Avansert søk

Enkelt søk

Nynorskordboka 84 oppslagsord

uheldig

adjektiv

Opphav

jamfør heldig

Tyding og bruk

utsett for uhell eller uflaks
Døme
- vere så uheldig å falle;
- dei var uheldige med vêret;
- ho er uheldig i spel
fylt av uhell eller uflaks;
mislykka
Døme
- ha ein uheldig dag på jobben
skadeleg, ugunstig
Døme
- for mykje søtt er uheldig for helsa;
- ei uheldig utvikling
misvisande (1), klossete
Døme
- uttrykkje seg uheldig

Artikkelside

ulempe

substantiv hokjønn

Opphav

av lågtysk un(ge)limpe; jamfør lempe (

Tyding og bruk

negativ side;

uheldig verknad;

vanske (, hindring (2);

til skilnad frå føremon (2)

Døme

gjerdet er til ulempe for naboen;
ordninga har mange ulemper;
vi må sjå på føremoner og ulemper med endringa

Artikkelside

tverran

substantiv inkjekjønn

Opphav

av tverre (

Tyding og bruk

periode med minkande måne;

ne; motsett vaksan

Døme

no er det tverran;
det er uheldig å slakte i tverran

brukt som adjektiv:
- tverrande måne

Artikkelside

vanslekte

vanslekta

verb

Opphav

av van-

Tyding og bruk

utvikle seg uheldig i høve til slekta;

utarte, degenerere (2)

Døme

etterkomaren har klart seg godt og vanslektar ikkje på forfedrane sine

Artikkelside

aldri så gale at det ikkje er godt for noko

Tyding og bruk

ei hending som berre ser uheldig ut, kan likevel føre med seg noko positivt;

Sjå: aldri, galen

Artikkelside

galen

adjektiv

Opphav

norrønt galinn, opphavleg ‘fortrolla’; opphavleg perfektum partisipp av gale

Tyding og bruk

som er frå vitet, frå seg sjølv
Døme
- eg trur eg blir galen av dette bråket;
- mannen må jo vere sprøyte galen;
- te seg som galne
styrlaus, vill (4), laussleppt;
sinna
Døme
- galne påfunn;
- vere ung og galen;
- bli galen på ein for noko;
- full og galen
svært ihuga, huga eller hugteken;
vill etter
Døme
- ho er heilt galen etter han;
- han er galen etter å spele fotball;
- vere galen etter søtt;
- dei er dei galnaste supporterane i landet
- - fartsgalen
  - fotballgalen
  - jentegalen
brunstig
Døme
- kua er galen
- - brundgalen
ikkje korrekt;
feilaktig, ukorrekt, urett (2, 1), vrang (3)
Døme
- ta galen lei;
- rette og galne svar;
- riv ruskande galne opplysningar;
- det er noko gale med motoren
- brukt som adverb
  klokka går gale;
  dei fór gale i denne saka
ikkje bra;
uheldig (3), lei (3, 2), ille (1, 2)
Døme
- ho er ikkje galnare enn at ho klarer seg greitt på eigahand;
- det er noko gale fatt;
- det er for gale at han aldri skulle gifte seg;
- gå frå gale til verre;
- det heldt på å gå gale på køyreturen;
- det er så gale med meg no at eg søv ikkje om nettene
ulovleg, moralsk klanderverdig
Døme
- det er gale å lyge;
- dette er gale av deg;
- kome på galne vegar;
- kva har eg eigenleg gjort deg gale?