Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
54 treff

Nynorskordboka 54 oppslagsord

symjefot, svømmefot

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

  1. fot på dyr (ofte fugl) med symjehud
  2. sko i plast eller gummi med ei flat forlenging framme som gjer det lettare å symje
    Døme
    • dei brukte våtdrakt og symjeføter
Artikkelside

sugekopp

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

  1. skål- eller koppforma reiskap til å suge opp væske eller liknande med
    Døme
    • røyrleggjaren hadde med seg ein sugekopp
  2. skål- eller koppforma reiskap av gummi eller liknande som ved hjelp av vakuum (1) festar seg på ulike underlag
    Døme
    • mobilhaldaren skal festast på ruta med sugekopp;
    • barnet vart forløyst med sugekopp og tang
  3. skål- eller koppforma hudparti hos visse dyr og fiskar som dei syg seg fast til underlaget med
    Døme
    • blekkspruten har sugekoppar
Artikkelside

sykkelslange

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

røyrforma ring av gummi i sykkeldekk til å pumpe luft i
Artikkelside

smokk

substantiv hankjønn

Opphav

jamfør norrønt smokkr ‘brystduk’; av smyge

Tyding og bruk

  1. hylster av gummi til å ha på finger
  2. gummihylster med hol i til å ha rundt ei flaskeopning til å suge av;
    jamfør tåtesmokk
    Døme
    • hola i smokken er laga for langsam mating
  3. liten tutt (1) av gummi eller liknande med plastskive som ein gjev spedbarn for trøyst;
    Døme
    • suge på smokken;
    • slutte med smokk
Artikkelside

narresmokk

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

liten tutt (1) av gummi eller liknande med plastskive som ein gjev spedbarn for trøyst;
Døme
  • viss barnet er uroleg, kan narresmokken gje barnet ei trygg kjensle;
  • ho låg i barnevogn og saug narresmokk
Artikkelside

gummikledd

adjektiv

Tyding og bruk

dekt av gummi;
jamfør kle (3)
Døme
  • skaftet på hammaren var av gummikledd stål
Artikkelside

syntetisk

adjektiv

Tyding og bruk

  1. samanbindande, samanfattande
    Døme
    • syntetisk tenking
  2. som er framstilt på kunstig vis
    Døme
    • syntetisk gummi

Faste uttrykk

Artikkelside

slange 1

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt slangi ‘orm’; frå lågtysk

Tyding og bruk

  1. langstrakt krypdyr utan bein med kropp som er dekt av små skjel;
    Serpentes
    Døme
    • nokre slangar kan bli over fem meter lange;
    • hoggorm, buorm og slettsnok er dei tre slangane som lever i Noreg
  2. i overført tyding: listig, slu person
    Døme
    • den slangen lurte oss alle
  3. bøyeleg leidning eller røyr (av gummi, plast eller liknande) til å leie væske eller gass i
    Døme
    • slangen til vasspreiaren;
    • han vanna blomstrane med slange
  4. røyrforma ring av gummi til å pumpe luft i på bildekk, sykkeldekk eller liknande
    Døme
    • sleppe å kjøpe nye slangar og dekk
  5. noko som har form som ein slange;
    buktande linje

Faste uttrykk

  • listig som ein slange
    særs listig eller utspekulert
  • nære ein slange ved sitt bryst
    hjelpe ein som seinare blir ein trugsel eller som kan skade ein
  • slangen i paradiset
    den som skapar misstemning, usemd og splid
Artikkelside

hanske 1

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt hanzki; av lågtysk hantscho, hantsche ‘handsko’

Tyding og bruk

klesplagg av ull, skinn, bomull, gummi eller liknande til hendene, vanlegvis med særskilt rom til kvar finger
Døme
  • han tok på seg hanskar

Faste uttrykk

  • kaste hansken
    utfordre til strid eller debatt
    • ho kasta hansken til dei kommunale styresmaktene
  • som hand i hanske
    (som passar) særs godt
    • dette passar som hand i hanske med planane
  • ta opp hansken
    godta utfordringa
    • han tok opp hansken og starta ein lang debatt
Artikkelside

band 1

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt band; samanheng med binde

Tyding og bruk

  1. Døme
    • løyse bandet på sekken;
    • setje hunden i band;
    • raude og kvite band blafra i vinden
  2. i overført tyding: noko som sameiner eller samlar;
    Døme
    • ha tette band til heimstaden;
    • styrkje bandet mellom nabolanda
  3. smal strimmel av tøy eller anna material
    Døme
    • kante duken med band til pynt;
    • ha band i håret;
    • få band på såret
  4. ring (1, 2) eller liknande som held noko saman
    Døme
    • setje band på ei tønne
  5. endelaus reim (2) i tekstil eller gummi som går rundt;
    Døme
    • transportere varene på bandet;
    • stå ved bandet og vente på at bagasjen kjem
  6. remse (1 i polyester (1) med finfordelt magnetisk (1) material til å ta opp bilete på eller lyd med
    Døme
    • intervjuet vart teke opp på band
  7. rygg og perm på ei bok;
  8. kvar av bøkene i eit større bokverk;
    Døme
    • andre bandet av Norsk Ordbok
  10. bundel av kornstrå;
  11. ring (1, 1), lenkje (1, 1) eller liknande til pynt
  12. tverrtre som held saman borda i ein båt;
    bindetre mellom standarane i ein bygning
  13. overgang mellom to dalar som hallar i kvar si lei

Faste uttrykk

  • leggje band på
    avgrense (2), minke (2)
    • hendinga la band på engasjementet
  • leggje band på seg
  • leggje i band
    binde, leggje i tvangstrøye
  • på løpande band
    som går i eitt utan avbrot;
    kontinuerleg
    • tragediene følgjer på løpande band
Artikkelside