åtak på
    Døme
    • dei gjekk laus på ein parkert bil
  2. byrje med;
    ta fatt på
    Døme
    • skal vi gå laus på oppgåva?
Artikkelside

karavane

substantiv hankjønn

Opphav

gjennom fransk og italiensk, frå persisk; opphavleg av sanskrit karabha ‘kamel’

Tyding og bruk

  1. stort reisefølgje (2) med kamelar eller andre lastedyr
    Døme
    • ein stor og rik karavane var på veg mot Mekka
  2. rekkje av køyretøy på veg mot eit sams mål
    Døme
    • det står ein karavane av bussar parkert utanfor skulen
Artikkelside

rygging

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

det å flytte seg baklengs;
det å rygge (1)
Døme
  • det var mykje rygging og jobbing for å få parkert
Artikkelside

rattlås

substantiv hankjønn eller inkjekjønn

Tyding og bruk

mekanisme til å låse rattet på parkert bil
Artikkelside

parkeringslys, parkeringsljos

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

dimt lys på køyretøy som blir brukt når køyretøyet står parkert
Artikkelside