Avansert søk

Nynorskordboka 44 oppslagsord

sprekk

substantiv hankjønn

Opphav

Tyding og bruk

avlangt hol;
brest (1), rivne (1, 2), sprunge
Døme
- isen var full av sprekkar
smal opning
Døme
- putte brevet inn sprekken på postkassa
- - dørsprekk
det å gå tom for krefter eller ikkje kunne fullføre ein plan;
jamfør sprekke (2, 6)
Døme
- skiløparen fekk ein sprekk etter 35 km;
- han hadde vore rusfri i mange år da han gjekk på ein sprekk
feil i vurdering av kostnad eller liknande
Døme
- sprekk i budsjettet

Faste uttrykk

slå sprekkar
i ferd med å ryke
samhaldet slår sprekkar

sprekkje, sprekke 3

sprekkja, sprekka

verb

Tyding og bruk

få til å sprekke (, 1)

Døme

sprekkje ballongen

sprekke 2

sprekka

verb

Opphav

av norrønt sprakk, fortid av springa

Tyding og bruk

få sprekkar;
breste, rivne
Døme
- glaset sprakk;
- skia har sprokke
- brukt som adjektiv:
  ei sprokken leppe;
  sprokne røyr;
  ei sprokken røyst
i overført tyding: overskride ei grense
Døme
- røysta sprakk;
- sprekke av sinne
bli splitta
Døme
- etter 100 kilometer sprakk hovudfeltet i to
skilje seg, breste
Døme
- mjølka sprakk
tilstå under press
Døme
- han sprakk under forhøyret
brått gå tom for krefter eller mislykkast
Døme
- skeiseløparen sprakk totalt på 10 000-meteren;
- ein tørrlagd alkoholikar kan lett sprekke

Faste uttrykk

sprekke nullen
få det første målet i lagspel
30 minutt ut i kampen sprakk nullen

vindauge, vindauga

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt vindauga, opphavleg ‘lufthol’

Tyding og bruk

opning i vegg eller tak på bygning, køyretøy eller liknande
Døme
- høyre noko utanfor vindauget;
- eit hus med store vindauge;
- store vindauge slepper inn mykje lys;
- sjå ut av vindauget;
- setje seg på ein plass med vindauge
karm (1) fylt med glas (1) som er festa i eit vindauge (1);
glas (3), rute (1, 2)
Døme
- vindauget står ope;
- stengje vindauget;
- knuse vindauget;
- det er ein sprekk i vindauget
- - bakvindauge
  - bilvindauge
  - butikkvindauge
  - utstillingsvindauge
noko som liknar eit vindauge (2)
Døme
- vindauge på konvolutt;
- vindauge på måleinstrument
avgrensa rute på skjerm som inneheld grensesnittet til eit dataprogram
Døme
- opne eit nytt vindauge i nettlesaren;
- ha mange vindauge opne;
- jobbe i fleire vindauge samstundes
tidsavgrensa moglegheit eller opning;
tidsvindauge
Døme
- vi må nytte det korte vindauget vi har;
- dei har berre eit kort vindauge å gjere jobben på

Faste uttrykk

kaste pengar ut av vindauget
bruke pengar til inga nytte

tette 2

tetta

verb

Opphav

Tyding og bruk

gjere tett (1)
Døme
- tette eit røyr;
- ho tetta ein sprekk
gjere mjølk tjukk med tette (1, 1)

Faste uttrykk

tette seg
- bli tett
  kummane tetta seg av sand og lauv
- få mindre mellomrom
  det tettar seg i rundkøyringa
tette seg til
bli tett eller tettare;
tetne
røyret tetta seg til

tettelist

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

list til å tette ei fuge eller ein sprekk (i dør, vindauge eller liknande);

sleppe 1

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

(usynleg) sprekk i stein eller berg med laus masse;

gang i skiferlag

sprik

substantiv hankjønn eller inkjekjønn

Opphav

Tyding og bruk

opning, sprekk
skilnad, forskjell
Døme
- stort sprik i meiningar;
- spriket mellom liv og lære

slå sprekkar

Tyding og bruk

i ferd med å ryke;

Sjå: sprekk

Døme

samhaldet slår sprekkar

sive

siva

verb

Opphav

samanheng med sipe (

Tyding og bruk

renne seint;
sige (2)
Døme
- væta seiv inn gjennom ein sprekk i muren
trengje inn eller ut gjennom ei opning
Døme
- lyset seiv inn gjennom ein sprekk i veggen
i overført tyding: kome ut;
leke (3, 2)
Døme
- rykta om underslaget byrja å sive ut

Resultat per side: