Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
721 treff

Bokmålsordboka 391 oppslagsord

dansk 1

substantiv hankjønn eller intetkjønn

Opphav

av dansk (2

Betydning og bruk

språk i den østnordiske språkfamilien hovedsakelig brukt i Danmark
Eksempel
  • oversette til dansk;
  • forstå dansk
  • brukt i nøytrum:
    • snakke et godt dansk
Artikkelside

dansk 2

adjektiv

Opphav

norrønt danskr

Betydning og bruk

som gjelder Danmark og dansker (1
Eksempel
  • det danske kongehuset;
  • være dansk;
  • drikke dansk øl
Artikkelside

danske 2

verb

Betydning og bruk

tale (mer likt) dansk eller bokmål;
Artikkelside

enfoldig

adjektiv

Opphav

fra dansk, jamfør norrønt einfaldr, ‘som er sammenfoldet én gang’, jamfør -foldig; av foreldet adjektivisk enfold ‘usammensatt’

Betydning og bruk

Eksempel
  • enfoldige spørsmål;
  • hun virket temmelig enfoldig
Artikkelside

inderlig

adjektiv

Opphav

av dansk inderlig; jamfør norrønt innarliga ‘langt inne’

Betydning og bruk

  1. Eksempel
    • et inderlig vennskap;
    • et inderlig ønske
  2. brukt som adverb: veldig;
    Eksempel
    • det vet du så inderlig godt;
    • nå er jeg så inderlig lei
Artikkelside

åndig

adjektiv

Opphav

gjennom dansk; fra tysk geistig

Betydning og bruk

Artikkelside

vranten

adjektiv

Opphav

dansk ‘gretten’

Betydning og bruk

gretten, sur
Artikkelside

gjenstridig

adjektiv

Uttale

jenstriˊdi

Opphav

av dansk genstride ‘stri imot’

Betydning og bruk

som stritter imot;
Eksempel
  • et gjenstridig folk;
  • en gjenstridig materie
Artikkelside

tilbørlig

adjektiv

Opphav

gjennom dansk av; lavtysk toboren ‘være passende’

Betydning og bruk

som passer seg, kreves eller er nødvendig
Eksempel
  • ta tilbørlig hensyn;
  • bli tilbørlig straffet;
  • opptre på en tilbørlig måte
Artikkelside

betimelig

adjektiv

Uttale

betiˊmeli

Opphav

av eldre dansk betimen ‘i rette tid’

Betydning og bruk

som er på sin plass;
Eksempel
  • få en betimelig advarsel;
  • et betimelig spørsmål;
  • i betimelig tid
Artikkelside

Nynorskordboka 330 oppslagsord

dansk 1

substantiv hankjønn eller inkjekjønn

Opphav

av dansk (2

Tyding og bruk

språk i den austnordiske språkfamilien hovudsakleg brukt i Danmark
Døme
  • setje om til dansk;
  • snakke dansk
  • brukt i nøytrum:
    • snakke eit godt dansk
Artikkelside

dansk 2

adjektiv

Opphav

norrønt danskr

Tyding og bruk

som gjeld Danmark og danskar (1
Døme
  • det danske språket;
  • vere dansk;
  • ete dansk rugbrød
Artikkelside

danske 2

danska

verb

Opphav

av dansk (2

Tyding og bruk

tale (meir likt) dansk eller bokmål;
Artikkelside

ærevising

substantiv hokjønn

Opphav

etter dansk; bokmål æresbevisning

Tyding og bruk

noko som blir gjort eller gjeve for å ære (2, 1) nokon;
Døme
  • prisen er ei stor ærevising;
  • gjennom yrkeslivet fekk han mange medaljar og andre ærevisingar
Artikkelside

vemod

substantiv inkjekjønn

Opphav

frå dansk; av vemodig

Tyding og bruk

mild kjensle av sorg;
Døme
  • bli fylt av vemod;
  • minnast med vemod
Artikkelside

snurrebass, snurrebasse

substantiv hankjønn

Opphav

av eldre dansk snurre ‘snurrebass’ og basse

Tyding og bruk

  1. leike som endar i ein spiss, og som kan setjast i snurrande rørsle
  2. mannleg kjønnsorgan
Artikkelside

snive

substantiv hokjønn

Opphav

av eldre dansk snive ‘snorke’

Tyding og bruk

alvorleg, smittsam sjukdom i slimhinnene eller i huda på hestar
Døme
  • snive finst ikkje i Noreg lenger
Artikkelside

edderkopp

substantiv hankjønn

Opphav

av dansk edder ‘eiter’ og kop ‘noko tjukt, oppsvulma’

Tyding og bruk

  1. leddyr av ordenen Araneae der hovudet har vakse saman med brystet, og der bakkroppen er skild frå resten av kroppen med ei djup innsnøring;
    Døme
    • ha angst for edderkoppar;
    • bli biten av ein giftig edderkopp
  2. i overført tyding: nokon som styrer eit nettverk av andre menneske i det skjulte
    Døme
    • ho er sjølve edderkoppen i systemet;
    • han var edderkoppen i eit internasjonalt terrornettverk
Artikkelside

einfaldig

adjektiv

Opphav

frå dansk, jamfør norrønt einfaldr, ‘som er folda saman éin gong’, jamfør -faldig; av forelda adjektivisk enfold ‘usamansett’

Tyding og bruk

Døme
  • einfaldig som eit barn;
  • einfaldige spørsmål
Artikkelside

gjette

gjetta

verb

Opphav

av eldre dansk gæde; same opphav som norrønt geta og gjete (2

Tyding og bruk

Døme
  • gjette gåter;
  • gjett kven det er;
  • gjette seg til noko;
  • gjette rett;
  • gjett om eg er glad!
  • han gjetta på kvar dei kom frå
Artikkelside