Avansert søk

12 treff

Nynorskordboka 12 oppslagsord

stifte 1

stifta

verb

Tyding og bruk

  1. feste med stift (1, 1)
    Døme
    • stifte fast noko
  2. hefte saman med stift (1, 2)
    Døme
    • stifte saman papir

stifte 2

stifta

verb

Opphav

frå lågtysk

Tyding og bruk

Døme
  • stifte ei foreining;
  • stifte familie;
  • stifte kjennskap med;
  • stifte gjeld

feste 2

festa

verb

Opphav

norrønt festa

Tyding og bruk

  1. gjere fast ved å binde, stifte, lime, knyte eller liknande
    Døme
    • feste båten;
    • feste biletet på veggen;
    • ankeret festa seg ikkje i botnen
  2. i overført tyding: holde fast;
    Døme
    • feste blikket på kvarandre;
    • feste lit til systemet;
    • feste noko i minnet
  3. bygsle (1) tomt eller jord
    Døme
    • feste gard
  4. om eldre forhold: ta i teneste;
  5. om eldre forhold: trulove (seg med);
    jamfør trulove seg
    Døme
    • feste seg;
    • feste ei kvinne

Faste uttrykk

  • feste til/på papiret
    skrive ned
    • han festa tankane sine til papiret;
    • avtalen er festa på papiret
  • feste seg
    ta teneste
  • feste seg ved
    leggje merke til;
    leggje vekt på

familie

substantiv hankjønn

Opphav

gjennom tysk; frå latin familia ‘familie, hushald’

Tyding og bruk

  1. gruppe med foreldre og barn som ofte er ein husstand
    Døme
    • ein familie på fem;
    • familien Andersen;
    • til Liv og Knut Haug med familie;
    • ha stor familie
  2. personar som er knytte saman gjennom slektskap eller ekteskap
    Døme
    • vere av god familie;
    • eg er i familie med henne;
    • berre den nærmaste familien vart beden i bryllaupet
  3. i botanikk eller i zoologi: gruppe av fleire slekter;
    undergruppe av ein orden (4)
  4. etterkomarar etter eitt avlsdyr
  5. i overført tyding: gruppe av ting eller fenomen som høyrer saman
    Døme
    • i dag er psykiatrien eit akta medlem av den medisinske familien;
    • dei presenterte ein ny familie av mobilar

Faste uttrykk

  • stifte familie
    etablere seg i eigen heim med partnar og få barn

etablere

etablera

verb

Opphav

gjennom fransk; frå latin stabilire ‘gjere fast’

Tyding og bruk

starte, setje i gang;
Døme
  • etablere ei bedrift;
  • etablere kontakt;
  • etablere eit nytt tilbod for ungdomane i bygda

Faste uttrykk

  • etablere seg
    • stifte familie, få seg fast jobb, bustad og liknande;
      få ein trygg og stabil posisjon
      • dei etablerte seg seint i livet;
      • etablere seg i eit nytt område
    • starte verksemd

stifting 1

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

stiftemaskin

substantiv hankjønn eller hokjønn

Opphav

av stifte (1

Tyding og bruk

maskin til å stifte fast eller hefte saman noko med;

stiftar

substantiv hankjønn

Opphav

av stifte (2

Tyding og bruk

  1. Døme
    • stiftar av partiet
  2. brukt som etterledd i nemning for person som får i stand eller valdar noko

nystifting

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

det å organisere eller stifte (2 noko nytt eller på nytt;

etablere seg

Tyding og bruk

Sjå: etablere
  1. stifte familie, få seg fast jobb, bustad og liknande;
    få ein trygg og stabil posisjon
    Døme
    • dei etablerte seg seint i livet;
    • etablere seg i eit nytt område
  2. starte verksemd